AKP, MHP ve DEM Parti imzalı 10 maddelik çerçeve yasa teklifinde neler var?

AKP’nin “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırladığı belirtilen 10 maddelik çerçeve yasa teklifinin ayrıntıları ortaya çıktı.

“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” adını taşıyan düzenlemenin AKP, MHP ve DEM Parti’nin ortak imzasıyla TBMM Başkanlığı’na sunulması bekleniyor.

Nefes'te yer alan habere göre, teklifin gerekçesinde düzenleme, yalnızca mevcut sürece ilişkin bir yasal çerçeve olarak değil, ileride atılacak demokratikleşme adımlarının başlangıcı niteliğinde bir “giriş” ya da “kök yasa” olarak tanımlanıyor.

Metnin gerekçe ve tanımlar bölümünde “PKK-KCK” ifadesinin açıkça yer alacağı, ayrıca “münfesih örgüt” ifadesinin kullanılacağı aktarıldı.

DEM Parti’nin bazı itirazlarının ardından taslakta değişiklik yapıldığı, ancak tekliften “terör” ifadesinin çıkarılması yönündeki talebin kabul edilmediği belirtildi. Buna karşın “terör örgütü” ifadesinin yalnızca ilk iki maddede yer aldığı kaydedildi.

Teklifte, PKK’lıların dönüş süreci, bazı soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, TBMM bünyesinde izleme mekanizması kurulması ve yeni soruşturmalara ilişkin düzenlemeler bulunuyor. Taslak aşamasında ertelenen soruşturma ve kovuşturmalardan yararlanacak kişiler için siyasi yasak gibi hak mahrumiyetlerinin gündemde olduğu, ancak bu düzenlemenin metinden çıkarıldığı ifade edildi.

Ayrıca yağma, gasp, yaralama, işkence ve eziyet suçlarının erteleme kapsamı dışında tutulmasından vazgeçildiği öğrenildi. Buna karşılık “kasten öldürme” suçu ile 2005’ten önce işlenmiş, müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçların kapsam dışında bırakıldığı belirtildi.

Taslağa eklenen yeni bir hükümle, yasaya başvuran kişiler hakkında geçmişe ilişkin yeni delil ya da beyan ortaya çıkması halinde doğrudan soruşturma açılamayacak. Bu tür soruşturmalar kurul iznine bağlanacak.

Yasanın yürürlüğe girmesi halinde süreci yürütmek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu kurulacak. TBMM bünyesinde ise İzleme Komisyonu oluşturulacak. Silah bırakma ve fesih sürecini Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu’nun takip edeceği bildirildi.

DÖNÜŞ VE UYUM SÜRECİ

Teklifte resmi adı yer almasa da bir “Barış ve Siyasallaşma Kurulu” oluşturulması da planlanıyor. Bu kurulun hukuki başvuruları inceleyeceği, örgüt üyelerinin dönüş sürecini değerlendireceği ve uyum sürecini yürüteceği aktarıldı. En az üç alt kurulun da kurulması öngörülüyor.

Süreçte görev alacak kamu görevlilerine hukuki güvence sağlayan maddede de değişiklik yapıldı. Düzenlemede, “Bu kanunun amaç ve kapsamı doğrultusunda verilen görevleri yerine getiren kişilerin hukuki, idari ve cezai sorumluluğu doğmaz” hükmünün yer aldığı belirtildi.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin teklifin ilk imzacısı olduğu ifade edildi. Bahçeli’nin imza sırasında taktığı yüzük ve yakasındaki rozet de dikkat çekti. Yüzükte İnşirah Suresi’nin 5. ayetinde yer alan “Fe inne me’al usri yusrâ” ifadesinin bulunduğu, bunun Türkçeye “Şüphesiz her güçlükle beraber bir kolaylık vardır” şeklinde çevrildiği aktarıldı.

Süreç, MHP lideri Bahçeli’nin 1 Ekim 2024’te Meclis’te DEM Partililerle tokalaşmasıyla başlamıştı. Çerçeve yasa için AKP Grup Başkanı Abdullah Güler ve Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül’ün DEM Parti heyeti ve MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ile görüşmeler yürüttüğü bildirildi.

Gül ile TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel’in CHP ve Yeni Yol Grubu’nu ziyaret ederek teklif hakkında sözlü bilgilendirme yaptığı, ancak muhalefet partilerine yazılı metnin verilmediği belirtildi. Muhalefetin, metni görmeden teklife imza atmayacağını söylediği aktarıldı. AKP’nin İYİ Parti’yi de ziyaret ettiği kaydedildi.