Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), Orta Doğu’daki savaşın küresel doğal gaz piyasalarında arz güvenliği risklerini artırdığı uyarısında bulundu. Ajansın değerlendirmesine göre, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat kesintileri LNG arzını aşağı çekerken Avrupa Birliği kış dönemine 2013’ten bu yana en düşük doğal gaz stoklarıyla giriyor.
UEA’nın Küresel Gaz Arz Güvenliği Değerlendirmesi’nde, son 10 yılda spot işlemlerin yaygınlaşması ve esnek LNG sözleşmelerinin artmasının piyasaları arz kesintilerine karşı kısmen daha dayanıklı hale getirdiği belirtildi. Ancak aynı dönüşümün küresel gaz ticaretini daha karmaşık ve kırılgan bir yapıya taşıdığı vurgulandı.
Rapora göre Hürmüz Boğazı üzerinden LNG taşımacılığının fiilen durması, Asya ve Avrupa’daki doğal gaz fiyatlarını 2022-2023 enerji krizinden bu yana en yüksek seviyelere yaklaştırdı. Mart-ekim döneminde Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden yapılan LNG sevkiyatlarının 60 milyar metreküpten fazla azaldığı kaydedildi.
Ajans, küresel LNG arzının 2026’da yaklaşık 20 milyar metreküp gerilemesini bekliyor. Aynı dönemde dünya doğal gaz talebinin de yüzde 1,5, yani yaklaşık 65 milyar metreküp düşeceği öngörülüyor. Talepteki gerilemede Orta Doğu’da karşılanamayan ihtiyaç, Avrupa sanayisindeki zayıflama ve Asya’da elektrik üretiminde kömüre yönelimin artması etkili faktörler arasında gösteriliyor.
DEPOLARDA KRİTİK EŞİK UYARISI
AB’de doğal gaz depolarının doluluk oranı yüzde 74,6 seviyesinde bulunuyor. UEA’ya göre bu oran, Avrupa’nın kış aylarında küresel LNG arzına bağımlılığını artırıyor ve özellikle soğuk hava dalgaları ile arz kesintilerinin aynı döneme denk gelmesi halinde riskleri büyütüyor.
Ajansın simülasyonları, kışın beklenenden soğuk geçmesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki kesintinin sürmesi durumunda depolardaki gaz miktarının Mart 2027 sonunda kullanılabilir kapasitenin yüzde 10’unun altına inebileceğine işaret ediyor. Doluluk oranının yüzde 30’un altına düşmesi halinde depolardan gaz çekiş hızının da yavaşlayabileceği belirtiliyor.
Düşük stoklarla kışa giren Avrupa ile sınırlı depolama kapasitesine sahip Asya ve Güney Amerika’daki ithalatçılar arasında esnek LNG kargoları için rekabetin artabileceği ifade ediliyor. Bu tablonun, özellikle talebin yükseldiği dönemlerde spot fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
UEA ayrıca 2027 yazında Avrupa’daki depoların yeniden doldurulması ihtiyacının güçlenebileceğini ve küresel gaz piyasasındaki arz sıkışıklığının gelecek yıla taşınabileceğini öngörüyor.
Haber Kaynağı : 12punto
