İstanbul’da eski ve hasarlı binalar, kentsel dönüşüm tartışmalarının gölgesinde risk oluşturmaya devam ediyor. Maltepe’de çatlaklara rağmen tahliye edilmeyen binanın çökmesi ve 5 kişinin yaşamını yitirmesinin ardından, kentin farklı noktalarındaki benzer görüntüler endişeyi artırıyor. Etiler’de duvarları çatlayan, dış cephesinden parçalar dökülen sitelerde yaşayanlar ise dönüşüm konusunda uzlaşma sağlanamaması nedeniyle tehlikenin ortasında yaşamayı sürdürüyor.
İstanbul’un en değerli bölgelerinden Etiler’deki bazı sitelerde duvarlarda belirgin çatlaklar oluştuğu, cephelerden beton parçalarının koptuğu görülüyor. Düşen parçaların yoldan geçenlerin üzerine gelmesini önlemek amacıyla bazı balkonlara file gerilmesi ise tehlikenin boyutunu gözler önüne seriyor. Buna rağmen ev sahipleri ve kiracılar, hasarlı duvarların hemen yanında yaşamaya devam ediyor.
KAROT RAPORU TAHLİYE UYARISI VERDİ, BİR YILDIR ANLAŞMA SAĞLANAMADI
Üç blok ve 90 daireden oluşan, yaklaşık 59 yıllık bir sitede bir yıl önce alınan karot örneklerinin ardından hazırlanan raporda binanın hasarlı olduğu ve tahliye edilmesi gerektiği belirtildi. Ancak kat malikleri arasında uzlaşma sağlanamayınca kentsel dönüşüm süreci mahkemeye taşındı.
Aradan geçen zamana rağmen hasarlı olduğu bildirilen dairelerde yaşam sürüyor. Bazı sakinler bir an önce anlaşma sağlanarak binaların yenilenmesini isterken, bazıları ise yapıların sağlam olduğunu savunarak dönüşümün rant amacı taşıdığını öne sürüyor.
“KİRAYI KARŞILAYAMAM”
1983 yılından bu yana sitede oturduğunu söyleyen bir ev sahibi, binanın sağlam olduğunu savunarak 1999 depreminde evlerinde herhangi bir eşyanın devrilmediğini söyledi. Karot örneği alınırken zorlanıldığını ve zeminin kaya olduğunu öne süren ev sahibi, kentsel dönüşüm kapsamında kendilerine önerilen dairelerin mevcut evlerinden daha küçük olduğunu belirtti.
Ev sahibi, 110 metrekareden büyük daireleri bulunduğunu, kendilerine ise 70 metrekarelik daireler teklif edildiğini ifade ederek şöyle konuştu:
“1999 depreminde tek bir bardak bile devrilmedi, bu site o derece sağlam. Karot alırken bile çok zorlandılar çünkü zemin kaya. Bir de bu daireler 110 metrekareden fazla. Bize teklif edilen daireler 70 metrekare; bu normal değil. Kentsel dönüşümle kiraya çıkacağım yerin yine bu çevrede olması gerekiyor ama bu durumda kirayı karşılayamıyorum.”
Emekli olduğunu ve eşiyle birlikte yaşadığını belirten ev sahibi, taşınmaları halinde yüksek kiraları karşılayamayacaklarını söyleyerek anlaşmaya yanaşmadıklarını dile getirdi.
BİR KISMI DÖNÜŞÜM İSTİYOR, BİR KISMI KARŞI ÇIKIYOR
Aynı sitede uzun yıllardır yaşayan başka bir ev sahibi ise binanın eski olduğunu ve karot raporunun da bu durumu ortaya koyduğunu belirtti. Bazı komşularıyla uzlaşamadıklarını, müteahhitlerle de anlaşma sağlanamadığını ifade eden ev sahibi, “Açıkçası ben yenilenmesinden yanayım” dedi.
