Türkiye için gri liste tehlikesi ortadan kalktı mı?

Kara para aklamayla mücadele ve terörizmin finansmanının önlenmesi konularında yürütülen FATF değerlendirmelerinde Türkiye, son yıllarda kritik reformlar ve uygulama adımlarıyla dikkat çekiyor. 2024 yılının Şubat ayında FATF’nin gri listesinden çıkarılan Türkiye, şu anda 5. Tur Karşılıklı Değerlendirme’nin tamamlanmasını bekliyor. Uzmanlara göre, bugüne kadar yapılan düzenlemeler ve kurumlar arası iş birliği, ülkenin yeniden gri listeye alınma ihtimalini önemli ölçüde azalttı.

Eski Mali Suçlar Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanı Osman Dereli, “Türkiye'nin mevzuata ve uygulamaya dair eksiklikleri büyük oranda giderildi. Ciddi bir problem kalmazsa, yeniden gri listeye girme riski bulunmuyor,” değerlendirmesinde bulundu.

Son değerlendirme kapsamında FATF heyeti, geçtiğimiz yıl kasım ayında Türkiye’de yerinde incelemelerde bulundu. Ziyaret sırasında kamu kurumları başta olmak üzere finansal kuruluşlar, aracı kurumlar, sigorta ve kripto hizmet sağlayıcıları gibi özel sektör temsilcileri ile kapsamlı görüşmeler yapıldı. Değerlendirmelerde, mali istihbarat üretimi, finansal kurumların uyum süreçleri ve kurumlar arası iş birliği özel olarak ele alındı. Bu incelemelerin sonucunda hazırlanacak raporun önümüzdeki haziran ayında FATF Genel Kurulu’nda görüşülmesi bekleniyor.

Dereli, önceki değerlendirme dönemlerine kıyasla Türkiye’nin kayda değer bir ilerleme kaydettiğini belirtti. Dördüncü tur sürecinde teknik uyum ve uygulama etkinliğinde tespit edilen eksikler nedeniyle ülke gri listeye alınmış ancak ardından kapsamlı iyileştirmelerle kriterlere uyumda güçlendi. Mali Suçlar Araştırma Kurulu’nun yetkilerinin artırılması, idari para cezalarının yükseltilmesi ve suç gelirlerinin aklanmasını önlemeye yönelik adli birimlerin faaliyete geçmesi bu sürecin temel taşları arasında yer aldı.

Türkiye, FATF’nin kırk teknik tavsiyesinin çoğunda artık uyumlu ya da büyük ölçüde uyumlu durumda. Önceki dönemde eksik ya da uyumsuz kabul edilen başlıklar için yapılan yasal ve kurumsal güncellemeler sayesinde, uyumsuzluk sorunu neredeyse tamamen ortadan kalktı. Bu düzenlemeler son iki yılda, davaların takibinden uygulamadaki pratiklere kadar birçok alanda önemli gelişmeleri beraberinde getirdi.

“FATF artık sadece kağıt üzerindeki mevzuatı değil, uygulamadaki etkinliği de inceliyor,” bilgisini aktaran Dereli, beşinci tur değerlendirmede sonuçların olumlu olmasını sağlayacak en önemli unsurun da bu gelişmeler olduğunu söyledi.

Haziran ayında gerçekleşecek FATF Genel Kurulu’nda sunulacak değerlendirme raporu, Türkiye’nin son yıllarda attığı yapısal adımlar ve artan uygulama kapasitesi ışığında büyük oranda iyi bir tablo sunacak gibi görünüyor. Alanında uzmanlar, sürdürülebilir başarının, yalnızca devlet kurumlarının değil, finans sektörü başta olmak üzere ilgili tüm paydaşların eşgüdümüyle mümkün olduğuna dikkat çekiyor. Sürecin dinamik yapısı gereği, uyum kültürünü toplumun tüm katmanlarına yaymak ise önemini koruyor.

Son olarak, beşinci tur değerlendirme ekibinin ülkelerin hukuk sistemlerine olan aşinalığının artması da, Türkiye'nin durumunun daha dengeli ve adil biçimde ele alınmasına kapı araladı. Tüm bu gelişmeler ışığında, Türkiye’nin gri liste riski neredeyse tamamen ortadan kalkmış durumda.

Haber Kaynağı : 12punto