Dumanın ve ölümün gölgesinde Aliağa

İzmir Aliağa'daki hava kirliği korkunç boyutlara ulaştı. Bölgede yaşayan yurttaş adeta zehir soluyor. Bilimsel ölçümler tehlikenin boyutunu apaçık gözler önüne sererken yurttaşlar yetkililerden çözüm üretmesini istiyor

Mustafa Büyüksipahi

İzmir’in kuzeyinde yer alan Aliağa, hızla bir ağır sanayi merkezine dönüşüyor. Bir zamanlar küçük bir kasaba olan Aliağa’nın nüfusu, 1960 yılında 2.860 iken, 2000 yılında 37.537'ye, 2023 itibarıyla ise 106.168'e ulaştı. Ancak bu hızlı büyüme, beraberinde ciddi çevre sorunlarını da getirdi.

Kentte, Türkiye’nin en büyük sanayi tesislerinden bazıları yer alıyor.

KOÇ Holding’e ait TÜPRAŞ Petrol Rafinerisi, Azerbaycan merkezli SOCAR’a ait PETKİM Petrokimya Tesisi, İzmir Demir Çelik, HABAŞ, Ege Çelik, SOCAR’ın yeni petrol rafinerisi, Enka Doğalgaz Kombine Çevrim Santrali, İzdemir Enerji Santrali, İzmir Aliağa Doğalgaz Çevrim Santrali ve gemi söküm tesisleri, bölgede faaliyet gösteren sanayi kuruluşlarından sadece birkaçı.

Sanayileşmenin bu denli yoğun olması, çevre kirliliğini kaçınılmaz hale getirdi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2022 yılına ait İzmir’in Çevre Durumu raporuna göre, Aliağa Türkiye’nin sanayi kaynaklı hava kirliliğinin en yüksek olduğu ilçesi.

KORKUTAN ÖLÇÜM SONUÇLARI

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na bağlı İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA), Aliağa’daki Bozköy Ölçüm İstasyonu’nda Ağustos 2021 - Eylül 2024 tarihleri arasında hava kalitesi ölçümleri gerçekleştirdi.

1355 gün süren ölçümler, endişe verici sonuçlar ortaya koydu.

Havada ölçülen kirletici madde miktarı ortalama olarak 1 m³ hava başına 43.8 mikrogram olarak belirlendi. Bu değer, Türkiye’nin ulusal limitlerini 410 gün, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sınırlarını ise 511 gün aştı. Başka bir deyişle, Aliağa’da yaşayanlar her 3.3 - 3.7 günde bir zehirli hava soluyor.

 

Uzmanlara göre, bu kirlilik seviyeleri solunum yolu hastalıklarından kansere kadar birçok ciddi sağlık sorununa yol açabilir. Kentte yaşayan birçok kişinin hastalandığı, hatta bu durumun ölümlere neden olduğu düşünülüyor.

Çevreciler ve bölge halkı ise sanayi tesislerinden kaynaklanan hava kirliliğine karşı tepkili. Yurttaşlar, daha sıkı denetim ve çevreyi koruyacak önlemler alınmasını talep ediyor.