Sivrisinekler neden bazı insanları daha çok sokuyor? Yeni araştırma cilt bakterilerine işaret etti

Yaz aylarında aynı ortamda bulunan bazı kişiler sivrisineklerin yoğun ilgisiyle karşılaşırken, yanlarındaki kişiler neredeyse hiç sokulmayabiliyor. Bu farklılığın nedeni üzerine yapılan yeni bir araştırma, insan cildinde yaşayan bakterilerin oluşturduğu koku profilini öne çıkardı.

iScience dergisinde yayımlanan çalışmaya göre sivrisinekler insanları bulurken yalnızca karbondioksit, vücut sıcaklığı ve nem gibi sinyalleri takip etmiyor. Ter, sebum ve cildin doğal salgılarıyla etkileşime giren bakterilerin ortaya çıkardığı uçucu kimyasal bileşikler de sivrisineklerin algıladığı kokuyu değiştirebiliyor.

ÜÇ FARKLI SİVRİSİNEK TÜRÜ TEST EDİLDİ

Araştırmacılar, Miami’de yaklaşık 120 gönüllünün kokusunu üç sivrisinek türüyle karşılaştırdı. Deneylerde sarıhumma sivrisineği olarak bilinen Aedes aegypti, Asya kaplan sivrisineği Aedes albopictus ve güney ev sivrisineği Culex quinquefasciatus kullanıldı.

Çalışmada yalnızca sivrisineklerin hangi gönüllülere yöneldiği gözlemlenmedi. Katılımcıların cildi çevresindeki havadan örnekler alındı, koku profilini oluşturan kimyasal bileşikler analiz edildi. Ayrıca ön koldan alınan sürüntü örnekleriyle ciltte yaşayan mikroorganizmalar DNA dizilemesi yoluyla incelendi.

Sonuçlar, tüm sivrisinekler için geçerli tek bir “çekici insan kokusu” bulunmadığını ortaya koydu. Bir kişiyi Aedes aegypti için daha çekici kılan kimyasal profil, başka bir sivrisinek türünde aynı etkiyi göstermeyebiliyor.

246 FARKLI MİKROP TÜRÜ BELİRLENDİ

Araştırmada gönüllülerin cildinde toplam 246 farklı mikrop türü tespit edildi. Bu mikroorganizmaların kişiden kişiye farklı oranlarda bulunması, ter ve cilt yağlarından ortaya çıkan kokuların da değişmesine yol açıyor. Böylece her insan, sivrisineklerin algılayabileceği kendine özgü bir koku profili taşıyabiliyor.

Bulgulara göre Aedes aegypti erkek katılımcılara karşı hafif bir tercih gösterdi; ancak Aedes albopictus ve Culex quinquefasciatus türlerinde kadınlar ile erkekler arasında belirgin bir fark saptanmadı. Bu nedenle araştırmacılar, cinsiyetin tüm sivrisinek türleri için genel bir çekicilik faktörü sayılamayacağını belirtiyor.

Asya kaplan sivrisineği Aedes albopictus’un ise ketonlar gibi bazı koku bileşiklerini taşıyan insanlara daha fazla ilgi gösterdiği görüldü. Bu bulgu, sivrisineklerin konak seçiminde hem ortak hem de türe özgü kimyasal ipuçlarını kullanabileceğine işaret ediyor.

Araştırma, sivrisineklerin bir insanın kan grubunu uzaktan tespit ederek doğrudan o kişiye yöneldiği yönündeki yaygın kanının aksine, asıl sinyallerin karbondioksit, sıcaklık, nem ve cilt kokusunu oluşturan uçucu bileşikler olduğunu vurguluyor.

Bilim insanları, ileride hangi cilt bakterilerinin sivrisinekleri cezbeden ya da uzaklaştıran bileşikleri ürettiğinin daha ayrıntılı belirlenmesiyle mikrobiyom temelli yeni koruyucu yöntemlerin geliştirilebileceğini değerlendiriyor. Bu tür çalışmaların dang humması, Zika, chikungunya ve Batı Nil virüsü gibi sivrisineklerle taşınan hastalıklarla mücadelede de yeni araçlar sunabileceği belirtiliyor.

Haber Kaynağı : 12punto