SolHaber’in “13 soruda fon vurgunu” başlığıyla derlediği dosyada, son haftalarda kamuoyuna yansıyan fon krizi; tasfiye edilen fonlar, soruşturma kapsamındaki isimler, iade hesapları, mağdur ödemeleri ve açıklanmayan listeler üzerinden ele alındı.
Habere göre kriz, bazı portföy yönetim şirketlerinin düşük işlem hacimli hisseler üzerinden fon değerlerini hızla yükseltmesi, bu yükselişin yeni yatırımcı çekmesi ve ardından çıkışların artmasıyla büyüdü. Eylül ayında taze para girişinin kesilmesiyle fonlardan çıkmak isteyen yatırımcılara ödeme yapılamadığı, Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls’a ait 130 fonun tasfiye edildiği aktarıldı.
KRİZİN MERKEZİNDE NE VAR?
Dosyada fon sistemi, çok sayıda yatırımcının parasının bir portföy yönetim şirketi tarafından yönetildiği ortak bir yapı olarak anlatıldı. Buna göre şirketler, yatırımcıların birikimleriyle borsada hisse alıp satıyor; fonun değeri de bu işlemlerin sonucuna göre değişiyor.
SolHaber’in aktardığına göre tartışmanın odağında, az sayıda hissesi işlem gören küçük şirketlerde yoğunlaşan alımlar var. Bu hisselerdeki fiyat artışı fonların getirisini yükseltirken, yüksek getiri yeni yatırımcıların sisteme girmesine yol açtı. Ancak haberde, bu modelin sürekli yeni para girişine ihtiyaç duyan bir balon niteliği taşıdığı değerlendirmesi yapıldı.
Haberde, yaklaşık 900 milyar liranın ve 455 bin kişinin tasfiye edilen fonların içinde kaldığı belirtildi. Asıl tartışmanın ise balon patlamadan önce içeriden bilgi aldığı ileri sürülen kişi ve şirketlerin fonlardan çıkış yapması olduğu vurgulandı.
SORUŞTURMADA KAÇ KİŞİ TUTUKLANDI?
SolHaber’in 31 Ekim itibarıyla aktardığı bilgiye göre dosyada tutuklu sayısı 120’ye ulaştı. Gözaltına alınanların sayısının daha yüksek olduğu, ancak önemli bir bölümünün serbest bırakıldığı ifade edildi.
Tutuklananlar arasında portföy yöneticileri, pazarlama müdürleri ve yönetim kurulu üyeleri gibi fon şirketlerinin farklı kademelerindeki isimlerin bulunduğu belirtildi. Haberde, soruşturmanın esas kazanç sağlayan isimlere ne ölçüde uzanacağı sorusu öne çıkarıldı.
ADI GEÇEN İSİMLER VE İADELER
Dosyada en çok tartışılan isimlerden biri olarak eski Aile Bakanı ve AKP Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya gösterildi. Habere göre Kaya ve eşi İlyas Kaya, şaibeli olduğu belirtilen bir hisseye yaklaşık 163 milyon lira yatırdı; dört ay sonra 2 milyar 170 milyon lira çekti. Kaya’nın gözaltına alınmadığı, adliyeye giderek ifade verdiği aktarıldı.
Astor Enerji’nin ortakları Feridun ve Enver Geçgel’in 23 Ekim’de TMSF hesabına 5 milyar lira yatırdığı, aynı gün mal varlıklarındaki tedbirlerin kaldırıldığı belirtildi. Lydia Holding Yönetim Kurulu Başkanı Enver Çevik’in ise 500 milyon lira iade ettiği, gözaltı sonrası yurt dışına çıkış yasağıyla serbest bırakıldığı kaydedildi.
Pusula’nın kapalı fon sisteminde hesabı bulunduğu belirtilen Selay Turhan İnce’nin gözaltına alındıktan sonra adli kontrolle serbest bırakıldığı; Pasifik Holding’le ilgili tedbir kararlarının ise yeniden gündeme gelip kaldırıldığı ifade edildi. Haberde, Muğla Valisi’nin de fonda parasının kaldığına ilişkin iddiaların yalanlanmadığı öne sürüldü.
SolHaber’in derlemesine göre kamuoyuna açıklanmayan en az üç ayrı grup bulunuyor. Bunlardan ilki, Tera, Pusula ve Hedef fonlarından 100 milyon liranın üzerinde kazanç sağladığı belirtilen 141 kişi ve 73 şirketten oluşan 214 kişilik liste. Haberde bu grubun toplam kazancının 187 milyar lira olduğu aktarıldı.
İkinci grup, 11 Ekim’de tedbir kararı çıkarıldığı belirtilen 85 kişilik liste. Bu listenin sosyal medyaya sızmasının ardından soruşturmanın gizliliğini ihlal iddiasıyla işlem başlatıldığı kaydedildi.
