Aşırı sıcaklar Avrupa ekonomisinde nehir taşımacılığından turizme kadar dengeleri değiştiriyor

Avrupa’da art arda yaşanan aşırı sıcaklar ve kuraklık, iklim krizinin ekonomik maliyetini daha görünür hale getiriyor. Yüksek sıcaklıklar yalnızca günlük yaşamı ve halk sağlığını değil; nehir taşımacılığı, enerji üretimi, tarım, turizm ve kamu maliyesi gibi kritik alanları da etkiliyor.

Avrupa Birliği İklim İzleme Servisi verilerine göre Batı Avrupa’yı haziran-temmuz döneminde etkileyen sıcak hava dalgası, ortalama sıcaklıkta 2022’deki zirveyi geride bıraktı. İklim istatistikleri, 2026’nın ağustos itibarıyla 2024 ve 2025’in ardından dünya genelinde en sıcak üçüncü yıl olduğunu gösteriyor.

Sıcaklık artışının en somut etkilerinden biri, kıtanın önemli ticari taşıma hatları arasında yer alan Ren ve Tuna nehirlerinde görülüyor. Su seviyelerinin düşmesi, nehirlerde yük taşımacılığını sınırlarken yakıt ve sanayi girdilerinin bazı bölgelere ulaşmasını zorlaştırıyor. Bu durum, bölgesel fiyat farklarını ve lojistik maliyetleri artırıyor.

Enerji tarafında da tablo benzer. Bazı nükleer üretim üniteleri, soğutma sorunları nedeniyle üretimi azaltmak ya da geçici olarak durdurmak zorunda kalıyor. Tarımda ise mısır ve ayçiçeği gibi ürünlerde temmuz ayında yüzde 6-7 düzeyinde verim kaybı yaşandığı belirtiliyor.

EKONOMİK MALİYET ARTIYOR

ING’nin tahminlerine göre yalnızca Ren Nehri’ndeki taşımacılığın durması, Almanya’nın gayrisafi yurt içi hasılasını bu yıl 0,3 puan aşağı çekebilir. Macaristan merkezli MBH Bankası ise ülkenin en büyük nükleer enerji üretim ünitesinin her hafta devre dışı kalmasının GSYH’de 0,1 puanlık kayba yol açabileceğini öngörüyor.

Allianz’ın hesabına göre haziran ayındaki iki haftalık sıcak hava dalgası Avrupa GSYH’sini 0,3 puan azaltma potansiyeli taşıyor. İspanya, Fransa ve İtalya gibi sıcaklıklardan daha yoğun etkilenen ekonomilerde ise 2030’a kadar büyüme kaybının yüzde 5-7 aralığına ulaşabileceği tahmin ediliyor.

Sıcak hava dalgaları turizm alışkanlıklarını da değiştirebilir. Uzmanlar, İtalya ve İspanya gibi güney ülkelerinde yaz aylarındaki yoğun sıcakların tatilcileri daha kuzeydeki destinasyonlara yöneltebileceğini belirtiyor.

Gıda fiyatları ve kamu bütçeleri üzerindeki baskı da artıyor. Aşırı hava koşullarının Güney Avrupa’da gıda enflasyonunu körükleyebileceği, bunun da fiyat istikrarını sağlamaya çalışan Avrupa Merkez Bankası’nın işini zorlaştırabileceği değerlendiriliyor. Üretim kayıplarına bağlı vergi geliri düşüşlerinin Fransa’da yüzde 1,8’e, İtalya ve İspanya’da yüzde 1,3’e ulaşabileceği tahmin ediliyor.

Mannheim Üniversitesi ekonomisti Sehrish Usman’a göre 2026’yı ekonomik açıdan özellikle riskli kılan unsur, aşırı hava olaylarının aynı anda ve çoğu kez aynı bölgelerde yaşanması. Bu eş zamanlılık, iklim kaynaklı şokların ekonomide zincirleme etki yaratma ihtimalini güçlendiriyor.

Haber Kaynağı : 12punto