Avrupa Birliği’nin 2028-2034 dönemini kapsayacak yeni bütçesi için yürütülen pazarlıklar, üye ülkeler arasındaki mali ve siyasi ayrışmayı daha görünür hale getirdi. Trilyonlarca avroluk kaynak dağılımında Almanya’nın daha sert kesinti talebi, tarım sübvansiyonları, savunma harcamaları ve ortak borçlanma başlıklarıyla birleşince müzakereler daha zorlu bir aşamaya girdi.
Berlin, ilk müzakere turunun ardından gündeme gelen ve bazı kesintiler içeren uzlaşma önerisini yeterli bulmadı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in, birkaç yüz milyar avro daha derin kesinti istediği belirtiliyor. Merz, son AB zirvesinde önceliğini “rekabet gücü ve savunma” olarak tanımladı.
Ancak mevcut uzlaşma arayışı, Almanya’nın öncelik verdiği rekabetçilik ve savunma kalemlerinde de kesinti öngörürken, Avrupa tarım sübvansiyonlarını büyük ölçüde koruyor. Bu durum, bütçede tasarruf isteyen ülkeler ile tarım ve sosyal uyum harcamalarını savunan blok arasındaki gerilimi artırıyor.
ÜYE ÜLKELER AYRI KAMPLARDA
Almanya, Danimarka, Hollanda, Avusturya ve Finlandiya’nın dahil olduğu “tutumlu” ülkeler grubu AB bütçesinin küçültülmesi için baskı yapıyor. Buna karşın Avusturya ve Finlandiya, tarım sübvansiyonlarında kesintiye sıcak bakmıyor. İtalya, İspanya ve Polonya’nın da aralarında bulunduğu 17 ülkelik grup ise sosyal uyum harcamalarının korunmasını ve tarım bütçesinin mümkün olan en yüksek düzeyde tutulmasını savunuyor.
Fransa ise iki yönlü bir çizgi izliyor: Paris yönetimi AB bütçesine daha fazla katkı yapmayı reddederken, kapsamlı tarım desteklerinin sürmesini istiyor. Tarım sübvansiyonları özellikle Fransa, İspanya, İtalya ve Polonya açısından seçim takvimleri nedeniyle hassas başlıklar arasında. Bu ülkelerde önümüzdeki 12 ay içinde seçimlerin yapılacak olması, hükümetlerin müzakere alanını daraltıyor.
Fransa’da Ulusal Birlik’in (RN) cumhurbaşkanı adayı Marine Le Pen’in, AB bütçesi görüşmelerinin Fransa, İtalya, Polonya ve İspanya’daki seçimlerin ardından sonuçlandırılmasını istediği aktarılıyor. Berlin ise bunun tersine, bütçenin Fransa’daki cumhurbaşkanlığı kampanyası başlamadan önce kabul edilmesini hedefliyor. Bu nedenle Almanya, görüşmelerin yıl sonuna kadar tamamlanması için baskı yapıyor; kasım ayında yeni bir müzakere turu bekleniyor.
BORÇ VE FAİZ YÜKÜ PAZARLIĞIN MERKEZİNDE
Bütçe tartışmasının arka planında, küresel kamu borcundaki artış ve yükselen faizler bulunuyor. IMF Başekonomisti Rodrigo Valadés, küresel kamu borcunun 2030’a kadar dünya ekonomik çıktısının yüzde 100’ünü aşabileceği uyarısında bulunmuştu. IMF değerlendirmelerine göre Almanya, borçluluk açısından birçok büyük sanayileşmiş ülkeye kıyasla daha elverişli konumda: Almanya’nın borcu GSYİH’sinin yüzde 63,5’i seviyesindeyken, bu oran Fransa’da yüzde 116, ABD’de yüzde 100, Birleşik Krallık’ta yüzde 94 olarak veriliyor.
Yine de IMF, Almanya’nın artan savunma harcamalarını yeni kredilerle finanse etmesi konusunda uyarıda bulunuyor. 2022’den bu yana faiz koşullarının değişmesi, eski düşük faizli borçların daha pahalı yeni kredilerle çevrilmesi riskini büyüttü. Bu tablo, AB’nin ortak borçlanma başlıklarını da bütçe müzakerelerinin merkezine taşıyor.
2028-2034 bütçesinde, COVID-19 Kurtarma Fonu borçlarının geri ödemesi ve faizleri için yaklaşık 150 milyar avro ayrılmış durumda. Kurtarma Fonu borçlarının 2058’e kadar kapatılması gerekiyor. İtalya, İspanya, Polonya ve Fransa gibi ülkeler geri ödeme süresinin uzatılmasını isterken, Almanya ortak borcun yeniden yapılandırılmasına karşı çıkıyor. Berlin’in bu tutumu, COVID-19 borcu başlığını bütçe pazarlığında önemli bir koz haline getirebilir.
Yeni bütçede savunma, sınır güvenliği, göç kontrolü, sanayi politikası, Ukrayna’ya yardım ve tarım destekleri için daha yüksek harcamalar öngörülüyor. Sadece savunma ve uzay programları için 131 milyar avro ayrılırken, Avrupa Komisyonu ayrıca iki yeni kredi aracı öneriyor. “Catalyst Europe” ile 150 milyar avroya kadar, kriz mekanizmasıyla da 395 milyar avroya kadar kredi kapasitesi yaratılması planlanıyor. Bu iki araç birlikte 545 milyar avroya kadar ek borçlanma imkânı anlamına geliyor.
Haber Kaynağı : 12punto