Üçüncü grup ise Tera’nın 1 numaralı fonunu kuran 12 kişi olarak gösterildi. Habere göre fon, 1 Ekim 2021’de kuruldu ve 7 Temmuz 2025’e kadar dışarıya kapalı kaldı. Bu süreçte fon fiyatının 1,33 liradan 623 liraya çıktığı; ilk gün 1 milyon lira koyan yatırımcının çıkışta 518 milyon lira aldığı iddia edildi. Bu 12 kişinin kim olduğunun hâlâ açıklanmadığı belirtildi.
ŞÜPHELİ ÇIKIŞLAR VE İNCELEME TARİHİ
Haberde, savcılığın incelediği hesap hareketlerine göre 1-16 Eylül tarihleri arasında Tera ve Pusula fonlarından 440 kişi ve şirketin toplam 401 milyar 266 milyon lira çektiği ifade edildi. Bu çıkışların “haberli çıkış” olarak değerlendirildiği ve bunun kanunen suç olduğu belirtildi.
Buna karşılık, soruşturmada eşiğin 100 milyon lira olarak belirlenmesi eleştirildi. Dosyada ayrıca incelemenin 2024’ten başlatılmasının, fon yapılanmasının 2021’e uzanan bölümünü dışarıda bırakabileceği vurgulandı.
SolHaber, 2021’de Tera’nın 1 numaralı fonunun kurulduğunu, aynı yıl BDDK’nın Tera Yatırım Bankası’nın kuruluşuna izin verdiğini ve GKFX ile Tera arasında yaklaşık 350 milyon dolarlık para trafiğinin tespit edildiğini yazdı. Haberde, bu para trafiğinin kaynağına ilişkin soruların yanıtsız kaldığı belirtildi.
DOSYADA ÖNE ÇIKAN İSİMLER
SolHaber’in dosyasında Tera Yatırım’ın hâkim ortağı ve yönetim kurulu başkanı Emre Tezmen, krizin kritik isimlerinden biri olarak gösterildi. Tezmen’in balonun patlamasının ardından tutuklandığı, ayrıca borsa kayıtlarının tutulduğu Merkezi Kayıt Kuruluşu yönetiminde görev aldığı belirtildi.
Tera Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Erdin Özel için, finans eğitimi ve SPK lisansı bulunmadığı iddiası aktarıldı. Pusula Portföy patronu Muhammet Yarız’ın daha önce şüpheli borsa işlemleri nedeniyle ceza ve işlem yasağı aldığı, buna rağmen yüksek hacimli işlemler yapabildiği öne sürüldü.
Haberde ayrıca Hedef Holding patronu Namık Kemal Gökalp, eski AKP milletvekili ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eski danışmanı Ertan Aydın, Türkiye Sigorta Genel Müdürü Taha Çakmak, Borsa İstanbul Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun ve eski SPK Daire Başkanı Erman Çete de dosyada adı geçen isimler arasında sayıldı.
PARANIN NE KADARI İADE EDİLDİ?
SolHaber’e göre fon krizinin resmi kazanç rakamı 187 milyar lira olarak ifade edilirken, iade hesabına bugüne kadar 33 kişi ve kuruluş tarafından toplam 17,5 milyar lira yatırıldı. Bu tutarın, belirtilen kazancın yaklaşık yüzde 9’una karşılık geldiği kaydedildi.
İade yapanlar arasında A1 Capital’in 2 milyar lirayla öne çıktığı, Pardus’un da ödeme yapanlar arasında yer aldığı belirtildi. Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya’nın 1 milyar 860 milyon lira yatırdığı; 2,17 milyar liralık çıkışın geriye kalan kısmı için “faiz” gerekçesinin gündeme geldiği aktarıldı.
Fonlarla ilgili ödemelerin 30 Ekim’de başladığı, ilk aşamada 1 milyon liralık ara ödeme yapılacağının söylendiği; ancak mağdurların sosyal medya paylaşımlarına göre şimdiye kadar en fazla 250 bin lira ödeme yapıldığı ifade edildi. İki haftalık sürede kalan tutarların tamamlanıp tamamlanmayacağı belirsizliğini koruyor.
MAĞDUR ÖDEMELERİ İÇİN KAYNAK YETERLİ Mİ?
Haberde, iade hesabındaki 17,5 milyar lira ile el konulan yaklaşık 4 milyar liralık mal varlığının toplamının, ihtiyaç duyulduğu belirtilen 125 milyar liranın yalnızca yüzde 17’sine denk geldiği belirtildi.
Fonların kâğıt üzerindeki varlıklarının 826 milyar lira olduğu, ancak bunun büyük bölümünün hisse senetlerinden oluştuğu için nakde dönüşme kapasitesinin belirsiz olduğu ifade edildi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın ise fon piyasasında devlet güvencesi bulunmadığını ve ödemelerde kamu kaynağı kullanılmayacağını söylediği aktarıldı.
KRİZİ DİĞER DOLANDIRICILIK DOSYALARINDAN AYIRAN NE?
