Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, dünya haritalarında kıtaların gerçek yüzölçümü oranlarının daha doğru gösterilmesini amaçlayan “Correct the Map” girişimine destek verdi. Kararla birlikte 2018’de geliştirilen “Equal Earth” projeksiyonunun kullanımı teşvik edilecek.
Oylamada 164 ülke tasarıya destek verirken ABD karşı oy kullandı. Estonya, Gürcistan, Litvanya, Moldova, Sırbistan ve Ukrayna ise çekimser kaldı. Tasarı, Afrika Grubu adına Togo tarafından sunuldu.
Kararın odağında, yüzyıllardır yaygın biçimde kullanılan Mercator projeksiyonunun yarattığı alan algısı bulunuyor. 1569’da Gerardus Mercator tarafından geliştirilen bu projeksiyon, denizcilik ve navigasyon için önemli avantajlar sağlasa da küresel yüzeyi düzleme aktarırken özellikle kutuplara yakın bölgeleri olduğundan büyük gösteriyor.
Bu nedenle Grönland, Kanada ve Rusya gibi yüksek enlemlerdeki kara parçaları haritalarda gerçekte kapladıklarından çok daha geniş görünebiliyor. Ekvator çevresindeki bölgeler ise bu karşılaştırmalarda daha küçük algılanabiliyor.
En dikkat çekici örneklerden biri Afrika ile Grönland arasındaki fark. Afrika’nın yüzölçümü yaklaşık 30,4 milyon kilometrekare, Grönland’ın yüzölçümü ise yaklaşık 2,17 milyon kilometrekare. Buna göre Afrika, Grönland’ın yaklaşık 14 katı büyüklüğünde.
Yaklaşık 10 milyon kilometrekarelik yüzölçümüne sahip Kanada ile karşılaştırıldığında da Afrika’nın üç katından fazla büyük olduğu görülüyor. Mercator haritalarında Kanada, Afrika’dan daha büyükmüş gibi algılanabilirken Equal Earth projeksiyonu bu oranları korumayı hedefliyor.
KARAR BAĞLAYICI DEĞİL
BM Genel Kurulu’nun kararı hukuken bağlayıcı değil. Mevcut haritaların kullanımı yasaklanmıyor ve ülkelerin Equal Earth’e geçmesi zorunlu tutulmuyor. Ancak hükümetlere, eğitim kurumlarına, uluslararası kuruluşlara, medya kuruluşlarına ve teknoloji şirketlerine eşit alanlı haritaları tercih etme çağrısı yapılıyor.
Equal Earth projeksiyonu, Bojan Šavric, Tom Patterson ve Bernhard Jenny tarafından 2018’de geliştirildi. Model, kıtaların biçimlerinde bazı görsel değişikliklere izin verirken yüzölçümü oranlarını korumayı amaçlıyor.
Afrika Birliği’nin de desteklediği girişim, özellikle ders kitapları, sınıf haritaları, coğrafya eğitim materyalleri ve haber görsellerinde dünya haritasına ilişkin algının değişebileceği değerlendirmelerini gündeme taşıdı. Google Maps ve Apple Maps gibi dijital hizmetlerde kullanılan Web Mercator altyapısının ise teknik nedenlerle kısa vadede değişmesi beklenmiyor.
Haber Kaynağı : 12punto
