ABD'de 25. Anayasa Değişikliği tartışılıyor: Cumhuriyetçiler de Trump'ın görevden alınması için kazan kaldırdı

ABD’de başkanın görevini sürdüremeyecek duruma gelmesi halinde devreye giren 25. Anayasa Değişikliği, yeniden Washington’daki siyasi tartışmaların merkezine oturdu.

25. DEĞİŞİKLİK YENİDEN GÜNDEMDE

CNN'nin aktardığına göre, son yıllarda bazı Kongre üyeleri bu anayasal mekanizmayı zaman zaman gündeme taşırken, 6 Ocak 2021’de yaşanan United States Capitol attack sonrasında Donald Trump’ın kabinesinin bu seçeneği sanılandan daha ciddi biçimde ele aldığı ortaya çıkmıştı.

Bir başkanın bu yolla görevden alınabilmesi için başkan yardımcısı ile kabine üyelerinin çoğunluğunun aynı yönde karar alması gerekiyor. Ancak mevcut durumda kabine içinde böyle bir adımın değerlendirildiğine ya da Başkan Yardımcısı JD Vance’in buna destek verdiğine ilişkin herhangi bir işaret bulunmuyor.

TRUMP’IN AÇIKLAMALARI TARTIŞMAYI ALEVLENDİRDİ

Buna karşın Trump’ın salı sabahı İran’la anlaşma sağlanmaması halinde “bu gece bütün bir medeniyetin yok olacağı” yönündeki açıklaması, farklı siyasi çevrelerden bazı isimlerin 25. Değişikliğin uygulanması çağrılarını artırdı.

Trump, İran’a tanıdığı saat 20.00’ye kadar olan sürenin dolmasına iki saatten az bir zaman kala, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı açması şartıyla iki haftalık ateşkesi kabul ettiğini duyurdu.

Bu süreçten önceki 24 saat boyunca Demokrat siyasetçiler ile bazı sağ görüşlü isimler, Trump’ın İran’a yönelik olası askeri adımlarının kapsamına ilişkin endişelerini dile getirdi. Özellikle enerji tesisleri ve sivil altyapıya yönelik tehditler savaş suçu olarak değerlendirilirken, bazı çevreler söylemlerin nükleer silah kullanımına işaret edebileceği yönünde kaygılarını gündeme taşıdı. Beyaz Saray ise bu iddiaları reddetti.

FARKLI SİYASİ KESİMLERDEN ÇAĞRILAR

25. Değişikliğin işletilmesi yönündeki çağrıların önemli bölümü Demokratlardan geldi. Aralarında Illinois Valisi J. B. Pritzker gibi olası başkan adaylarının da bulunduğu çok sayıda isim bu yönde açıklama yaptı. Ancak bu isimlerin süreci doğrudan başlatma yetkisi bulunmuyor.

Öte yandan bazı muhafazakâr isimler ve Trump’a yakınlığıyla bilinen aktörlerin de bu çağrılara destek vermesi dikkat çekti.

Komplo teorisyeni Alex Jones, pazartesi günü yaptığı yayında konuğuna “Onu 25. Değişiklikle nasıl görevden alırız?” sorusunu yöneltti.

Salı sabahı itibarıyla çağrıların kapsamı genişledi; aşırı sağ yorumculardan Trump’ın eski Beyaz Saray İletişim Direktörü Anthony Scaramucci’ye ve “Never Trump” çizgisindeki Cumhuriyetçilere kadar farklı kesimler bu tartışmaya dahil oldu.

Cumhuriyetçi eski Kongre üyesi Marjorie Taylor Greene, Trump’ın İran’a ilişkin sert açıklamasından yaklaşık bir saat sonra X hesabından “25. DEĞİŞİKLİK!!!” paylaşımı yaptı ve durumu “kötülük ve delilik” olarak nitelendirdi. Bazı Demokrat Kongre üyeleri de bu paylaşımı yeniden paylaştı.

Sağ görüşlü yorumcu Candace Owens da “25. Değişiklik devreye sokulmalı” diyerek çağrıya destek verdi.

"DERHAL GÖREVDEN ALINMALI"

Trump’ın ilk başkanlık döneminde kısa süre iletişim direktörlüğü yapan Scaramucci ise daha ileri giderek, Trump’ın nükleer saldırı tehdidinde bulunduğunu öne sürdü ve görevden alınması gerektiğini savundu. “Uyanın: NÜKLEER SALDIRI çağrısı yapıyor. Derhal görevden alınmalı” dedi.

BEYAZ SARAY’DAN YALANLAMA

Sosyal medyada bazı kullanıcıların, Başkan Yardımcısı Vance’in Trump’ın nükleer saldırı emri verebileceğini ima ettiği yönündeki yorumları üzerine Beyaz Saray bu iddiaları reddetti. Vance’in yalnızca “henüz kullanmaya karar vermediğimiz araçlarımız var” dediği ifade edildi.

The New York Times yazarı ve Trump karşıtı muhafazakâr isimlerden David French de 25. Değişikliğin uygulanması çağrısında bulunanlar arasında yer aldı. French, “Bu açıkça 25. Değişiklik kapsamına giriyor ama insanlar buna duyarsızlaştığı için göremiyor” ifadelerini kullandı.

CUMHURİYETÇİ CEPHEDE DE ELEŞTİRİLER YÜKSELDİ

Bazı isimler doğrudan görevden alma çağrısı yapmasa da Trump’ın olası adımlarına ilişkin kaygılarını daha sert dile getirmeye başladı. Eski Fox News sunucusu Tucker Carlson, pazartesi günkü programında Trump’ı şimdiye kadarki en sert sözlerle eleştirdi. Carlson, İran’da sivil altyapının hedef alınmasının “savaş suçu ve ahlaki bir suç” olacağını söyledi.

Cumhuriyetçi Senatör Ron Johnson da The Wall Street Journal’a verdiği demeçte, Trump’ın sivil hedeflere saldırması halinde desteğini kaybedeceğini ve bu tür eylemlerin yasa dışı olacağını ifade etti.

Tüm bu gelişmeler, 25. Değişikliğin hemen uygulanacağı anlamına gelmiyor. Sürecin başlatılabilmesi için başkan yardımcısı ile kabine çoğunluğunun, başkanın görevini yerine getiremeyecek durumda olduğuna karar vermesi gerekiyor.

Buna rağmen yaşanan tartışmalar, hem Demokratlardan hem de Trump’a yakın bazı eski isimlerden gelen dikkat çekici bir uyarı olarak değerlendiriliyor. Bu çevreler, Trump’ın olası askeri adımlarının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Öte yandan 25. Değişiklik tartışmasının ulaştığı seviye de dikkat çekiyor. Trump’ın ilk başkanlık döneminde konu büyük ölçüde Demokratlar tarafından gündeme getirilirken, 6 Ocak sonrası kabine içindeki değerlendirmeler kamuoyuna daha sonra yansımıştı. Bugün ise bazı eski müttefiklerin de açık şekilde görevden alma çağrısı yapması, tartışmanın farklı bir aşamaya taşındığını ortaya koyuyor.

Haber Kaynağı : 12punto