Tarım arazilerinde yeni dönem: Hobi bahçeleri ve izinsiz yapılara sıkı denetim

20 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7584 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, tarım arazilerinin amaç dışı kullanımına yönelik yeni hükümler içeriyor. Düzenleme, özellikle büyükşehirlerin çevresinde kooperatif, üyelik ya da kullanım hakkı modeliyle pazarlanan hobi bahçesi ve benzeri uygulamaları yakından ilgilendiriyor.

Gayrimenkul sektöründen yapılan değerlendirmelere göre, son yıllarda tarla vasfındaki taşınmazların küçük parçalara ayrılarak “hobi bahçesi”, “tiny house alanı”, “bağ evi” veya “hafta sonu yaşam alanı” gibi ifadelerle sunulması ciddi hukuki riskler doğurdu. Bu tür işlemlerde tapu niteliği, imar durumu, tarım dışı kullanım izni, yapı ruhsatı ve altyapı aboneliklerinin hukuki dayanağı kritik önem taşıyor.

KOOPERATİFLERE SINIRLAMA

Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, düzenlemeyle 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na tabi kooperatiflerin bazı tarım arazilerinde mülkiyet veya sınırlı ayni hak edinmesine sınırlama getirildiğini belirtti. Buna göre 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarında “tarımsal niteliği korunacak alan” olarak belirlenen yerler ile plan dışı olup 5403 sayılı Kanun kapsamındaki tarım arazileri düzenlemenin kapsamına giriyor.

Tarımsal amaçlı faaliyet gösteren kooperatiflerin bu tür taşınmazlarda mülkiyet veya sınırlı ayni hak edinimi ise Tarım ve Orman Bakanlığı iznine tabi olacak. Özelmacıklı, bu adımın tarım dışı amaçla kurulan kooperatiflerin tarım arazilerini fiilen hobi bahçesi modeline dönüştürmesini engellemeyi hedeflediğini ifade etti.

Kanunun dikkat çeken başlıklarından biri de izinsiz yapı ve tesislere altyapı hizmeti verilmesini engelleyen hüküm oldu. 5403 sayılı Kanun uyarınca izin alınmadan yapılan yapı ve tesislere elektrik, su ve doğal gaz bağlantısı ile aboneliği tesis edilemeyecek.

Bu kurala aykırı hareket eden idare, kurum ve kuruluşlara her abone için 100 bin TL idari para cezası uygulanabilecek. Cezanın tebliğinden sonra aboneliğin 30 gün içinde iptal edilmemesi halinde, aboneliğin sürdüğü her ay için ayrıca 100 bin TL ceza gündeme gelebilecek. Düzenlemeyle tarım arazilerindeki aykırı kullanımlara ilişkin metrekare bazlı idari para cezalarının da ağırlaştırıldığı belirtiliyor.

Özelmacıklı, tarla, bağ, bahçe, zeytinlik, hobi bahçesi, tiny house alanı veya kooperatif üyeliğiyle sunulan projelerde alıcıların resmi belge kontrolü yapmadan karar vermemesi gerektiğini vurguladı. Kooperatif üyeliği, kullanım sözleşmesi ya da hisse devrinin her durumda doğrudan tapu mülkiyeti anlamına gelmediğine dikkat çekti.

Uzmanlara göre “imar gelecek”, “ev yapılabilir”, “ruhsata gerek yok”, “tiny house konulabilir” veya “abonelik alınır” gibi vaatlerin resmi belgelerle doğrulanması gerekiyor. Fiili parselasyon, tel çit çekilmesi, yol açılması, beton dökülmesi ve izinsiz yapılaşma gibi uygulamalar ise hem tüketiciler hem de satıcılar açısından idari yaptırım riski taşıyor.

Haber Kaynağı : 12punto