Euro
Arrow
55,0409
Dolar
Arrow
49,3876
İngiliz Sterlini
Arrow
65,3235
Altın
Arrow
6626,8845
BIST
Arrow
12.213
Anasayfa > Bilim Teknoloji Haberleri > Araştırma: Yapay zeka insan gibi davransa da ‘bilinç sahibi’ görülmüyor

Araştırma: Yapay zeka insan gibi davransa da ‘bilinç sahibi’ görülmüyor

LMU araştırması, insanların yapay zekaya farkındalık atfetse de öznel deneyim ve bilinç konusunda insanla aynı düzeyde görmediğini ortaya koydu.

X Facebook WhatsApp Mail ABONE OL Google News
Yayınlanma: 14.10.2026 13:36 Güncelleme: 14.10.2026 13:36
Araştırma: Yapay zeka insan gibi davransa da ‘bilinç sahibi’ görülmüyor

Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi’nden (LMU) araştırmacıların yayımladığı yeni çalışma, yapay zeka sistemlerinin insanlara çok benzer tepkiler verebilse bile toplum tarafından “bilinç sahibi” olarak görülmediğini ortaya koydu.

Cognition dergisinde yer alan araştırma, 1.100’den fazla katılımcıyla yapılan deneylere dayanıyor. Katılımcılara çevresindeki seslere tepki veren, duyguları tanıyan ve karar alabilen yapay zeka sistemleri ile aynı davranışları sergileyen insan karakterlere ilişkin senaryolar sunuldu.

Sonuçlara göre katılımcılar, gelişmiş bir yapay zeka modelinin çevresindeki verileri algılamasını ve tepki üretmesini kabul etse de bu durumu insan bilinciyle aynı düzeyde değerlendirmedi. En tepkisel yapay zeka senaryoları dahi, bilinç atfı bakımından en pasif insan karakterlerin gerisinde kaldı.

FARKINDALIK İLE BİLİNÇ AYRIMI

Araştırmada öne çıkan temel ayrım, “farkındalık” ile “bilinç” kavramları arasında kuruldu. Katılımcılar yapay zekanın çevresini algılayabildiği fikrine daha açık yaklaşırken; öznel deneyim, duygu ve içsel zihinsel yaşamı ifade eden bilinç kavramını yapay zekaya atfetmekte isteksiz kaldı.

Yapay zekada farkındalık ve bilinç ayrımını anlatan soyut insan profili ve veri parçacıkları görseli.
Çalışmada katılımcıların ‘farkındalık’ ve ‘bilinç’ kavramlarını farklı değerlendirdiği belirtildi.

Çalışmanın başyazarı Dr. Louis Longin, insanların yapay zekayı insanlaştıran anlatılara rağmen belirgin bir sınır çizdiğini belirterek, “İnsanlar yapay zekanın çevresini fark ettiğini kabul ediyor ancak konu ‘bilinç’ olduğunda net bir çizgi çekiyorlar. Birebir aynı davranışı sergilese bile yapay zekayı insandan aşağıda tutuyorlar” değerlendirmesini yaptı.

Araştırmacılar, teknoloji şirketleri ve medyada yapay zekaya “niyet”, “vicdan”, “tereddüt” ya da “plan” gibi insani özellikler yükleyen dilin yanıltıcı olabileceği uyarısında bulundu. Uzmanlara göre yapay zeka sistemlerinin tanıtımında, “bilinç” gibi kavramlar yerine daha tarafsız ve teknik tanımların tercih edilmesi gerekiyor.


Haber Kaynağı : 12punto

Etiketler

yapay zeka Bilinç LMU Cognition nörobilim Zihin felsefesi Louis Longin