ABD’de milyonlarca seçmen, Kongre ara seçimleri için bugün sandık başına gidiyor. Seçimlerde Temsilciler Meclisi’nin 435 sandalyesinin tamamı ile Senato’daki 100 sandalyeden 35’i için oy kullanılıyor. 36 eyalette valilik seçimleri de yapılırken, çok sayıda eyalet meclisi ve yerel yönetim için de sandık kuruluyor.
Başkan Donald Trump’ın ikinci döneminin ortasına denk gelen seçimler, yalnızca Kongre aritmetiğini değil, Beyaz Saray’ın kalan iki yıldaki yasama gücünü de doğrudan etkileyecek. Cumhuriyetçiler Kongre’nin iki kanadındaki üstünlüğünü korumaya çalışırken, Demokratlar Temsilciler Meclisi ve Senato’da çoğunluğu ele geçirmeyi hedefliyor.
KONGREDE ÇOĞUNLUK HESABI
Seçim öncesinde yayımlanan anket ortalamaları, Demokratların her iki kanatta da Cumhuriyetçilere kıyasla avantajlı göründüğüne işaret ediyor. Ancak başa baş yarışların sürdüğü eyaletler ve bölgeler, nihai tablonun tahmin edilmesini zorlaştırıyor.
Genel ve eyalet düzeyindeki anketleri derleyen RealClearPolitics’in verilerine göre Senato’da Demokratların 47, Cumhuriyetçilerin 44 sandalye kazanması bekleniyor. Kalan 9 sandalyenin 8’i Cumhuriyetçilere, 1’i ise Demokratlara daha yakın görünüyor. Cumhuriyetçilerin Senato çoğunluğunu koruyabilmesi için çekişmeli 9 sandalyeden en az 6’sını kazanması gerekiyor.
Senato’da 50-50 eşitlik oluşması durumunda ise Başkan Yardımcısı JD Vance’in eşitliği bozma oyu Cumhuriyetçilere çoğunluk sağlayabilecek. Temsilciler Meclisi’nde çoğunluk için 218 sandalyeye ulaşmak gerekiyor. RCP tahminleri Demokratların 227, Cumhuriyetçilerin ise 180 sandalye kazanabileceğini gösterirken, 28 bölgede yarışın belirleyici olabileceği belirtiliyor.
Mevcut tabloda Senato’da Cumhuriyetçilerin 53, Demokratların 45 sandalyesi bulunuyor; iki bağımsız senatör ise birçok başlıkta Demokratlarla hareket ediyor. Temsilciler Meclisi’nde Cumhuriyetçiler 218, Demokratlar 214 sandalyeye sahip. Bir bağımsız üyenin bulunduğu Meclis’te 2 sandalye de boş durumda.
MICHIGAN’DA BAŞA BAŞ YARIŞ
Seçimin en yakından izlenen adreslerinden biri Michigan. “Salıncak eyalet” olarak görülen Michigan’daki Senato yarışı, Kongre’de çoğunluk mücadelesi açısından kritik kabul ediliyor. Yıl sonunda emekliye ayrılacak Demokrat Senatör Gary Peters’ın koltuğu için Demokrat Abdul El-Sayed ile Cumhuriyetçi Mike Rogers karşı karşıya geliyor.
63 yaşındaki Cumhuriyetçi Rogers, Trump’ın politikalarını destekleyen çizgisiyle kampanya yürütüyor. 42 yaşındaki Demokrat El-Sayed ise göç politikalarından İran’a yönelik saldırılara ve İsrail’e verilen desteğe kadar birçok başlıkta Trump yönetimine karşı çıkıyor. El-Sayed’in kazanması halinde ABD Senatosu’na seçilen ilk Müslüman senatör olarak tarihe geçeceği belirtiliyor.
Mısırlı göçmen bir ailenin çocuğu olan ve tıp doktoru kimliğiyle de tanınan Abdulrahman Mohamed El-Sayed, Demokrat Parti’nin ilerici kanadında yer alıyor. El-Sayed, 4 Ağustos’ta yapılan Demokrat Parti ön seçimlerinde Temsilciler Meclisi üyesi Haley Stevens’ı geride bırakarak partisinin Senato adayı olmuştu. Ön seçim sürecinde Stevens’ı destekleyen AIPAC’in 62 milyon dolar harcadığı ifade edilmişti.
RCP’nin 1 Kasım’a kadar yayımlanan çok adaylı anket ortalamasına göre El-Sayed yüzde 47,7, Rogers ise yüzde 45,3 oy oranında görünüyor. Yaklaşık 2,4 puanlık fark, kararsız seçmenlerin ve sandığa katılım oranının sonucunu daha da önemli hale getiriyor.
Michigan’da yaklaşık 250 bin Müslüman’ın yaşadığı, bunun eyalet nüfusunun yaklaşık yüzde 2,4’üne karşılık geldiği belirtiliyor. Yarışın dar aralıkta seyretmesi, farklı seçmen gruplarının sandığa katılımını belirleyici unsurlardan biri haline getiriyor. Eyalette seçmenler Senato yarışının yanı sıra Temsilciler Meclisi üyelerini, valiyi ve eyalet yasama organı temsilcilerini de belirleyecek.
ABD’de ara seçimler, başkanlık seçimlerinin yapılmadığı ve başkanın dört yıllık görev süresinin ortasına denk gelen Kongre seçimleri olarak tanımlanıyor. Temsilciler Meclisi üyeleri iki yıllığına, senatörler ise altı yıllığına seçiliyor. Senato’daki sandalyelerin yaklaşık üçte biri her iki yılda bir yenileniyor. Bu yıl normal takvimdeki 33 senatörlüğe Florida ve Ohio’daki iki özel seçim de eklenince yarışa giren sandalye sayısı 35’e çıktı.
Oy kullanma ve sayım işlemleri federal seçim olmasına karşın büyük ölçüde eyaletlerin kurallarına göre yürütülüyor. Seçmenler sandıkta, erken oy kullanarak ya da posta yoluyla tercihlerini bildirebiliyor. Kimlik gösterme zorunluluğu, seçmen kayıt takvimleri ve posta oylarının kabul koşulları eyaletler arasında değişiklik gösteriyor.
Ülke genelinde ortak bir sandık kapanış saati bulunmadığı için sonuçlar doğudan batıya doğru kademeli olarak açıklanmaya başlayacak. Oy farkının çok az olduğu eyaletlerde posta oylarının sayımı ve olası itiraz süreçleri nedeniyle kesin sonuçların ortaya çıkması birkaç gün alabilir.
ABD medyasında yer alan analizlere göre 47 eyalet ve başkent Washington’da 43 milyondan fazla seçmen erken oy kullandı ya da posta yoluyla oyunu gönderdi. Bu sayı, 2022 ara seçimlerinin aynı dönemine kıyasla yaklaşık 10 milyon daha fazla seçmenin oy kullandığını gösteriyor.
Demokratların Temsilciler Meclisi ve Senato’da çoğunluğu elde etmesi halinde Trump yönetiminin bütçe, vergi ve göçmenlik politikalarına ilişkin düzenlemeleri Kongre’den geçirmesi zorlaşabilir. Demokratların yalnızca Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu kazanması bile Beyaz Saray’ın bütçe planlarını sekteye uğratabilecek ve yönetimi daha zorlu müzakerelere zorlayabilecek.
Haber Kaynağı : 12punto
