Beş Batılı ülkeden İsrail’in Batı Şeria’daki E1 yerleşim planına ortak kınama

İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da stratejik öneme sahip E1 bölgesinde yeni yerleşimci konutları için ihale sürecini başlatması, Batılı müttefiklerinden sert tepki gördü. İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya ve Kanada yayımladıkları ortak açıklamada kararı “kabul edilemez” olarak nitelendirdi ve İsrail’e planları derhal geri çekme çağrısı yaptı.

İsrail Konut Bakanlığı, Doğu Kudüs ile Maale Adumim yerleşimi arasında kalan yaklaşık 12 kilometrekarelik alanda 1.234 konut birimi için ihale açtı. Söz konusu konutlar, İsrail hükümetinin geçen yıl onayladığı toplam 3.401 birimlik planın bir parçası.

Beş ülkenin açıklamasında, Batı Şeria’da yerleşimcilerin sivillere yönelik şiddetinin arttığı ve Filistin ekonomisine ciddi kısıtlamalar getirildiği bir dönemde alınan kararın “daha da endişe verici” olduğu vurgulandı. Açıklamada, “Bu planlar bizi barıştan daha da uzaklaştırmakla kalmayacak, aynı zamanda İsrail’in uluslararası itibarını daha da zayıflatacaktır” denildi.

E1 NEDEN TARTIŞMALI?

E1 bölgesi, Doğu Kudüs’ün doğusunda ve Maale Adumim yerleşiminin batısında yer alıyor. Projeye karşı çıkanlar, burada yapılacak inşaatların Batı Şeria’nın kuzeyi ile güneyi arasındaki coğrafi bağlantıyı zayıflatacağını, Doğu Kudüs’ü Filistin yerleşim alanlarından daha fazla koparacağını ve iki devletli çözüm ihtimaline ağır darbe vuracağını savunuyor.

Uluslararası hukuka göre İsrail’in işgal altındaki topraklarda kurduğu yerleşimler yasa dışı kabul ediliyor. İsrail ise bu değerlendirmeyi reddediyor. E1’de inşaat planları uzun yıllardır uluslararası baskılar nedeniyle askıda tutuluyordu.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri de E1 planının bitişik bir Filistin devleti için “varoluşsal bir tehdit” oluşturduğunu belirtti. Belçika Dışişleri Bakanı da benzer yönde açıklama yaptı. İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband’ın kınamasına ise İsrail Dışişleri Bakanı “kesin bir dille” karşı çıktı.

İhale sürecinin son başvuru tarihi 19 Ekim olarak belirlendi. Bu tarih, İsrail’de 27 Ekim’de yapılması planlanan genel seçimlerden yalnızca birkaç gün öncesine denk geliyor. Bu nedenle, ihalelerin ilerlemesi halinde kurulacak yeni hükümetin süreci geri çevirmesinin daha zor olabileceği değerlendiriliyor.

İsrail, 1967 Ortadoğu Savaşı’nda Batı Şeria ve Doğu Kudüs’ü işgal etti. O tarihten bu yana bölgede yaklaşık 160 yerleşim yeri kuruldu; bu yerleşimlerde 700 bin civarında Yahudi yerleşimci yaşıyor. Aynı bölgede tahminen 3,3 milyon Filistinli de bulunuyor.

Başbakan Binyamin Netanyahu’nun 2022 sonunda yerleşimci yanlısı sağ koalisyonla yeniden iktidara gelmesinin ardından yerleşimlerin genişlemesi hızlandı. Aşırı milliyetçi Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, E1 planının tanıtımı sırasında Filistin devleti fikrinin “gömüldüğünü” söylemişti.

Haber Kaynağı : 12punto