AB’de vatandaşlık kapısı daralıyor: Portekiz ikamet şartını 10 yıla çıkardı, Malta’nın ‘altın pasaportu’ bitti

Avrupa Birliği’nde vatandaşlığa geçiş yolları son bir yılda daha zor hale geldi. Birçok ülkede standart ikamet şartı hâlâ 5 ila 10 yıl arasında değişirken, bazı hükümetler süreleri uzattı; yatırım karşılığında doğrudan vatandaşlık veren modeller ise büyük ölçüde devre dışı kaldı.

En belirgin değişiklik Portekiz’de yapıldı. 19 Mayıs 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle AB dışı ülke vatandaşları için vatandaşlık başvurusunda aranan ikamet süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarıldı. AB vatandaşları ile Portekizce konuşulan ülkeler topluluğu CPLP vatandaşları için ise bu süre 7 yıl olarak belirlendi. Yeni kurallar, daha önce eski mevzuata göre başvuru yapmış kişilerin kazanılmış haklarını etkilemiyor.

Malta’da ise vatandaşlık politikasındaki değişim ikamet süresinden çok yatırım yoluyla vatandaşlık programına odaklandı. Avrupa Birliği Adalet Divanı, 29 Nisan 2025’te Malta’nın yatırım karşılığında doğrudan vatandaşlık verilmesini öngören programını AB hukukuna aykırı buldu. Kıbrıs’ın benzer uygulamayı 2020’de sonlandırmasının ardından, AB içinde yeni başvurulara açık doğrudan “yatırımla vatandaşlık” programı kalmadı.

ALMANYA’DA HIZLANDIRILMIŞ YOL KALDIRILDI

Almanya da kısa süre önce getirdiği kolaylaştırılmış vatandaşlık yolundan geri adım attı. 2024’te yürürlüğe giren ve “üstün entegrasyon” gösteren kişilere 3 yılda vatandaşlık başvurusu imkânı tanıyan düzenleme, 30 Ekim 2025’te kaldırıldı. Alman vatandaşıyla evli olanlar için 3 yıllık başvuru hakkı sürerken, diğer başvuru sahipleri açısından standart süre yeniden 5 yıl olarak uygulanıyor.

Buna karşılık Fransa, İrlanda, Hollanda, İsveç, Bulgaristan ve Belçika gibi ülkelerde 5 yıllık standart ikamet şartında son dönemde değişikliğe gidilmedi. Yunanistan’da da genel süre 7 yıl olarak korunuyor. Ancak Yunanistan’da altın vize sahiplerinin vatandaşlığa geçebilmesi için ülkede fiilen yaşamaları, dili öğrenmeleri ve tarih, coğrafya ile siyaset bilgilerini ölçen sınavdan geçmeleri gerekiyor.

Uzmanlara göre AB’de vatandaşlık politikalarının yönü, hızlı ve yatırım temelli modellerden ziyade uzun süreli ikamet, dil bilgisi ve entegrasyon kriterlerine kayıyor. Bu tabloda istisnai kısa yolların başında ise hâlâ soy bağına dayalı vatandaşlık başvuruları geliyor.

Haber Kaynağı : 12punto