Euro
Arrow
55,9936
Dolar
Arrow
49,9662
İngiliz Sterlini
Arrow
67,0242
Altın
Arrow
6385,3200
BIST
Arrow
10.963
Anasayfa > Çevre Haberleri > Bilim insanlarından kritik uyarı

Bilim insanlarından kritik uyarı

BM destekli yeni rapora göre 1,5 derece sınırının geçici aşımı bile buzullar, kutup örtüleri ve permafrostta geri dönüşü zor kayıplara yol açabilir.

X Facebook WhatsApp Mail ABONE OL Google News
Yayınlanma: 02.11.2026 17:43 Güncelleme: 02.11.2026 17:43
Bilim insanlarından kritik uyarı

Birleşmiş Milletler destekli yeni bir rapor, küresel ısınmada 1,5 derece eşiğinin kısa süreliğine aşılmasının bile dünyanın buzlu bölgelerinde kalıcı sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. Uluslararası Kriyosfer İklim Girişimi ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından hazırlanan raporda, buzullar, kutup örtüleri, deniz buzu ve permafrostu kapsayan kriyosferin iklim sisteminin en hassas parçalarından biri olduğu vurgulandı.

80 bilim insanının imzasını taşıyan çalışmada, Paris İklim Anlaşması’nın 1,5 derece hedefinin “geçici olarak aşılmasının” yönetilebilir olduğu yönündeki yaklaşımın ciddi riskler taşıdığı belirtildi. Rapora göre gezegen, sanayi öncesi döneme kıyasla halihazırda yaklaşık 1,3 derece ısınmış durumda.

Dağlar önünde geniş bir buzul alanı ve su yüzeyinde yüzen buz parçaları.
Bilim insanları, 1,5 derece eşiğinin aşılmasının buzullarda kalıcı kayıpları hızlandırabileceği uyarısında bulunuyor.

GEÇİCİ AŞIM RİSKİ

Raporda, sıcaklıkların 1,5 derece eşiğinin üzerinde mümkün olan en kısa süre kalması gerektiği ifade edildi. Uzmanlara göre, kriyosferde devrilme noktalarının aşılması halinde bazı değişimler yüzyıllar hatta binyıllar boyunca geri döndürülemez hale gelebilir.

Bilim insanları, uzun vadede ısınmanın ideal olarak 2150 yılına kadar 1 derecenin altına çekilmesi gerektiğini belirtiyor. Bunun için yalnızca emisyonların azaltılması değil, atmosferden karbon uzaklaştırılmasına yönelik politikaların da hızlandırılması gerektiği kaydediliyor.

Mevcut politikalarla küresel sıcaklık artışının yaklaşık 3 dereceye ulaşabileceği uyarısı yapılırken, böyle bir senaryonun yüzeye yakın permafrostun neredeyse tamamını eritebileceği ve okyanus dolaşımında ani bozulmalara yol açabileceği bildirildi.

Yıldızlı gece gökyüzü altında dağ silueti ve küçük bir gözlemevi.
Uzmanlar, kriyosferdeki değişimlerin atmosfer ve okyanus dolaşımıyla birlikte küresel iklim sistemini etkilediğini belirtiyor.

Raporda Grönland ve Antarktika’daki buz örtülerinin bugün 1990’lara kıyasla yaklaşık altı kat daha hızlı eridiğine dikkat çekildi. Buzulbilimci James Kirkham, Nepal-Çin sınırındaki büyük çığ felaketi ve İsviçre’nin son beş yılda buzul buzunun yüzde 20’sini kaybetmesi gibi örneklerin riskin büyüklüğünü gösterdiğini belirtti.

İklim analistleri, sıcaklık artışının 1,7 dereceyi aşmaması için küresel emisyonların 2030’a kadar yüzde 18, 2035’e kadar ise yüzde 45 azaltılması gerektiğini ifade ediyor. Aksi halde Hindu Kush Himalayaları gibi milyonlarca insan için kritik su kaynağı olan bölgelerde buzul kütlelerinin büyük bölümünün yok olabileceği uyarısı yapılıyor.


Haber Kaynağı : 12punto

Etiketler

Küresel ısınma iklim krizi Buzullar Kriyosfer Birleşmiş Milletler Çevre Programı Paris İklim Anlaşması