19 yıldır aynı işyerinde çalışan bir işçi, 90 günlük ücretsiz mazeret izninin ardından yeniden ücretsiz izin kullanmak istedi. Ancak işverenin talebi kabul etmemesine ve belirlenen tarihte işbaşı yapması gerektiğini hem sözlü hem de yazılı olarak bildirmesine rağmen çalışan işe dönmedi. 10 gün boyunca işe gelmeyen işçi hakkında devamsızlık tutanakları düzenlendi. Bunun üzerine işveren, iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek çalışanı tazminatsız işten çıkardı.
İŞÇİ, TAZMİNAT VE DİĞER ALACAKLARI İÇİN DAVA AÇTI
İşten çıkarılmasının ardından İş Mahkemesi'ne başvuran çalışan; kıdem ve ihbar tazminatının yanı sıra yıllık ücretli izin, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili, yol ve yemek ücreti ile asgari geçim indirimi alacaklarının ödenmesini istedi.
İşveren ise davacının ücretsiz izin süresinin sona ermesinin ardından 10 gün boyunca işe gelmediğini belirterek işten çıkarmanın haklı nedene dayandığını savundu. Davanın reddini talep etti.
YEREL MAHKEME İŞÇİYİ HAKLI BULDU
Davaya bakan İş Mahkemesi, işverenin iş sözleşmesini feshetmeden önce çalışana devamsızlığıyla ilgili bir mazereti olup olmadığını sormadığına dikkat çekti. Bu gerekçeyle işçi lehine kıdem ve ihbar tazminatına hükmetti.
Mahkeme, diğer alacak taleplerinin bir bölümünü de değerlendirerek asgari geçim indirimi, ulusal bayram ve genel tatil, yol ve yemek ücreti taleplerini reddetti. Böylece davanın kısmen kabulüne karar verildi.
İşverenin avukatı kararı istinafa taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) ise istinaf başvurusunu esastan reddetti.
YARGITAY'DAN ÜCRETSİZ İZİN VE DEVAMSIZLIK AÇIKLAMASI
Dosyanın temyiz incelemesini yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ücretsiz izin ve devamsızlık konusunda işverenin yetkilerine dikkat çekti.
Kararda, işveren tarafından ücretli veya ücretsiz izin verilen çalışanın izin süresi boyunca işyerinde bulunmasının beklenemeyeceği, dolayısıyla bu dönemde devamsızlıktan söz edilemeyeceği belirtildi.
Yıllık ücretli iznin kullanılacağı zamanı belirlemenin işverenin yönetim hakkı kapsamında olduğu ifade edilen kararda, çalışanın kendi kararıyla izne ayrılamayacağı vurgulandı.
İşçinin yıllık ücretli izin kullandığını ileri sürerek işe gitmemesinin, işveren tarafından izinli sayılmadığı durumlarda devamsızlık olarak değerlendirileceği hatırlatıldı.
İŞVERENİN İŞÇİYE MAZERETİNİ SORMA ZORUNLULUĞU YOK
Yargıtay, somut olayda çalışanın devamsızlık yaptığının dosyadaki belgelerle sabit olduğuna işaret etti. İşverenin, devamsızlık nedeniyle iş sözleşmesini feshetmeden önce çalışana mazeretini sormasının zorunlu olmadığına hükmeden Daire, yerel mahkemenin bu yöndeki değerlendirmesini hatalı buldu.
Yüksek Mahkeme kararında şu ifadelere yer verildi:
"İşçiye devamsızlığa ilişkin mazeretinin bulunup bulunmadığı sorulmadan işverence iş sözleşmesinin sonlandırıldığı gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatları hüküm altına alınmıştır. Ancak; işverenin, devamsızlık nedenine bağlı olarak iş sözleşmesini feshetmeden önce, işçinin mazeretinin bulunup bulunmadığını sorma zorunluluğu bulunmamaktadır."
İŞÇİNİN DİLEKÇESİ DE KARARDA DİKKATE ALINDI
Kararda, davacı işçinin iş sözleşmesinin tazminatlı şekilde sona erdirilmesini talep ettiği dilekçesine de dikkat çekildi. Yargıtay, bu dilekçenin çalışanın devamsızlığına ilişkin iletilebilir bir mazeretinin bulunmadığını gösterdiğini değerlendirdi.
Daire, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenle feshedildiği sonucuna vararak işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını belirtti.
YEREL MAHKEMENİN KARARI OY BİRLİĞİYLE BOZULDU
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddedilmesi gerekirken kabul edilmesini hukuka aykırı buldu.
Bu gerekçeyle Bölge Adliye Mahkemesi'nin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı ortadan kaldırıldı. İlk derece mahkemesinin kararı ise oy birliğiyle bozuldu.
Haber Kaynağı : İHA