Emeklilerin eksik gün sorunu Yargıtay’dan çıkan kararla çözüme kavuştu

Emekli olduktan sonra iş hayatını sürdüren pek çok vatandaş, işverenlerin prim gün sayılarını eksik göstermesi nedeniyle mağduriyet yaşıyor. Özellikle sosyal güvenlik hakları ve yasal güvence açısından büyük önem taşıyan bu konu, Yargıtay’ın yeni kararıyla farklı bir boyut kazandı.

Bir boyacı ustasının açtığı dava, ülke genelinde benzer durumda olan tüm çalışan emekliler için yeni bir umut oldu. Söz konusu işçi, 2013-2019 yılları arasında bir işyerinde devamlı olarak çalışmasına rağmen, işyeri sahibi tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’na bazı aylarda sadece 10 gün çalışmış gibi bildirilmişti. Durumun farkına varan emekli işçi, eksik bildirilen günlerinin tespit edilmesi ve gerçek ücretinin belirlenmesi talebiyle dava açtı. İşveren ise iddiaları kabul etmeyerek işçinin kısmi süreli çalıştığını savundu.

İlk Derece Mahkemesi’nde görülen davada, mevcut kanıtlar ve taraf beyanları incelendi. Sonuç olarak, işçinin ayda aslında 30 gün çalıştığı ve toplamda 325 eksik günü bulunduğu tespit edildi. Mahkeme, bu günlerin sisteme işlenmesine hükmetti.

Durum, işveren ve SGK’nın itirazları üzerine Bölge Adliye Mahkemesi’ne taşındı. Ancak istinaf mahkemesi, işçinin emekli maaşının bu tespit sonucunda artmayacağı gerekçesiyle davanın açılması için güncel bir yarar bulunmadığına karar vererek davayı reddetti.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ise, istinaf mahkemesinin kararına karşı çıkarak, sigortalı olmanın vazgeçilmez bir hak olduğunu ve emekli olunsa bile gerçek çalışma günlerinin tespitinin istenebileceğini belirtti. Fakat istinaf mahkemesi kararında ısrar edince, dosya Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na gönderildi.

YARGITAY’DAN EMSAL NİTELİKTE KARAR

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, davacı emekli işçiyi haklı buldu ve önemli bir gerekçeyle örnek niteliğinde karara imza attı. Kararda şu önemli unsurlar vurgulandı:

Sigortalı çalışmanın yalnızca maaş odaklı bir süreç olmadığı, aynı zamanda kamu düzenini ilgilendiren hukuki bir statü sağladığı vurgulandı. Hiçbir çalışan, kendi isteğiyle dahi olsa sigortasız çalışmayı kabul edemez ve bu haktan vazgeçemez.

Emekli çalışanların prim ödemelerinin yaşlılık aylığında artış sağlamasa bile “hukuki yarar” kapsamında hizmet tespiti davası açabilecekleri açıkça belirtildi. Eksik bildirilen günler, gelecekte yaşanabilecek iş kazası ya da meslek hastalıkları durumunda çalışanların haklarını koruma açısından temel öneme sahip.

Ayrıca, işçilik alacakları dahil olmak üzere kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücretlerinin hesaplamasında, mahkemenin tespit ettiği gerçek çalışma sürelerinin esas alınması gerektiği vurgulandı. Bu noktada mahkemenin tespitinin, çalışanın toplam alacağı tutarı doğrudan etkilediği dile getirildi.

Son olarak, emekli çalışanların dava açma hakkının kısıtlanmasının işverenleri kayıt dışı çalıştırmaya teşvik edeceği, bunun toplumun sosyal güvenlik haklarını koruyan düzenlemelere aykırı olduğu ifade edildi. Yargı yoluyla bu tür uygulamaların denetlenmesinin şart olduğunun altı çizildi.

Bu kararla birlikte, emekli olduktan sonra çalışanların çalışma günlerinin eksik bildirilmesine karşı yasal mücadelelerinin önü açılmış oldu. Uzmanlar, benzer durumda olan çalışan emeklilerin haklarını arayabileceklerini ve bu kararın yargı pratiğine örnek teşkil edeceğini vurguluyor.

Haber Kaynağı : 12punto