Fransa’da teknoloji şirketleri ile medya kuruluşları arasındaki haber içeriği gelirlerinin paylaşımına ilişkin yeni düzenleme Parlamento’dan geçti. Düzenleme, Google ve Meta gibi dijital platformların kullandıkları basın içerikleri karşılığında yayıncılara ödeme yapmasını güvence altına almayı amaçlıyor.
Avrupa Birliği’nin 2019 tarihli telif hakları direktifini temel alan düzenleme, platformların medya kuruluşlarıyla yürüttüğü ücret görüşmelerine yeni kurallar getiriyor. Daha önce Senato’dan da geçen metnin kısa süre içinde yasalaşması bekleniyor.
Yeni kurallara göre dijital platformlar, haber içeriklerinin kullanımıyla ilgili verileri yayıncılarla paylaşmak zorunda olacak. Böylece medya kuruluşlarının içeriklerinin platformlarda nasıl değerlendirildiğini görmesi ve telif müzakerelerini bu veriler üzerinden yürütmesi hedefleniyor.
Düzenleme, bilgi taleplerine yanıt verilmesi için de süre öngörüyor. Platformların 30 gün içinde yanıt vermemesi halinde yayıncılar, Fransa Görsel-İşitsel ve Dijital İletişim Düzenleme Kurumu’na (Arcom) başvurabilecek. Arcom, başvuruları iki ay içinde sonuçlandırabilecek ve tarafların ücrette anlaşamaması halinde ödenecek bedeli belirleyebilecek.
Yükümlülüklerini yerine getirmeyen şirketlere, küresel cirolarının yüzde 1’ine kadar yaptırım uygulanabilecek. Genel Haber Basını İttifakı (APIG) Başkanı Marc Feuillee, AFP’ye yaptığı açıklamada düzenlemenin büyük dijital platformların müzakereleri uzatmasını ve kullanım verilerini gizlemesini zorlaştıracağını belirtti.
Fransa’da Google’ın yaklaşık 450 yayıncıya komşu haklar kapsamında ödeme yaptığı, toplam ödemenin 100 milyon euroyu aştığı belirtiliyor. Şirket, yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle 2021’de 500 milyon euro, 2024’te ise 250 milyon euro para cezasına çarptırılmıştı.
Meta’nın APIG ile 2019-2024 dönemini kapsayan anlaşma kapsamında 20 milyon euronun üzerinde ödeme yaptığı bildirildi. Şirketin anlaşmayı yenilemek için sunduğu 4 milyon euroluk teklifin kabul edilmemesi üzerine görüşmelerin sürdüğü aktarıldı.
TÜRKİYE'DE DE HAZIRLIK VAR
Fransa’daki adımın yanı sıra Türkiye’de de dijital platformların kullandıkları haber içerikleri için medya kuruluşlarına ödeme yapmasını sağlayacak bir sistem üzerinde çalışılıyor. TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas, haber içeriklerinden doğan gelirlerin belirli bir hesaplama yöntemiyle paylaşılmasına yönelik hazırlıklarda mesafe alındığını söylemişti.
Planlanan yapıda Basın İlan Kurumu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, İletişim Başkanlığı, Rekabet Kurumu ve basın kuruluşlarının birlikte hareket etmesi öngörülüyor. Türkiye’deki çalışmalar için Avrupa Birliği’nin yanı sıra Fransa, İspanya, ABD, Kanada ve Avustralya’daki uygulamalar da inceleniyor.
Haber Kaynağı : 12punto