İstanbul’da göç yolundaki leylek ölümleri: Bir haftada 100’ü aşkın kuş elektrik akımına kapıldı

Ağustos ayında başlayan leylek göçü sırasında İstanbul’da toplu kuş ölümleri yaşandı. BBC Türkçe’nin derlemesine göre, Küçükçekmece Gölü’nün kuzeyindeki Tahtakale bölgesinde bir hafta içinde 100’ü aşkın leylek ölü bulundu; en az sekiz yaralı leylek de tespit edildi.

Sahadaki gözlemlere göre ölümlerin nedeni, gündüz göç eden leyleklerin akşam saatlerinde dinlenmek için kondukları demiryolu hattındaki katener telleri ve direklerinde elektrik akımına kapılması. Kuş gözlemcisi ve iklim elçisi Erdem Kuruca, elektrik iletim ve dağıtım hatları ile demiryolu elektrifikasyon sistemlerinin özellikle göç dönemlerinde kuşlar için ciddi risk oluşturduğunu belirtti.

Kuruca, TCDD ekipleri ve kuş gözlemcilerinin bölgede önlem almaya başladığını, bu müdahaleler yapılmasaydı ölü sayısının “birkaç yüzü bulabileceğini” söyledi. Demiryolu hattında kuşların konmasını engelleyen plastik aparatlar ve elektrik yüklü bölümlere koruyucu kapaklar yerleştirildiği; akşam saatlerinde de bakım aracıyla kuşların tehlikeli noktalardan uzaklaştırılmaya çalışıldığı aktarıldı.

Resmi kaynaklara göre, ölüm haberlerinin ardından TCDD teknik ekipleri, Doğa Koruma ve Milli Parklar personeli, akademisyenler ve kuş gözlemcileri bölgede inceleme yaptı. Leyleklerin yoğun kullandığı direk ve katener sistemleri belirlenerek öncelikli müdahale noktaları tespit edildi.

GÖÇ ROTASINDA İSTANBUL’UN ÖNEMİ

Leylekler kışı Afrika’da geçiriyor; ilkbaharda Türkiye üzerinden Avrupa’ya göç ederek ürüyor, sonbaharda ise yavrularıyla birlikte yeniden Afrika’daki kışlama alanlarına yöneliyor. Avrupa’da üreyen leyleklerin yaklaşık yüzde 90’ının bu yolculukta İstanbul üzerinden geçtiği belirtiliyor.

Kuruca’ya göre her yıl yaklaşık 900 bin ila 1,3 milyon leylek İstanbul üzerinden göç ediyor. Leylekler uzun mesafeli uçuşta sıcak hava akımlarını kullanarak kanat çırpma ihtiyacını azaltıyor; bu nedenle karaya bağımlı göç rotalarında İstanbul Boğazı önemli geçiş noktalarından biri haline geliyor.

Uzmanlar, bu yıl yaşanan yoğun ölümlerde habitat kaybının da etkili olabileceğini değerlendiriyor. Kuruca, İstanbul’da sulak alanların azalması ve betonlaşma nedeniyle kuşların insan hareketliliğinin daha az olduğu, beslenme imkânı sunan bölgelere yöneldiğini ifade etti.

Resmi kaynaklar ise Küçükçekmece çevresindeki demiryolunun yaklaşık 153 yıldır işlediğini, hattaki elektrifikasyon sisteminin de 42 yıldır bölgede bulunduğunu; önceki yıllara ilişkin benzer ölüm kaydı olmadığını belirtti. Bu nedenle olayın olası göç yolu değişikliğiyle görünür hale gelmiş olabileceği değerlendiriliyor.

Kısa vadede leylekkonmaz uygulamaları, günlük saha kontrolleri ve aktif uzaklaştırma tedbirleri devreye alındı. Uzun vadede ise göç güzergâhlarındaki değişimler, güvenli konma alanları, yönlendirici sistemler ve uluslararası uygulamalardan yararlanılarak kalıcı teknik çözümler geliştirilmesi hedefleniyor.

Doğa Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Tuba Kılıç Karcı da elektrik çarpmasının kuşlar üzerindeki başlıca tehditlerden biri olduğunu belirterek, elektrik hatlarının planlanmasından direk tiplerinin seçimine kadar tüm süreçlerin ekolojik açıdan değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Haber Kaynağı : 12punto