Doğruluk Payı inceledi: ‘4. boyutun en net görüntüsü’ diye paylaşılan görsel gerçek mi?

Doğruluk Payı'nın incelemesine göre sosyal medyada “bilim insanlarının üzerinde uzlaştığı dördüncü boyutun en net görüntüsü” notuyla paylaşılan halka biçimli animasyon, bilimsel bir keşif ya da 4. boyutun kaydı değil.

İncelemede, görselin yıldızlı ve parçacıklı dokusu nedeniyle bilimsel bir görselleştirme izlenimi verdiği; ancak açık kaynaklarda bu görüntünün bir bilimsel makale, üniversite duyurusu ya da NASA benzeri kurumsal bir kayıtta “4. boyutun görüntüsü” olarak yer aldığına dair bulgu bulunmadığı belirtildi.

4. BOYUT NASIL ELE ALINIYOR?

Günlük deneyimde uzunluk, genişlik ve derinlik olmak üzere üç uzamsal boyut algılanıyor. Fizikte “dördüncü boyut” denildiğinde çoğu zaman zaman boyutu kastediliyor. Bunun dışında bazı fizik teorilerinde, zamandan ayrı ek bir uzamsal yön olasılığı da matematiksel olarak tartışılıyor.

2018’de Nature’da yayımlanan iki ayrı çalışmada araştırmacılar, dört boyutlu uzayda beklenen bazı fiziksel etkileri laboratuvar ortamında dolaylı biçimde inceledi. Ancak bu çalışmalar, 4. boyutun fotoğrafının çekildiği anlamına gelmiyor; dört boyutlu sistemlerde beklenen matematiksel etkilerin daha düşük boyutlu düzeneklerde gözlemlenmesine dayanıyor.

Dört boyutlu bir nesnenin doğrudan görülmesi de insan algısı açısından mümkün kabul edilmiyor. Bu nedenle matematikçiler ve fizikçiler, bu tür yapıları çoğunlukla izdüşümler ve bilgisayar modelleriyle anlatıyor. “Tesseract” olarak bilinen dört boyutlu küp de üç boyuta indirgenmiş çizimlerle temsil edilebiliyor.

Doğruluk Payı'nın ulaştığı en güçlü açık kaynak eşleşmesi ise görselin bir 4. boyut temsili olarak değil, 24 Eylül 2023’te Mathematica Stack Exchange’de açılan bir GIF düzenleme sorusunda kullanıldığını gösteriyor. Söz konusu paylaşımda amaç, dönen bir animasyonun yönünü tersine çevirmek ve aynalanmış halini oluşturmak için Mathematica kodu istemek.

Bu nedenle iddiadaki görüntü, bilim insanlarının üzerinde uzlaştığı “4. boyutun en net görüntüsü” olarak değerlendirilemiyor. Mevcut bilgiler, görselin bilimsel bir kayıt değil, bir animasyon ve görsel işleme örneği olduğunu gösteriyor.

Haber Kaynağı : 12punto