Emekliler için kritik uyarı: Maaşlarınız tamamen kesilebilir

Birçok emekli vatandaş, emeklilik sonrası da iş hayatından kopmak istemeyip kamu kurumlarında çalışma imkânlarını araştırıyor. Ancak, kamu sektöründe işe başlamak isteyenler açısından önemli kısıtlamalar gündemde. 

Türkiye Gazetesi köşe yazarı SGK uzmanı İsa Karakaş’a göre2005 yılından bu yana yürürlükte olan düzenlemeler, özellikle düşük gelirli emekliler açısından kamuda çalışmayı ekonomik olarak zorlaştırırken, bazı üst düzey görevlerde istisna sağlanıyor.

Kamuya tekrar dönüş yapan emeklinin maaşı, genel bütçeli kuruluşlar, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri ve devletin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerde istihdam edilmesi halinde tamamen kesilmektedir. 

Bu noktada, kamu sektöründe işe başlayan bir emekli, maaşını kaybetme riskiyle karşı karşıya kalıyor. Sistem, emekli vatandaşın, özel sektörde olduğu gibi sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödeyerek hem maaş hem de emekli aylığı alma seçeneğine izin vermiyor. 

Çalışılan kurumun maaşından tüm sigorta ve sağlık prim kesintileri yapılırken, kişi sistemde “emekli değilmiş” gibi değerlendiriliyor.

Bununla birlikte, emekli maaşının kesilmediği birtakım görevler mevcut. Cumhurbaşkanlığı, TBMM üyeliği, belediye başkanlığı, meclis üyeliği, ders ücretiyle eğitim kurumlarında görev almak, vakıf üniversitelerinde akademisyenlik, yönetim kurulu üyelikleri ve muhtarlık gibi pozisyonlarda çalışan emekliler, maaşlarını kaybetmeden aktifleştirilmiş olarak kamu ödeneği alabiliyor. 

Özellikle muhtar olan emekliler hem emekli aylığı hem de muhtarlık ödeneğinden yararlanırken, SGDP kesintisinden de muaf tutuluyor.

Sistemin mevcut şekliyle, düşük maaşlı ve temel geçim mücadelesi veren emekli için “ya çalış ya maaş al” kuralı katı biçimde uygulanıyor. Örneğin parkta bekçilik yapmaya başlayan bir emeklinin devlet maaşı hemen kesilirken, siyasi veya üst düzey idari görevlerde bulunan emeklilere ise aynı anda iki farklı kazanç kapısı açık tutulabiliyor.

Kamu şirketlerinde bile istihdam edilen emekliler, kanun kapsamında kamu görevlisi sayılıyor ve kural dışı bırakılmıyorlar. 

Ancak siyasi açıdan güçlü görevlerde olan veya yasama faaliyetlerinde yer alan isimler kapsam dışı kabul edilerek ayrıcalıklı bir konuma sahip oluyorlar.