İstanbul’da kaçak sigara kullanımında hızlı yükseliş

Kaçak sigara pazarı, Türkiye'de vergi kaybını giderek büyüten ve devlet gelirlerinde ciddi açık yaratan bir sorun olmaya devam ediyor. Her yıl yüz milyarlarca lirayı bulan vergi kaybına yol açan bu pazar, özellikle son dönemde yurt dışından gelen ürünlerle daha da genişliyor. En güncel saha araştırmaları, ülke genelinde kaçak yabancı sigara kullanım oranının yüzde 6,2 seviyesine ulaştığını ortaya koydu.

İstanbul’da ise kaçak sigara kullanımı konusunda çarpıcı bir artış yaşandı. Geçtiğimiz yıl yüzde 4,7 olan oran, bu yıl yüzde 9,4’e yükseldi. Marmara ve Ege bölgesinde kaçak sigara tüketiminin artması ise genel tabloya yansıdı. Denizli’de de benzer bir artış yaşanarak oran yüzde 5,5’ten yüzde 10’a çıktı.

VERGİ KAYBI BÜYÜYOR

Saha araştırmalarında, özellikle sınır illeri olan Güneydoğu Anadolu kentlerinde kaçak sigara kullanımı hep önde geliyordu. Ancak son dönemde bu tablo değişti; Marmara ve Ege ilerinin de illegal sigara tüketiminde önemli oranda artış olduğu gözlendi. Gaziantep ve Mersin gibi daha önce oranların yüksek olduğu illerde ise düşüş dikkat çekiyor. Gaziantep’te oran yüzde 16’dan 6,7’ye, Mersin’de ise yüzde 10,8’den yüzde 6,4’e geriledi.

YÜZDE 10'UN ÜZERİNE ÇIKTI 

Kaçak sigara tüketim oranı bakımından ilk sırayı yüzde 13,5 ile Şanlıurfa aldı. Onu yüzde 12,7 ile Manisa ve yüzde 11,3 ile Kahramanmaraş takip etti. Bu illerin tümünde oranların yüzde 10’un üzerinde seyretmesi, özellikle sınır ticareti ve denetim eksikliklerinin sonuçlarını gösteriyor.

Bu artış, devletin hem halk sağlığı koruma çabalarını hem de vergi gelirlerini tehdit eden bir unsur olarak öne çıkıyor.

Yabancı menşeli ve kaçak olarak pazara sürülen sigaraların dağılımı incelendiğinde, Tekel 3000 markası ilk sırada yer alıyor. Bandrolü sahte olan ve Türkiye’de resmi kaydı bulunmayan bu ürün, özellikle Irak ve Gürcistan sınırına yakın bölgelerden ülkeye giriyor. Tekel 3000’in satış oranı, 2025’in ikinci çeyreğiyle 2026’nın ikinci çeyreği arasında yüzde 130 oranında artış gösterdi. Şu anda toplam kaçak sigara pazarının yüzde 4,2’sini oluşturuyor. Pazardaki kaçak sigara paketlerinin yüzde 68,2’si ise bu markaya ait.

Orijinal Tekel markasıyla karışıklık yaratmaya çalışan Tekel 3000’in, yasa dışı yollarla ülkeye girişi sürerken, hem Ticaret Bakanlığı hem de Tarım ve Orman Bakanlığı’nın kontrollerinin bu konuda yetersiz kaldığı değerlendirmesi yapılıyor. Söz konusu ürünler, paket üzerindeki bandrolleri ve tasarımlarıyla yasal sigaraları andırıyor. Ancak mevcut yasal standartlara ve denetimlerden geçmemesine rağmen, pazarda hızla yayılmaya devam ediyor.

Haber Kaynağı : 12punto