ABD Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçilerin ara seçim yenilgisinin ardından İran politikası konusunda zor bir karar süreciyle karşı karşıya. Axios’un analizine göre Trump’ın önünde üç temel seçenek bulunuyor: İran’a yönelik saldırıları yeniden başlatmak, Tahran ile müzakere masasına dönmek ya da deniz ablukası ve ekonomik yaptırımlarla baskıyı artırmak.
Trump’ın kendi çevresinde de İran savaşının seçim sonucuna etkisi tartışılıyor. Başkan Yardımcısı JD Vance, Cumhuriyetçilerin yenilgisinde savaşın belirleyici olduğunu savunurken Trump da bu değerlendirmeyi “büyük ölçüde doğru” bulduğunu söyledi. Buna karşın Trump, İran’a saldırı kararını savunarak, “Başka seçeneğimiz yoktu. İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremezsiniz” ifadelerini kullandı.
ÜÇ SEÇENEK DE RİSKLİ
İlk seçenek olarak değerlendirilen saldırıların yeniden başlaması, ABD kamuoyunda yeni bir tepki dalgası yaratabilir. Ayrıca savaşın sürmesi ya da genişlemesi, benzin fiyatları üzerindeki baskının devam etmesi anlamına gelebilir. Axios’a göre yeni saldırıların askeri açıdan daha iyi sonuç vereceği de kesin değil.
İkinci yol, İran ile anlaşma arayışı. Ancak Tahran’ın Trump’ın seçim yenilgisini siyasi zayıflık olarak görmesi, müzakerelerde taviz ihtimalini azaltabilir. İranlı yetkililerin taleplerini artırması halinde diplomatik sürecin daha da zorlaşabileceği belirtiliyor.
Üçüncü seçenek ise Trump’ın bazı yardımcılarının “boğmak” diye nitelendirdiği baskı stratejisini sürdürmek. Bu yaklaşımda Washington, deniz ablukası ve ağır ekonomik yaptırımlarla İran rejimini zayıflatmayı, Tahran’ı anlaşmaya zorlamayı hedefliyor. Ancak bu politikanın sonuç vermesinin aylar sürebileceği ifade ediliyor.
Trump’ın eski danışmanlarından biri, Axios’a yaptığı değerlendirmede başkanın seçim yenilgisi sonrasında ikinci kez kaybeden gibi görünmek istemediğini söyledi. Bu nedenle Beyaz Saray’ın karar sürecinde siyasi hesapların askeri ve diplomatik seçeneklerle iç içe geçtiği belirtiliyor.
VANCE VE NETANYAHU GERİLİMİ
Vance’in, son aylarda Trump’ın çevresinde İran’la anlaşma yapılmasını savunan isimlerden biri olduğu aktarıldı. Habere göre Vance, özel görüşmelerde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu İran konusunda “her şeyde yanılıyor” olmakla suçladı ve savaşın Cumhuriyetçilere seçim kaybettirebileceğini dile getirdi.
Buna rağmen Trump’ın saldırıları yeniden başlatma seçeneğine zaman zaman daha yakın durduğu, Netanyahu’nun da etkisiyle ara seçimlerden önce İran’a yeni bir operasyonu değerlendirdiği ancak daha sonra beklemeyi tercih ettiği öne sürüldü.
Axios’a konuşan Amerikalı yetkililer, ABD ordusunun İran’da büyük çaplı operasyonları yeniden başlatmak için hazırlıklarını tamamladığını söyledi. Aynı haberde Washington’ın bölgeye daha fazla askeri unsur göndermeyi planladığı da belirtildi.
Öte yandan Katarlı arabulucuların, savaşın yeniden başlamasını önlemek amacıyla ABD ve İran arasında yeni bir anlaşma taslağı üzerinde çalıştığı aktarıldı. Bölgesel kaynaklara göre arabulucular, doğrudan görüşmelerin yeniden başlaması için iki tarafın desteğini arıyor.
İran cephesinde ise seçim sonucu “zafer” olarak yorumlandı. İran Ulusal Güvenlik Konseyi Yüksek Sekreteri Muhsin Rızai, Trump’ın savaş alanında ve Washington’da yenilgi yaşadığını savundu. Uzmanlar, bu tür açıklamaların Trump’ı yeniden askeri seçeneğe yöneltebileceği uyarısında bulunuyor.
DEMOKRATLARIN HEDEFİNDE HEGSETH VAR
ABD’de ara seçimlerin ardından Kongre’de güç kazanan Demokratların, Trump’ı üçüncü kez azletmeye çalışmak yerine Savunma Bakanı Pete Hegseth’e yönelmeyi değerlendirdiği öne sürüldü. The Times’ın haberine göre Demokratlar, önceki Trump azil girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından strateji değişikliğine gidiyor.
Demokrat düşünce kuruluşu Third Way’in kurucu ortağı Matt Bennett, Trump’ın görevden alınma ihtimalinin neredeyse sıfır olduğunu belirterek yeni ve sonuçsuz kalacak bir girişimin seçmenlerin önceliklerinin göz ardı edildiği algısını güçlendirebileceğini söyledi.
Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries’in de partisinin öncelikleri arasında Hegseth’in görevden alınmasını saydığı aktarıldı. Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Thomas Massie ise Hegseth hakkında azil süreci başlatmak için karar taslağı sunan isim olarak öne çıkıyor.
The Times’a göre 34 sayfalık tasarıda Hegseth’e yönelik sekiz ayrı suçlama yer alıyor. Suçlamalar arasında Kongre’den savaş ilanı kararı alınmadan İran’a karşı savaş başlatılması, 60 günlük yasal sürenin ardından gerekli yetki olmadan askeri operasyonların sürdürülmesi ve sivil kayıpları en aza indirmeye yönelik yasalara uyulmaması bulunuyor.
Azil maddelerinin Temsilciler Meclisi’nde oylanması gerekiyor. Ancak Cumhuriyetçilerin geçiş döneminde çoğunluğu koruması nedeniyle Demokratların oyları tek başına yeterli olmayacak. Massie’nin tasarısının kabulü için kendi oyuna ek olarak en az iki Cumhuriyetçi temsilcinin daha desteği gerekiyor.
Haber Kaynağı : 12punto