SolHaber’in değerlendirmesinde bu dosyanın, daha önceki saadet zinciri ya da benzeri dolandırıcılık dosyalarından farklı olarak yasal zeminde ilerlediği vurgulandı. Fonların SPK izniyle kurulduğu, işlemlerin Borsa İstanbul’da gerçekleştiği, bazı yatırımcıların bankalar aracılığıyla bu fonlara yönlendirildiği belirtildi.
Haberde, eski bir SPK daire başkanının tutuklanması ve Borsa İstanbul Genel Müdürü’nün gözaltına alınması, denetleyen kurumlarla fon piyasası arasındaki ilişkilere dair soru işaretleri arasında sayıldı. İki fondan 16 gün içinde çıkan 401 milyar liralık tutarın, dosyanın ölçeğini gösterdiği ifade edildi.
SİYASET VE MUHALEFET BOYUTU
Dosyada AKP ile bağlantılı olduğu belirtilen çok sayıda isim ve şirketin adı da geçti. Fatma Betül Sayan Kaya’nın parti yönetimindeki konumu, eski Merkez Bankası başkan yardımcılarının tutuklanması, Nihat Zeybekci’nin ortağı olduğu şirketlerin fonlara yatırım yapması ve Hayati Yazıcı’nın oğlu Mustafa Yazıcı’ya ilişkin tedbir kararları haberde öne çıkarılan başlıklar arasında yer aldı.
Muhalefet cephesinde ise açıklanacağı söylenen listelerin kamuoyuna duyurulmadığı belirtildi. Haberde, Yeni Parti Sözcüsü Zeynel Emre’nin ve Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale’nin açıklamalarına; CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in Meclis kürsüsündeki çağrısına yer verildi. Ancak somut isimlerin paylaşılmadığı vurgulandı.
GENİŞ KESİMLERE YANSIYAN FATURA
SolHaber, fon krizinin yalnızca doğrudan bu fonlarda parası kalan yatırımcıları etkilemediğini, kamu kurumları ve geniş birikim sahibi kitleler üzerinden daha geniş bir faturanın ortaya çıktığını yazdı. Katılımevim ve Birevim için kamu bankası Emlak Katılım’ın devreye girdiği, Türkiye Sigorta’nın parasının fonlarda bulunduğu, Diyanet’in de topladığı bağışları fonlara yatırıp zararla çıktığı aktarıldı.
Krizin ardından borsa ve fonlardan silinen toplam değerin 3,3 trilyon lirayı aştığı, bir ay içinde 50 bin 234 kişinin hisse senedi hesabını tamamen sıfırladığı, fon tarafında hesabını sıfırlayanların sayısının ise 64 bini geçtiği belirtildi. Haberde bu kişilerin önemli bölümünün, maaşı enflasyon karşısında eriyen ve birikimini korumaya çalışan yurttaşlar olduğu ifade edildi.
DENETİM TARTIŞMASI
Haberde, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in 4 Kasım 2025’te “fonlarda manipülasyon var” dediği, MSCI’ın da Haziran ayında koordineli işlemler konusunda uyarıda bulunduğu hatırlatıldı. Buna rağmen somut adımların geciktiği savunuldu.
SolHaber’in görüşüne başvurduğu Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden Prof. Dr. Serdal Bahçe, borsanın tarihsel işleyişine dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı:
Tarihsel olarak ‘temiz’ bir borsa olamaz. Kuramda borsadaki finansal varlıkların ve hisselerin değerlerinin ait oldukları firmanın performansına göre belirlenmesi gerekir. Oysa borsaların tarihi bunun doğru olmadığını göstermektedir. Gerçek bir kumarhane gibi çalışır sistem. Kumarhanelerin düzenlenmesi, ‘temizlenmesi’ imkansızdır. Yağma düzeni daha açıktan ve görünür bir şekilde işliyor. Neticede ‘düzenleme’ onları daha evcil, daha uslu bir hale getirmiyor.
TKP Genel Sekreteri Kemal Okuyan da haberde yer verilen değerlendirmesinde, borsanın kendisini “soygun” olarak niteledi ve fon krizinin yalnızca küçük yatırımcılarla sınırlı görülemeyeceğini söyledi:
Normali soygun olan bir sistem, mekanizma var. Bir de bu mekanizma içerisinde ek bir soygunla karşı karşıyayız. Büyük paralar döndü. Birilerinden çıktı bu paralar, soygunun asıl muhatabı ülkenin tamamı. Miktarlar sadece ‘küçük yatırımcılar’dan ibaret değil. Toplumdan kaynak aktaran bir sistem var karşımızda.
SolHaber’in dosyası, fon krizinin yalnızca bir denetim zafiyeti olarak değil; finansal piyasalar, siyasi bağlantılar, kamu kurumları ve küçük yatırımcıların korunması başlıklarında çok daha geniş bir hesap verme tartışması olarak ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.
Kaynak: SolHaber
Haber Kaynağı : 12punto
