Kültür ve Turizm Bakanlığı, koruma altındaki tarihi yapılar ve sit alanlarına ilişkin başvurularda uygulanacak ödeme, süre ve iade kurallarını yeniden düzenledi. 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikle, belirli belge talepleri, itirazlar ve özel inceleme gerektiren işlemler için ücretlerin başvuru işleme alınmadan önce peşin ödenmesi hükme bağlandı.
Düzenlemede en dikkat çeken başlıklardan biri Boğaziçi için getirilen özel tarife oldu. Boğaziçi Kanunu’nda tanımlanan Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi’ndeki kapsam dahilindeki başvurularda, ilgili hizmetin ücret tarifesinde yer alan birim bedel iki kat olarak tahsil edilecek. Katma değer vergisi ayrıca hesaplanacak.
BOĞAZİÇİ’NDE TARİFE İKİ KAT UYGULANACAK
Yeni kural, İstanbul’un tamamını ya da Boğaziçi’nin bütün bölgelerini değil, yönetmelikte açıkça belirtilen Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi’ni kapsıyor. Bu alanlarda, korunması gerekli tek bir tarihi yapının tescil kaydının kaldırılması talebinde gerçek kişiler için 10 bin lira olan temel hizmet bedeli 20 bin liraya çıkacak. Aynı işlem için şirketlerden alınan 20 bin liralık bedel ise 40 bin lira olarak uygulanacak.
2863 sayılı Kanun’a 31 Temmuz 2026’da eklenen ücret tarifesine göre, bir sit alanının tescil kaydının kaldırılması, derecesinin değiştirilmesi ya da sınırlarının yeniden belirlenmesi taleplerinde gerçek kişilerden 12 bin 500 lira, şirketlerden 25 bin lira alınacak. Tek yapıların tescil kaydının kaldırılması veya koruma alanlarının değiştirilmesine yönelik taleplerde ise bedeller gerçek kişiler için 10 bin, tüzel kişiler için 20 bin lira olacak.
Koruma Yüksek Kuruluna yapılan belirli itiraz başvurularında düzenlenen başvuru belgesinin bedeli de gerçek kişiler için 12 bin 500 lira, tüzel kişiler için 25 bin lira olarak belirlendi. Koruma altındaki taşınmazlara ilişkin bilgi taleplerinde evrak başına 175 lira, pafta başına 400 lira ödenecek. Sayısal sit sınırı veya tescil haritası taleplerinde ise pafta başına bin liralık ücret uygulanacak.
ALTI AYLIK SÜREYE DİKKAT
Yönetmeliğe göre başvuru sahibi, hizmet bedelini ödediği tarihten itibaren altı ay içinde Bakanlığın ilgili birimine müracaat etmek zorunda olacak. Bu süre içinde başvuru tamamlanmazsa işlem değerlendirmeye alınmayacak ve ödenen tutar iade edilmeyecek.
Süre hesabında bazı istisnalar da yer aldı. Bakanlığın talep ettiği bilgi ve belgelerin tamamlanması için geçen süre altı aylık hesaba dahil edilmeyecek. Başvurunun mücbir sebep nedeniyle yapılamadığının belgelenmesi halinde ise süre, engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren işletilecek.
Başvuru sonucunda gerçekleştirilen ve tamamlanan bir işlemin yeniden değerlendirilmesi talep edilirse yeni başvuru bedelinin ödenmesi gerekecek. Bakanlık birimlerince alınan kararların idari yargı tarafından iptal edilmesi halinde de daha önce tahsil edilen hizmet bedeli geri verilmeyecek.
Aynı başvuru içinde birden fazla ücretli hizmet bulunması durumunda her hizmet için ayrı bedel tahsil edilecek. Ancak aynı işlem nedeniyle mükerrer ücret alınamayacak. Eksik veya hatalı ödeme yapılması halinde ise eksiklik giderilinceye kadar başvuru işleme konulmayacak.
Koruma amaçlı imar planı değişiklikleri ile enerji, madencilik, yol ve benzeri projelerde ücret hesabında incelemeye konu alanın büyüklüğü esas alınacak. Tarifedeki 0-5 hektar, 5-10 hektar ve 10 hektar üzeri kademelerinde toplam inceleme alanı dikkate alınacak. Arkeolojik ve tarihi sitlerde 5 hektara kadar 5 bin lira, kentsel ve kentsel arkeolojik sitlerde ise 10 bin liralık temel tarife uygulanacak; 5 hektarı aşan kısımlar için hektar başına 3 bin lira ek ücret alınacak.
Yönetmelik, ücret tarifesindeki tutarların her yıl yeniden değerleme oranında artırılmasını öngörüyor. Güncellenen tarife her yıl ocak ayında Kültür ve Turizm Bakanlığının internet sitesinde yayımlanacak. Kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanan plan, proje, yapım ve benzeri işler kapsamında talep edilen hizmetler ise düzenlemenin belirtilen ücret kapsamı dışında tutulacak.
Haber Kaynağı : 12punto
