Schengen’de kurallar değişiyor
EES kapsamında yaz aylarında tanınan geçici esneklik 6 Eylül’de sona eriyor. Yolculara özellikle aktarmalı uçuşlarda daha geniş süre bırakmaları öneriliyor.
12punto
Avrupa’ya seyahat edecek milyonlarca yolcuyu ilgilendiren Schengen sınır kontrollerinde yeni aşamaya geçiliyor. Ekim 2025’te kademeli olarak uygulanmaya başlanan ve 10 Nisan 2026’da tamamen devreye alınan EES sistemi için yaz aylarında tanınan geçici kolaylıkların 6 Eylül itibarıyla sona ermesi bekleniyor.
Yaz döneminde yoğunluğun kabul edilemez seviyelere ulaşması halinde üye ülkelere bazı sınır noktalarında biyometrik veri toplamayı geçici olarak durdurma imkanı verilmişti. Bu esnekliğin kalkmasıyla, AB dışından gelen kısa süreli ziyaretçiler için parmak izi ve yüz görüntüsü gibi verilerin kullanıldığı kontrollerde sınır görevlilerinin manevra alanı daralacak.
ESNEKLİK 6 EYLÜL'DE BİTİYOR
Avrupa Komisyonu, sistemin yaz boyunca genel olarak iyi işlediğini açıklarken bazı üye ülkelerle uygulamaya ilişkin görüşmelerin sürdüğünü belirtti. Seyahat sektörü ise esnekliğin kaldırılmasının, özellikle yoğun havalimanlarında bekleme sürelerini yeniden artırabileceği uyarısında bulunuyor.
EES ile Schengen Bölgesi’nin dış sınırlarından giriş ve çıkış yapan kısa süreli AB dışı ziyaretçilerin pasaport bilgileri, giriş-çıkış tarihleri ve biyometrik verileri elektronik ortamda kaydediliyor. Sistem, Schengen’deki 90 gün/180 gün kuralının elektronik olarak izlenmesini ve izin verilen kalış süresini aşan yolcuların otomatik tespit edilmesini amaçlıyor.
Dijital kayıt düzeniyle pasaportlara manuel damga vurulması uygulaması yerini elektronik takibe bıraktı. Bu değişiklik, yolcuların sınır geçişlerinde daha kapsamlı veri kontrolünden geçmesi anlamına geliyor.
BEKLEME SÜRELERİ İÇİN UYARI
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’nin (IATA) paylaştığı verilere göre daha önce yaklaşık 20-25 saniye süren standart pasaport kontrolü, EES kapsamında yaklaşık 90 saniyeye kadar uzayabiliyor. Bu nedenle özellikle yoğun saatlerde sınır kapılarında daha uzun kuyruklar oluşabileceği değerlendiriliyor.
Financial Times ile seyahat analiz grubu Qsensor’ın araştırmasına göre Frankfurt Havalimanı’nda ortalama bekleme süresi temmuz ayında 120 dakikaya ulaştı. Geçen yıl aynı dönemde bu süre 60 dakika seviyesindeydi. Münih’te 31 dakikalık bekleme süresinin 60 dakikaya kadar çıktığı, Amsterdam’da ise maksimum bekleme süresinin 80 dakikadan 120 dakikaya yükseldiği aktarıldı.
Seyahat sektörü temsilcileri, 6 Eylül sonrasında Avrupa sınır kontrolünden geçecek yolcuların uçuş planlarında daha geniş zaman aralıkları bırakmasını tavsiye ediyor. Özellikle kısa aktarma süreleri, sınırdaki olası gecikmeler nedeniyle riskli hale gelebilir.
Kağıt üzerinde tamamen makul görünen bir aktarma, sınırda bir saat veya daha fazla zaman kaybetmeniz halinde çok kısa sürede sıkıntılı bir hale gelebilir.
IATA ve seyahat sektörü kuruluşları, yoğunluk yaşanması halinde biyometrik kontrollerin kısmen askıya alınmasına imkan veren esnekliğin 6 Eylül sonrasında da sürdürülmesi için Avrupa Birliği’ne çağrıda bulunuyor.