Avrupa’da süpermarketlerin soğutma sistemlerini etkileyen yeni arızalar, gıda perakendesinde dijital altyapıların güvenliğini yeniden gündeme taşıdı. Fransa’da geçen ay yüzlerce markette dondurucuların arızalanmasının ardından 2 Kasım Pazartesi günü Belçika, Estonya, Finlandiya, İrlanda, Lüksemburg, Hollanda ve İsveç’teki perakendeciler benzer sorunlar bildirdi.
Olaylarda çok sayıda mağazada buzdolabı ve dondurucuların normalin üzerinde sıcaklıklarda çalıştığı, bazı cihazların sıcak hava üflemeye başladığı ve soğuk zincirde tutulması gereken ürünlerin bozulduğu aktarıldı. Fransa’daki vakada bazı soğutma ünitelerinin sıcaklığının 50 dereceye kadar çıkarıldığı, Avrupa’nın farklı ülkelerinde ise 100’den fazla mağazada benzer aksaklıklar yaşandığı belirtildi.
Arızaların tamamının kaynağı henüz kesinleşmiş değil. Ancak uzmanlar, yaşananların siber saldırıların tipik özelliklerini taşıdığını değerlendiriyor. Belçika Federal Savcılığı soruşturma başlatırken, arızaların kesin olarak siber saldırı kaynaklı olduğunu duyurmadı. Avrupa Komisyonu Sözcüsü Louise Bogey ise gelişmelerin “siber saldırıların hizmetleri nasıl aksatabileceğini, işletmeleri nasıl etkileyebileceğini ve vatandaşların günlük yaşamlarına doğrudan nasıl zarar verebileceğini” gösterdiğini söyledi.
MARKET RAFINDAKİ TEHDİT: UZAKTAN KONTROL EDİLEN SOĞUTMA
Büyük perakende zincirlerinde kullanılan birçok soğutma sistemi, merkezi yazılımlara bağlı olarak uzaktan izlenebiliyor ve sıcaklık ayarları internet bağlantısı üzerinden yönetilebiliyor. Bu yapı, operasyonel kolaylık sağlasa da özellikle eski ekipmanlarda güvenlik açıkları doğurabiliyor.
New York merkezli siber güvenlik şirketi Claroty’nin Teknoloji Direktörü Sean Tufts, gıda ve içecek sektöründe eski sistemlerden kaynaklanan ciddi bir miras sorunu bulunduğunu belirterek, “Tarihsel olarak bu tür sistemler her zaman çevrimdışıydı” değerlendirmesini yaptı. Fransa’daki olayda da uzaktan kontrol edilebilen üç farklı üreticiye ait sistemlerin hedef alındığı açıklanmıştı.
Etkilenen üreticilerden Danfoss, arızaya konu olan ünitelerin çoğunun eski olduğunu ve bugün yaygın kullanılan yazılım güncellemelerine sahip olmadığını bildirdi. Belçika’nın Hoeilaart kentindeki bir Delhaize mağazasının yöneticisi Brecht Stinkens, pazartesi sabahı saat 04.00’te bazı buzdolaplarında alarmların çalmaya başladığını anlatarak, “14 gün önce yaşananları göz önünde bulundurunca ne olduğunu zaten anlamıştım” dedi. Stinkens, bozulan ürünler nedeniyle mağazasındaki zararın yaklaşık 100 bin euro olduğunu tahmin etti.
Siber güvenlik uzmanlarına göre gıda perakendesindeki bu tür saldırılar, yalnızca şirketlerin finansal kayıplarına yol açmıyor; aynı zamanda günlük tüketim zincirlerini aksatarak toplumda güvensizlik yaratma potansiyeli taşıyor. Edinburgh Üniversitesi’nden Kriminoloji Profesörü Richard Jones, Batı ülkelerinde gıda güvenliğinin çoğu zaman garanti gibi kabul edildiğini belirterek, olayların “bir uyarı niteliğinde” olduğunu söyledi.
HANGİ ŞİRKETLER ETKİLENDİ?
Hollandalı Ahold Delhaize, Belçika ve Lüksemburg’daki onlarca Delhaize mağazasında buzdolabı ve dondurucuların etkilendiğini açıkladı. Carrefour, Belçika’daki 700 mağazasından yaklaşık 15’inde sorun yaşandığını bildirdi. Colruyt Group, Belçika’daki beş Spar mağazasında buzdolabı sistemlerinin saldırıya uğradığını doğruladı.
İsveçli Coop, 800 mağazasından yedisinde soğutma sistemlerinin farklı seviyelerde etkilendiğini duyurdu ve olayın soğutma sistemlerine yetkisiz müdahaleyi içeren bir siber olaydan kaynaklandığını doğruladı. IKEA da Belçika’nın Mons kentindeki bir mağazasında soğutma sistemlerinin kontrol mekanizmalarına yönelik siber saldırıdan etkilendiğini açıkladı.
İrlanda’da Musgrave, 13 SuperValu mağazasında soğutma sistemlerinin etkilendiğini ve bazı soğutulmuş ya da dondurulmuş gıdaların satıştan kaldırıldığını bildirdi. Belçikalı et zinciri De Laet And Va Haver ise Hove kentindeki mağazasında buzdolabı sıcaklığının 18 dereceye yükseldiğini, yaklaşık 15 bin euro değerinde et ürününün bozulduğunu duyurdu.
Haber Kaynağı : 12punto
