Şirket adına kayıtlı ticari araçları kullanan sürücülere yönelik trafik denetimlerinde uygulanan SGK kontrollerinde yeni bir döneme geçildi. Daha önce trafik ceza tutanakları üzerinden yapılan değerlendirmelerde, sigortasız olduğu belirlenen sürücüler nedeniyle araç sahibi şirketlere idari para cezası uygulanabiliyordu.
NTV'de yer alan habere göre, yeni düzenlemeyle birlikte, sürücü ile araç sahibi arasında işçi-işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığı ayrıntılı şekilde incelenecek.
2021 yılından itibaren Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile İl Emniyet Müdürlükleri arasında kayıt dışı istihdamın önlenmesine yönelik iş birliği yürütülüyor. Bu kapsamda emniyet ekiplerinin gerçekleştirdiği trafik kontrollerinde, tüzel kişilere ait ticari araçları kullanan kişilerin SGK kayıtları sorgulanıyor.
Yapılan kontrollerde sürücünün sigorta kaydına rastlanmaması halinde durum SGK'ya bildiriliyor. Kurumun incelemesi sonucunda kayıt dışı işçi çalıştırıldığı belirlenen şirketlere idari para cezası kesiliyor.
TRAFİK DENETİMLERİNDEN ELDE EDİLEN BİLGİLER SGK'YA AKTARILIYOR
İl emniyet müdürlüklerinin gerçekleştirdiği denetimlerde, ticari amaçla kullanılan araçlara ilişkin trafik idari para cezası karar tutanakları düzenleniyor. Sürücüye yüzüne karşı tebliğ edilen bu tutanaklarda yer alan bilgiler daha sonra SGK ile paylaşılıyor.
Aktarılan bilgiler arasında aracın plakası, sürücünün T.C. kimlik numarası, adı ve soyadı, cezanın düzenlendiği yer, il ve ilçe bilgileri, işlemi gerçekleştiren birim ve tutanağın tarihi bulunuyor.
SGK, kendisine iletilen tutanakları inceleyerek sürücülerin sigortalılık durumlarını kontrol ediyor ve kayıt dışı istihdam tespit edilmesi halinde gerekli işlemleri gerçekleştiriyordu.
ŞİRKETLERE YÖNELİK CEZALARDA İNCELEME SÜRECİ DEĞİŞTİ
Yeni düzenlemeyle birlikte, ticari araç kullanan kişinin sigortasız olması tek başına şirkete otomatik ceza uygulanması için yeterli olmayacak.
Trafik tutanağında adı bulunan sürücü ile araç sahibi arasında geçmişte herhangi bir SGK kaydı, dolayısıyla işçi-işveren ilişkisi bulunmuyorsa dosya doğrudan SGK denetmenlerine gönderilecek.
Bu aşamada hem sürücünün hem de işverenin ifadelerine başvurulacak. Taraflar arasındaki akrabalık veya arkadaşlık ilişkisi ile aracın emanet olarak kullanılıp kullanılmadığı gibi hususlar araştırılacak. İnceleme sonucunda hazırlanacak rapor doğrultusunda işlem yapılıp yapılmayacağına karar verilecek.
BİRDEN FAZLA TESPİTTE ÇALIŞMA SÜRESİ NASIL HESAPLANACAK?
Düzenlemede, sigortalının aynı işyerinde fiilen çalıştığını gösteren birden fazla bilgi ve belgenin Kuruma ulaşması halinde uygulanacak hizmet hesaplamasına ilişkin esaslar da yeniden belirlendi.
Buna göre en eski tarihli tespit, işe giriş tarihi olarak kabul edilecek. Aynı ay içerisinde ve takip eden aylarda belirlenen her çalışma günü için sigortalıya bir günlük hizmet kazandırılacak. Söz konusu çalışma ilişkisi ise kısmi süreli çalışma kapsamında değerlendirilecek.
Herhangi bir tespitin bulunmadığı bir ayın ardından yapılan ilk yeni tespit, yeni bir işe giriş olarak kabul edilecek. Bu durumda önceki çalışma ilişkisi, hizmet kazandırılan son gün itibarıyla sona erdirilecek.
Kayıt dışı istihdamla mücadele birimlerince incelenen ancak henüz ilgili servislere gönderilmeyen dosyalar ile incelemesi tamamlanarak işlem yapılması amacıyla ilgili servislere iletilen kayıtlar da yeni genelge hükümlerine göre değerlendirilecek.
SİGORTASIZ İŞÇİ ÇALIŞTIRAN ŞİRKETLERE UYGULANAN CEZALAR
Ticari araçta kayıt dışı işçi çalıştırıldığına ilişkin tespitin trafik ekiplerinin düzenlediği tutanaklarla ortaya çıkması halinde şirketlere, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102'nci maddesi kapsamında idari para cezası uygulanabiliyor.
Belirtilen ceza tutarları şöyle:
- İşe giriş bildirgesinin yasal süresi içerisinde SGK'ya verilmemesi halinde iki asgari ücret tutarında, 66 bin 60 lira ceza uygulanıyor.
- Aynı ihlalin bir yıl içerisinde tekrarlanması durumunda her bir sigortasız işçi için beş asgari ücret tutarında, 198 bin 180 lira ceza kesiliyor.
- Sigortasız çalıştırılan işçinin aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilmediği her ay için iki asgari ücret, yani 66 bin 60 lira ceza uygulanıyor.
- İşçinin aylık ücret bordrosunda yer almaması nedeniyle her ay için yarım asgari ücret tutarında, 16 bin 515 lira ceza kesiliyor.
- Şirketin yasal defter ve belgelerinin incelenmesi sonucunda işçinin sigortasız çalıştırıldığının belirlenmesi halinde, her ay için kayıt geçersizliği nedeniyle yarım asgari ücret, yani 16 bin 515 lira idari para cezası uygulanıyor.
ARAÇ KİRALAYANLAR İÇİN CEZA İSTİSNASI BULUNUYOR
Kiraya verilen ticari araçları kullanan sürücüler açısından belirli şartların yerine getirilmesi halinde idari para cezası uygulanmıyor.
Buna göre aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişinin sürücünün SGK sigortasını yaptırmış olması gerekiyor. Ayrıca araç kiralama sözleşmesinin yazılı olarak hazırlanması ve sözleşmenin taraflarca imzalanması yeterli kabul ediliyor.
KAZA DURUMUNDA ARAÇ SAHİBİNİN SORUMLULUĞU
Ticari aracın sürücüsünün trafik kazası geçirmesi ve kaza sonucunda yaralanması ya da hayatını kaybetmesi halinde araç sahibinin maddi ve hukuki sorumluluğu bulunduğu belirtiliyor.
Haber Kaynağı : 12punto
