Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis ve Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in ev sahipliğinde yapılan üçlü görüşmenin ardından açıklamalarda bulundu.
KKTC Cumhurbaşkanlığı’nda basın toplantısı düzenleyen Erhürman, görüşmeye daha önce ele alınmasına rağmen sonuçlandırılamayan güven artırıcı önlemler için “köprü kurucu önerilerden” oluşan bir paketle katıldıklarını söyledi. Paketin yeni taleplerden değil, tarafların mevcut önerileri arasında uzlaşı arayışından oluştuğunu belirten Erhürman, “Uzlaşılan tüm öneriler bizim paketimizden çıktı” dedi.
Erhürman, hangi tarafın önerilerinin kabul edildiği üzerinden bir tartışma yürütmek istemediğini vurguladı ancak varılan sonuçların KKTC tarafının sunduğu başlıklardan oluştuğunu ifade etti. “Sonuçlara bakarsanız hepsi bizim köprü kurucu öneri olarak sunduğumuz önerilerin içerisinden çıkmıştır. Bir tane bile bunun dışında bir öneri yok” sözlerini kullandı.
GÜVEN ARTIRICI ÖNLEMLERDE UZLAŞI
Erhürman’ın aktardığına göre görüşmede afetlere ortak müdahale mekanizması kurulması konusu ele alındı. KKTC tarafının, GKRY’nin Mart 2025’te sunduğu yazılı öneriyi esas aldığını belirten Erhürman, ayrıntılı mekanizmanın görüşülmediğini ancak ilgili teknik komitenin görevlendirilmesi ve mekanizmayı geliştirmesi konusunda mutabakat sağlandığını söyledi.
Askeri konularda doğrudan iletişim sağlayacak bir mekanizma kurulması ve mayın temizleme çalışmalarında iş birliği yapılması önerisinin ise kabul görmediğini açıklayan Erhürman, BM’nin 1 Mayıs 2020’de sunduğu çalışmayı kabul etmeye hazır olduklarını belirtti. Eğitim Teknik Komitesi tarafından hazırlanan EduBites çalışması için de Rum tarafının daha fazla zamana ihtiyaç duyduğunu ilettiğini aktardı.
Buna karşılık Imagine programının yeniden başlatılması konusunda uzlaşı sağlandı. Erhürman, programın Eğitim Teknik Komitesi’nin yönetimi ve gözetiminde yürütülmesini, çocukların vatandaşlık bağından bağımsız şekilde katılabilmesini önerdiklerini ve bu başlığın ortak açıklamaya girdiğini söyledi.
Kültürel Miras Teknik Komitesi’nin görev alanındaki tarihi eserler, bilgi, belge ve arşiv materyallerinin karşılıklı paylaşılması konusunda da uzlaşı sağlandığını belirten Erhürman, uzun süredir bekleyen çalışmaların hayata geçirilmesi için hazır olduklarını kaydetti.
GEÇİŞ NOKTALARI VE YENİ GÖRÜŞME TAKVİMİ
Görüşmenin önemli başlıklarından biri de yeni geçiş noktaları oldu. Erhürman, Rum tarafına dört aşamalı bir öneri sunduklarını; Kiracıköy-Athienou-Eğlence güzergahı, Haspolat, Gemikonağı ve Pile’ye ulaşım gibi başlıkların masada olduğunu anlattı.
Erhürman, son aşamada sundukları Akıncılar ve Kambos-Gemikonağı geçiş noktalarının açılması önerisinin kabul edildiğini belirterek, “Bugün itibarıyla Akıncılar ve Kambos-Gemikonağı diyeceğimiz geçiş noktalarının açılışı üzerinde anlaşıldı. Ama diğerlerinden vazgeçilmedi. Hepsi üçlü toplantıya bırakıldı” dedi.
BM Genel Sekreteri’nin katılımıyla yeni bir üçlü görüşmenin haftalar içinde yapılmasının öngörüldüğünü söyleyen Erhürman, bu toplantıda geçiş noktalarının tamamı ile Pile’ye ulaşım konusunun yeniden ele alınacağını bildirdi. Teknik düzeyde çalışmaların bu süreçte devam edeceğini ifade etti.
Erhürman ayrıca görüşmede daha önce kamuoyuna açıklanmayan yeni bir öneri sunduklarını belirterek bunun “oyun değiştirici” nitelikte olabileceğini söyledi. Önerinin ayrıntılarını şimdilik paylaşmayacağını ifade eden Erhürman, Hristodulidis’e değerlendirme için zaman tanımak istediğini dile getirdi.
2017’de Crans-Montana’da sonuçsuz kalan sürecin ardından yaşanan durgunluğa değinen Erhürman, son görüşmede sağlanan ilerlemeleri “mütevazı ama ileriye doğru adımlar” olarak nitelendirdi. Yeni bir müzakere sürecinin geçmişteki başarısızlıkları tekrarlamaması gerektiğini vurgulayan Erhürman, “Müzakere olsun diye müzakere istemiyoruz. Bizi çözüme ulaştıracak müzakere istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Türkiye ile istişarelere ilişkin soruya da yanıt veren Erhürman, Kıbrıs meselesinde ortaya koyduğu dört maddelik müzakere metodolojisinin Türkiye ile görüşüldüğünü söyledi. Erhürman, Kıbrıs Rum tarafının siyasi gücü ve Ada’nın zenginliklerini Kıbrıslı Türklerle paylaşmaya hazır olduğunu sürecin başında göstermesi gerektiğini savundu.
Haber Kaynağı : 12punto