Etiler’deki yaklaşık 60 yıllık bir başka sitede de benzer görüntüler dikkat çekiyor. Binanın dış cephesinde çok sayıda çatlak bulunurken, balkonlara gerilen fileler dökülen beton parçalarına karşı önlem olarak kullanılıyor. Bu sitede de kentsel dönüşüm konusunda anlaşmazlık yaşanıyor.
“SİTENİN TEK AMACI RANTA AÇILMAK”
Uzun yıllardır aynı sitede oturan bir ev sahibi, yapının İstanbul’un en sağlam sitelerinden biri olduğunu ileri sürerek dönüşüme karşı çıktı. Dış cephedeki hasarların sıva dökülmesinden ibaret olduğunu savunan ev sahibi, filelerin de bu nedenle gerildiğini söyledi.
1999 depremini de yaşadıklarını belirten ev sahibi, “Burada çıkmak isteyen arkadaşlarımız olduğu gibi benim gibi çıkmak istemeyenler de var. Dışarıdaki çatlaklar ve dökülenler sıva. Dökülen sıvalar insanların üzerine gelmesin diye file giydirdik. Şimdiye kadar o kadar deprem oldu, tek bir sarsıntı yaşamadık. 1999 depremini gördük; hangi evde tek bir bardak kırıldı, bir sorun. Güzel bir alan. Tek amaç burayı ranta açmak, başka da bir şey değil” ifadelerini kullandı.
ESNAF DA ENDİŞELİ: “ÇALIŞIRKEN TEDİRGİNİM”
Sitedeki tehlike yalnızca bina sakinlerini değil, iş yerlerini de etkiliyor. Zemin katta erkek berberliği yapan A.Ç., yaklaşık 40 yıldır aynı dükkânda çalıştığını ancak artık endişe duyduğunu belirtti.
Müşterilerinin üzerine parça düşmemesi için gerilen filelere dikkati çeken A.Ç., “Manzarayı siz de gördünüz. Müşterilerimin başına bir şey düşmesin diye file var. Açıkçası çalışırken tedirginim ve dükkân arayışına girdim. Ancak bu çevrede kiralar inanılmaz pahalı. Müşteri çevrem de hep bu tarafta ama bir taraftan da korkuyorum” diye konuştu.
Bir başka site sakini ise kentsel dönüşüm istediklerini ancak bütün komşularının aynı düşüncede olmadığını söyledi. Özellikle yaşlı sakinlerin taşınmaya sıcak bakmamasının uzlaşmayı zorlaştırdığını belirtti.
“ÖLÜMÜ BEKLİYORLAR”
Sitenin zemin katında kuaför işleten M.K. da dönüşüm konusunda yaşanan anlaşmazlıkların çözümü zorlaştırdığını ifade etti. Sitede 90 daire bulunduğunu ve çok sayıda kişinin emekli olduğunu hatırlatan M.K., taşınma ve kira masraflarının önemli bir sorun olduğunu belirtti.
M.K., “Burada 90 daire var, bu insanlar nereye gidecek? Çoğu emekli. Bazı dairelerde kat izni de yok. Herkes ‘Nereye gideceğiz?’ diye tedirgin. Ölümü bekliyorlar. Devletin çözüm bulması gerekiyor, herkesin kiraya çıkacak ekonomik gücü de yok” dedi.
HEMEN KARŞISINDAKİ SİTE YENİLENDİ
Etiler’deki riskli binaların hemen karşısında bulunan üç bloklu bir sitede ise kentsel dönüşüm tamamlandı. Yenilenen binaların tamamlanmasıyla mülk sahipleri yeni dairelerine yerleşti.
Bir tarafta dönüşümünü tamamlayarak yeni binalarında yaşamaya başlayan site sakinleri, diğer tarafta çatlak duvarların ve dökülen cephelerin yanında oturmaya devam eden insanlar bulunuyor. Kentsel dönüşümde uzlaşmazlık, yüksek kira maliyetleri ve mülk sahiplerinin farklı beklentileri çözümün önündeki engeller arasında yer alırken, Maltepe’de 5 kişinin hayatını kaybettiği facia benzer binalardaki riskleri bir kez daha gündeme taşıyor.
Haber Kaynağı : 12punto
