Doların uluslararası rezervlerdeki ağırlığı son yıllarda azalıyor

Amerikan doları, uzun süredir küresel finans sistemindeki merkezi rolünü korurken, ülkelerin rezerv kompozisyonlarını çeşitlendirme isteğiyle doların toplam rezervlerdeki payı gerilemeye devam ediyor. Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) Resmi Döviz Rezervlerinin Para Birimi Dağılımı’na (COFER) göre, 2025 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla toplam küresel rezervler 13 trilyon dolara ulaştı. Bu dönemde doların rezervler içindeki oranı %56,92 olarak kaydedildi.

Amerikan dolarının payı, bir yıl önce ilk çeyrekte %58,51, ikinci çeyrekte ise %57,08 seviyesindeydi. 1999 yılının başlarında ise bu oran %71,19’du; o günden bu yana belirgin bir gerileme yaşandığı görülüyor.

Diğer önemli rezerv para birimlerindeki gelişmelere bakıldığında, euronun payı 2025’in ilk üç çeyreğinde sırasıyla %19,12, %20,24 ve %20,33 ile yükseliş eğilimi gösterdi. Japon yeni bu süreçte ilk çeyrekte %5,73 seviyesindeyken, yılın üçüncü çeyreğinde %5,82’ye çıktı. Çin yuanı ise %1,96’dan %1,99’a yükseldikten sonra, üçüncü çeyrekte hafif düşüşle %1,93 olarak gerçekleşti.

AMERİKAN DOLARININ LİDER KONUMU SÜRÜYOR

Her ne kadar rezervlerdeki ağırlığında azalma olsa da, Amerikan doları global finansal işlemlerde anahtar para birimi olma özelliğini sürdürüyor. ABD, küresel ticaretin yaklaşık %10’unu gerçekleştirse de, dünya çapındaki ticaretin yarısından fazlası dolar üzerinden faturalandırılıyor. Özellikle emtia fiyatlamalarının büyük kısmı hâlâ dolar bazında yapılıyor ve enerji ticaretinin bir kısmı başka para birimleriyle yapılsa da, doların önemi korunuyor.

Ödemelerdeki mevcut tabloya bakıldığında, SWIFT verilerine göre 2025 yılı Aralık ayında doların global ödemeler içindeki payı %50,49’a ulaştı. Aynı dönemde euronun %21,9, İngiliz sterlininin %6,73, Kanada dolarının %3,44, Japon yeninin %3,42 ve Çin yuanının %2,73’lük bir orana sahip olduğu görüldü.

ÇEŞİTLENDİRME STRATEJİLERİ DÜŞÜŞTE ETKİLİ

Küresel rezervlerdeki değişimi değerlendiren American Enterprise Institute Kıdemli Uzmanı Steven Kamin, “Beklentim, doların öngörülebilir gelecekte hakim konumda kalmaya devam edeceği, ancak bu hakimiyetin boyutunun azalacağı yönünde. Başka bir deyişle, küresel para sistemi daha dengeli, çok kutuplu bir dünyaya doğru ilerleyecek, ancak dolar en önemli para birimi olarak kalmaya devam edecektir" dedi.

Kamin, rezervlerin yönetilmesinde ülkelerin çeşitlendirme arayışının etkili olduğunu belirterek, Kanada veya Avustralya doları gibi alternatif ve geleneksel olmayan para birimlerine kayışın yanı sıra, rezervlerini artıran bazı ülkelerin dolar paylarının daha düşük olmasının genel ortalamayı aşağıya çektiğini vurguladı. Ayrıca doların değerindeki dalgalanmalar da bu sürece katkı sağlıyor.

POLİTİKA BELİRSİZLİKLERİ VE GÜVEN İLİŞKİSİ

Fitch Ratings ABD Ekonomik Araştırmalar Başkanı Olu Sonola, doların payındaki gerilemeye neden olan unsurlardan birinin son yıllarda artan politika belirsizlikleri olduğunu dile getirdi. “Bu kapsamda, tarifelerden kaynaklanan belirsizlikler, Grönland ile ilgili belirsizlikler ve şimdi de Japonya'nın mali sorunları ve ABD'nin bu sorunların istikrara kavuşturulmasında rol oynama potansiyeliyle ilgili belirsizlikler yer alıyor" şeklinde konuştu.

Doların rezervlerdeki payındaki azalmaya karşın, Sonola şu değerlendirmede bulundu: “Dolana güvenin kaybolduğunun söylenebileceği bir noktaya gelinmedi, bu durumdan hâlâ çok uzağız.” Sonola, uzun vadeli perspektifte doların nominal değerinin ortalamalarda tutulduğunu belirtirken, marjlarda daha fazla çeşitlenme olup, gelecek dönemde bu eğilimin sürmesinin muhtemel olduğunu dile getirdi.

Doların yerini başka bir para biriminin alması olasılığına ilişkin olarak ise Sonola, ABD’nin hisse senedi, kredi ve tahvil piyasalarının derinliği sayesinde doların önemli bir avantajını sürdüreceğini ifade etti.

Haber Kaynağı : 12punto