İran’daki protestoların bilançosunda rakamlar tartışma yarattı

İran’da 28 Aralık 2025’te ekonomik sıkıntıların etkisiyle başlayan gösteriler, ülke çapında etkisini sürdürüyor. Protestoların başlamasından itibaren can kaybı ve gözaltı sayısı konusunda çelişkili bilgiler ortaya çıktı.

ABD’de faaliyet gösteren İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı'nın (HRANA) verilerine göre, protesto olaylarında yaşamını yitirenlerin sayısı 3 bin 308’e ulaştı. Ajans ayrıca, 24 bin 266 kişinin ise güvenlik güçlerince gözaltına alındığını kaydetti. HRANA, ölümlerin en çok müdahalenin sert yaşandığı bölgelerde yoğunlaştığına dikkat çekti.

EN AZ 5 BİN ÖLÜ 

İranlı ismini gizli tutan başka bir yetkili, doğrulanmış ölü sayısının en az 5 bin olduğunu öne sürdü. Aynı yetkili, bu rakamın yaklaşık 500 güvenlik görevlisini de kapsadığını açıkladı. Kayıpların büyük çoğunluğunun ülkenin kuzeybatısındaki Kürt nüfusun yoğun olduğu illerde yaşandığı belirtildi. Yetkilinin ifadesine göre, ölümlerin sorumlusu olarak “silahlı gruplar ve terörist unsurlar” gösterildi.

RAPOR YAYINLANDI

Sağlık alanında çalışan bazı İranlı doktorlar ise hazırladıkları raporda, açıklanan resmi sayıların çok üstünde kayıptan söz etti. Söz konusu sağlıkçılar, protestolar sırasında en az 16 bin 500 kişinin hayatını kaybettiğini, yaralı sayısının ise 330 bini geçtiğini iddia etti. Hazırlanan raporda, ölenlerin çoğunluğunun 30 yaş altındaki bireylerden oluştuğu ve kolluk güçlerinin askeri düzeyde silahlar kullandığı ileri sürüldü. Rapor, olayları “dijital karanlıkta cereyan eden bir katliam” olarak nitelendirdi.

Protestolar, ülke parasının aşırı değer kaybetmesi ve hayat pahalılığının yükselmesine tepki olarak başkent Tahran’daki Büyük Çarşı’da alevlenmiş, kısa sürede birçok şehre yayılmıştı. 8 Ocak’ta başkentte şiddetin artmasının ardından İran genelinde internet erişimine çeşitli kısıtlamalar getirildi. Kayıpların ve gözaltıların sayısı ise resmî makamlar ve farklı kaynaklar arasındaki tutarsızlık nedeniyle hâlâ netlik kazanmış değil.

Haber Kaynağı : 12punto