Dünyanın farklı ülkelerinde yaşlılara yönelik ücretsiz toplu taşıma uygulamalarında maliyet baskısı nedeniyle yeni düzenlemeler gündeme geliyor. Bazı yerel yönetimler, artan işletme giderleri ve yaşlanan nüfus gerekçesiyle ücretsiz biniş hakkının yaş sınırını yukarı çekmeye başladı.
Bu adımların dikkat çeken örneklerinden biri Güney Kore’nin Daegu kentinde hayata geçirildi. Daegu Büyükşehir Belediyesi, ücretsiz ulaşımda otobüs ve metro için kademeli bir geçiş takvimi belirledi.
Düzenlemeye göre metroda ücretsiz biniş yaşı her yıl 1 yaş artırılarak 65’ten 2028’e kadar 70’e çıkarılacak. Daha önce ücretsiz kapsamda yer almayan otobüslerde ise yaş sınırı 74’ten başlatılıp her yıl 1 yaş düşürülecek. Böylece 2028’de metro ve otobüslerde ücretsiz ulaşım yaş sınırının 70’te eşitlenmesi hedefleniyor.
Yetkililer, ücretsiz ulaşım modelinin ulaşım işletmeleri üzerinde ciddi mali yük oluşturduğunu belirtiyor. Nüfus yapısının geçmiş yıllara göre değişmesi ve ücretsiz seyahat hakkından yararlanan kişi sayısının artması, metro ve otobüs işletmelerinin bütçe açıklarını büyüten başlıca nedenler arasında gösteriliyor.
TÜRKİYE’DEKİ UYGULAMA YENİDEN GÜNDEMDE
Dünyada yaş sınırını yükselten uygulamalar tartışılırken, Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki yurttaşlara tanınan ücretsiz toplu taşıma hakkı da yeniden gündeme geldi. Türkiye’de bu hak yasal olarak uygulanmaya devam ediyor.
Buna karşın özellikle akaryakıt ve işletme maliyetlerindeki artış nedeniyle özel halk otobüsü esnafı ile belediyeler arasında zaman zaman gerilim yaşanıyor. Özel taşımacılar, ücretsiz binişlere sınırlama getirilmesini ya da kamu desteğinin artırılmasını talep ederken, ilgili kurumlar destek ödemeleriyle uygulamanın sürdürülmesini sağlamaya çalışıyor.
Türkiye’nin 65 yaş üstü ücretsiz seyahat hakkını koruyan yaklaşımı, Avrupa ve Asya’da yaş sınırını yükseltmeye yönelen modellerle karşılaştırıldığında dikkat çeken bir farklılık oluşturuyor.
Haber Kaynağı : 12punto
