İsrail seçimlerinde başa baş yarış: Netanyahu ile muhalefet arasında 7 bin 700 oy farkı
İsrail'de genel seçimlerin ardından oy sayımı sürerken, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğu ile muhalefet arasındaki yarış yakın seyrediyor. Oyların yüzde 16,8'inin sayıldığı aşamada Netanyahu'nun bloğu yüzde 50,4, diğer partiler ise yüzde 49,6 oy aldı. İki taraf arasındaki fark yaklaşık 7 bin 700 oy olarak kaydedildi.
LİKUD İLK SIRADA, YASHAR İKİNCİ
Yedioth Ahronoth gazetesinin internet sitesinde yayımlanan verilere göre, İsrail genelindeki 11 bin 996 sandıktan 2 bin 419'u açıldı. Bu, sandıkların yüzde 20,2'sine karşılık geliyor.
Parti bazındaki sonuçlarda Netanyahu liderliğindeki Likud yüzde 24,1 oyla ilk sırada yer aldı. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi yüzde 16,1 ile ikinci oldu.
Eski Başbakan Naftali Bennett liderliğindeki Birlikte Listesi yüzde 8,8, İsrail Evimiz Partisi yüzde 6,9, Birleşik Tevrat Yahudiliği yüzde 6,7 ve Yahudi Gücü Partisi yüzde 6,4 oy aldı.
İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Hadash, Taal ve Balad partilerinin oluşturduğu Ortak Liste yüzde 5,9 oy oranına ulaşırken Şas ve Demokratlar partileri yüzde 5,6'şar, Dini Siyonizm Partisi ise yüzde 5,4 oy aldı. Raam Partisi'nin oy oranı yüzde 2,8 olarak açıklandı.
SANDIK ÇIKIŞ ANKETLERİNDE MUHALEFET ÖNDE
İsrail devlet televizyonu KAN'ın yayımladığı sandık çıkış anketleri, Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğunun 52, Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğunun ise 50 milletvekili çıkarabileceğine işaret etti.
Ancak 120 sandalyeli İsrail Meclisi'nde hükümet kurmak için gereken 61 milletvekili sayısına iki blok da ulaşamadı. İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerin toplam 18 milletvekili çıkarması beklenirken, bu isimlerin 11'inin Ortak Arap Listesi'nden Meclise gireceği öngörüldü.
Sandık çıkış anketleri kesin sonuçları yansıtmıyor. Oy sayımı ve itiraz süreçlerinin tamamlanmasının ardından resmî sonuçların en geç 4 Kasım'a kadar açıklanması bekleniyor.
EİSENKOT'TAN NETANYAHU'YA: "İSRAİL'İN GÜVENLİĞİNİ KENDİ SİYASİ İHTİYAÇLARIN İÇİN KULLANMAYA SAKIN CÜRET ETME"
Sandık çıkış anketlerinde muhalefetin önde görünmesinin ardından Gadi Eisenkot, Netanyahu yönetiminin seçmen desteğini kaybettiğini savundu.
Eisenkot, "İsrail halkı, Netanyahu'nun İsrail Başbakanı olarak görevine devam etmesine karşı oy kullandı. Netanyahu bu gece kendisini, çok daha geniş ve güçlü bir ana akım Siyonist çoğunlukla karşı karşıya buluyor" dedi.
Netanyahu'ya yönelik açıklamasında ise "Netanyahu, İsrail'in güvenliğini kendi siyasi ihtiyaçların için kullanmaya sakın cüret etme" ifadelerini kullandı.
Eisenkot, ABD merkezli X platformundaki paylaşımında da yeni hükümet kurulması için harekete geçeceğini belirterek, "Halkın iradesini vakit kaybetmeden hayata geçirmek, Netanyahu hükümetinin yerine geçmek ve bir an önce herkes için zorunlu askerliği savunan siyonist bir hükümet kurmak amacıyla derhal harekete geçeceğim." ifadesini kullandı.
BENNETT VE LAPİD'DEN DEĞİŞİM MESAJI
Eski Başbakan Naftali Bennett, Netanyahu yönetiminin seçimlerde yenilgiye uğradığını savunarak yeni bir koalisyon kurmak için çalışacaklarını açıkladı.
Bennett, "İttifaka dayalı Siyonist bir hükümet kurmak için elimizden gelen her şeyi yapacağız. Netanyahu kaybetti; 7 Ekim hükümeti ise gönderilecek! Askerlikten kaçanlardan oluşan koalisyon, 68 sandalyeden 50 sandalyeye düştü." dedi.
Resmî sonuçların beklenmesi gerektiğini vurgulayan Bennett, "Resmi sonuçları sabırla bekleyeceğiz, zira hâlâ pek çok şey değişebilir. Ancak daha şimdiden, değişim bloğunun liderleri olarak bizler görüşmelere ve koordinasyona başladık bile" ifadelerini kullandı.
Eski Başbakan Yair Lapid de Netanyahu bloğunun sonuçlarını eleştirerek, "Kimsenin kafanızı karıştırmasına izin vermeyin. Netanyahu bloğu, ezici bir yenilgiye uğradı. Bu tam bir çöküş ve halk onlara evlerine dönmelerini söyledi" açıklamasını yaptı.
