Demokrasi ve özgürlük şehidi Turan Emeksiz

28 Nisan 1960 tarihinde Demokrat Parti’nin baskıcı uygulamalarına karşı İstanbul Üniversitesi’nde yapılan büyük gençlik eylemlerinde 20 yaşındaki Turan Emeksiz katledildi.

Demokrasi ve özgürlük şehidi, devrimci gençliğin sembol isimlerinden Turan Emeksiz’in 65. ölüm yıldönümü bugün…

28 Nisan 1960’da Neler Yaşanmıştı?

Adnan Menderes’in liderliğindeki Demokrat Parti (DP), 18 Nisan 1960’da 15 milletvekilinden oluşan Tahkikat Komisyonu’nu kurdu.
Olağanüstü yetkilerle donatılan, her türlü soruşturma yetkisi bulunan bu komisyon, sert muhalefet yapan CHP’yi ‘tehlikeli faaliyetlerinden ötürü’ ve ‘silahlı ve tertipli ayaklanmalar hazırlamakla’ suçlamış, partiyi kapatarak, mallarına el koymayı isteyecek kadar ileri gitmiştir.
Yayınları toplatma, gazetelere, matbaalara el koyma, gerekli gördüğü her tür belge ve eşyaya el koyma, siyasi toplantıları yasaklama yetkisine sahip Tahkikat Komisyonu, kararlarına karşı çıkanları sorgulama, gözaltına alma, tutuklama ve 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verme yetkilerine sahipti.
Komisyonun çalışmaları gizlidir; kararlarına itiraz edilemez!
Adnan Menderes ve Celal Bayar açıklamalarıyla büyük tepkiler toplamış, İsmet İnönü’nün faaliyetleri engellenip hedef gösterilmiştir.
Bu baskı ortamına karşı 28-29 Nisan 1960’da başlayıp 27 Mayıs askeri müdahalesine kadar hemen her gün süren muhalefetin en kitlesel dayanağını öğrenci hareketi oluşturmuştur.

NELER YAŞANDI?

İstanbul Üniversitesi (İ.Ü.) Tıp Fakültesi Öğrenci Derneği’nin 27 Nisan 1960 tarihinde Beyazıt’taki kongresi kolluk kuvvetlerince basılmış, öğrenciler dövülmüştür.
Öğrenciler 28 Nisan günü İ.Ü. Hukuk Fakültesi’nde toplanmış, Demokrat Parti iktidarını protesto etmişlerdir. Burada bir konuşma yapan hukuk fakültesi öğrencisi Nuri Yazıcı, “Hukukun bittiği yerde hukuk okunmaz” diyerek, arkadaşlarını bahçeye davet etmiştir. Olaylar büyümüş, kolluk kampüsün içine girerek öğrencilere müdahale etmeye başlamıştır. Dönemin İ.Ü. Rektörü Ordinaryüs Prof. Dr. Sıddık Sami Onar, öğrencilerini korumak için polisin önüne geçip üniversiteyi terk etmelerini istemiştir.
Rektörlük önündeki heykelin etrafında toplanan binlerce gencin önünde Rektör Sıddık Sami Onar polislerce tartaklanmış ve yerlerde sürüklenerek emniyete götürülmüştür.
Gerginlik giderek tırmanmış ve kolluğun açtığı ateş sonucu Orman Fakültesi öğrencisi Turan Emeksiz katledilmiştir.

20 yaşında yaşamını yitiren Turan Emeksiz özgürlük ve demokrasi mücadelesinin şehidi olarak tarihe geçmiştir…