Dünyanın en büyük egemen varlık fonu olarak kabul edilen Norveç varlık fonunun, nükleer silah üretimiyle bağlantılı bazı savunma şirketlerine yatırım yapmasının önünü açabilecek yeni bir öneri gündeme geldi.
Norveç hükümeti tarafından görevlendirilen komisyon, fonun etik kurallarına ilişkin incelemesi kapsamında hazırladığı raporu perşembe günü sundu. Öneri kabul edilirse, fonun mevcut kurallar uyarınca portföy dışında bıraktığı bazı büyük Batılı savunma şirketleri yeniden yatırım kapsamına alınabilecek.
Fonun mevcut etik ilkeleri, nükleer silahların veya bu silahlara ait parçaların geliştirilmesi ve üretimiyle bağlantılı şirketlere yatırım yapılmasını engelliyor. Bu kapsamda Airbus, BAE Systems, Boeing, Lockheed Martin ve Safran’ın da aralarında bulunduğu 14 şirket dışlama listesinde yer alıyor.
NATO ÜLKELERİ İÇİN İSTİSNA ÖNERİSİ
Eski Norveç Merkez Bankası Başkanı Svein Gjedrem’in başkanlık ettiği komisyonun önerdiği istisna, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’na göre resmen nükleer silaha sahip devletler arasında yer alan ve aynı zamanda Norveç’in NATO müttefiki olan ülkelerdeki üreticileri kapsıyor.
Gjedrem, 434 sayfalık raporun sunumunda bu değişikliğin “çok sayıda Britanyalı, Fransız ve Amerikalı silah üreticisinin yeniden fona dahil edileceği” anlamına geldiğini söyledi.
Komisyon, nükleer silah başlığındaki olası gevşemeye karşın biyolojik ve kimyasal silahlar, kara mayınları, misket bombaları, kömür, tütün ve esrarla ilgili diğer etik dışlama kriterlerinin korunmasını önerdi.
Rapor, eski NATO Genel Sekreteri olan Norveç Maliye Bakanı Jens Stoltenberg’e sunuldu. Stoltenberg, Rusya’nın nükleer silah kullanma tehdidini daha açık dile getirdiği ve Çin’in cephaneliğini büyüttüğü bir dönemde, fonun Norveç’in güvenliği açısından kritik olabilecek şirketlere yatırım yapamamasını “paradoks” olarak nitelendirdi.
Komisyon ayrıca fonu yöneten Norveç Merkez Bankası’na tavsiyelerde bulunan Etik Konsey’in yapısında değişiklik yapılmasını da önerdi. Buna göre Konsey, şirketlerin etik standartları ciddi biçimde ihlal etme riski taşıyıp taşımadığını değerlendirmeyi sürdürecek; ancak şirketlerin portföyden çıkarılmasını doğrudan önermeyecek.
Öneriler, hükümetin gelecek ilkbaharda parlamentoya sunacağı değerlendirme öncesinde 15 Ocak’a kadar kamuoyu istişaresine açık olacak. Bazı siyasi partiler, özellikle sol kanattaki aktörler, rapora şimdiden tepki gösterdi.
Norveç varlık fonu, 2 trilyon avronun üzerindeki varlığıyla küresel piyasalarda önemli bir ağırlığa sahip. Fon, dünya genelinde 7 binden fazla şirkete yatırım yapıyor ve küresel borsalarda işlem gören hisselerin yaklaşık yüzde 1,5’ini elinde bulunduruyor.
Haber Kaynağı : 12punto