SMOTRİCH'TEN MUHALEFETE TEPKİ
Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, sandık çıkış anketlerinin ardından muhalefetin zafer açıklamalarını reddetti.
The Times of Israel gazetesinin haberine göre Smotrich, Kudüs'te partisinin seçim merkezinde yaptığı konuşmada, Batı Şeria'daki yerleşimlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Smotrich, "Kutlamanıza izin vermeyeceğiz. Yahuda ve Samara'daki (Yahudilerin Batı Şeria'ya verdiği isim) yerleşim devrimimizi geri çevirmeyi başaracaklarını düşündükleri için kutluyorlar." dedi.
Muhalefetin hedeflerine ulaşamayacağını savunan Smotrich, "Başaramayacaklar. Gazze'de Yahudi yerleşimleri yükselecek." ifadelerini kullandı.
ARAP PARTİLERİNİN KOALİSYONA KATILMASI GÜNDEMDE
Muhalefetteki Demokratlar Partisi lideri ve eski Genelkurmay Başkan Yardımcısı Yair Golan, Netanyahu hükümetinin yerine kurulacak koalisyona Arap partilerinin de dahil edilmesini savundu.
Haaretz gazetesine göre Golan, "Demokratik ve yasal süreçlerle seçilen her milletvekili siyasi sistemimizin meşru bir parçasıdır." dedi.
Golan, hükümet değişikliği için gerekli çoğunluğun sağlanması gerektiğini belirterek, "Yıkım hükümetini değiştirecek demokratik bir çoğunluk varsa bunu yapmalıyız." ifadelerini kullandı.
İSRAİL'DE ÜÇ KOALİSYON SENARYOSU ÖNE ÇIKIYOR
Seçim sonuçlarının mevcut tahminlere yakın gerçekleşmesi halinde, hiçbir bloğun tek başına hükümet kurmak için gereken çoğunluğa ulaşamaması nedeniyle koalisyon görüşmeleri belirleyici olacak.
İLK SENARYO: EİSENKOT LİDERLİĞİNDE AZINLIK HÜKÜMETİ
Sandık çıkış anketlerinde Eisenkot'un öncülüğündeki bloğun 52 milletvekili çıkarması bekleniyor. Bu sayının hükümet kurmak için yeterli olmaması nedeniyle başka partilerin dışarıdan desteği gündeme gelebilir.
Raam Partisi'nin desteğiyle milletvekili sayısının 59'a ulaşabileceği belirtilirken, hükümetin kurulabilmesi için Ortak Liste'nin de desteği gerekiyor. Bu desteğin verilip verilmeyeceği henüz netleşmedi.
İKİNCİ SENARYO: NETANYAHU VE EİSENKOT ARASINDA DÖNÜŞÜMLÜ BAŞBAKANLIK
Bir diğer ihtimal, Netanyahu ve Eisenkot'un dönüşümlü başbakanlık üzerinde anlaşarak ulusal birlik hükümeti kurması. Likud, Yashar, Birlikte Listesi, Demokratlar, Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği partilerinin katılacağı bir hükümetin toplam 81 sandalyeye ulaşabileceği öngörülüyor.
Ancak Eisenkot, seçim öncesinde Netanyahu ile koalisyon kurmayacağını açıklamıştı. Ayrıca Eisenkot'un zorunlu askerlik konusundaki tutumu ile Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin bu konudaki karşıtlığı, olası bir anlaşmanın önündeki başlıca anlaşmazlıklar arasında bulunuyor.
Olası bir İran saldırısının siyasi dengeleri değiştirebileceği ve ulusal birlik hükümeti ihtimalini etkileyebileceği de değerlendiriliyor.
ÜÇÜNCÜ SENARYO: ERKEN SEÇİM
Partilerin koalisyon kurmak için anlaşamaması halinde İsrail'in yeniden erken seçime gitmesi gündeme gelebilir.
HÜKÜMET KURMA SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?
Kesin sonuçların açıklanmasının ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurabileceğini düşündüğü adaya görev verecek. Bu kişinin koalisyon görüşmelerini tamamlaması için 28 günü bulunacak. Gerektiğinde süre 14 gün daha uzatılabilecek.
İlk görevlendirilen adayın hükümeti kuramaması halinde cumhurbaşkanı başka bir adaya görev verebilecek. Bu girişimin de sonuçsuz kalması durumunda Meclis üyelerinin 61 milletvekilinin desteğini alacak bir aday üzerinde anlaşması için 21 günlük süre başlayacak.
Bu süreçte de hükümet kurulamaması halinde Meclis feshedilecek ve üç ay içinde yeniden seçime gidilecek.
İsrail, koalisyon anlaşmazlıkları nedeniyle 2019-2022 döneminde art arda beş erken genel seçim yaşamıştı. Mevcut seçimlerin ardından da hükümetin kurulabilmesi için partiler arasındaki görüşmelerin sonucu belirleyici olacak.
Haber Kaynağı : 12punto
