Sofradan tasfiye: Orta sınıfın Biyopolitik kaderi

Esra Deniz Karagöl yazdı... Sofradan tasfiye: Orta sınıfın Biyopolitik kaderi

Gıda, 21. yüzyılda enerji kadar stratejik, veri kadar politik bir alana dönüştü. Bu dönüşümün en kırılgan öznesi ise, ekonomik istikrarın omurgası sayılan orta sınıftır. Bugün yaşadığımız kriz, gıdanın fiziksel yokluğundan değil; erişilebilirliğin sınıfsal olarak daralmasından kaynaklanıyor.

Tarım artık toprağın değil, küresel finansal bilançoların alt başlığıdır. Gıda, fon yöneticilerinin algoritmalarında değer kazanır. Tarlada karşılığı ödenmeyen emek, borsa koridorlarında spekülatif bir ranta dönüşür. Bu, gıda adaletsizliğini besleyen yapısal bir saldırıdır.

Türkiye’de bu dönüşüm, pazarda etiketi iki kez kontrol eden emeklinin yüzünde okunuyor. Çocuğuna et alamayan, ama "şükür ki aç değiliz" diyerek durumu normalize eden anne, en temel hakkı olan sağlıklı gıdaya erişimdeki statü kaybını sessizce kabulleniyor. Bu kabulleniş, sistemin yarattığı bir "sessiz tasfiye" halidir.

Orta sınıfın sofrasındaki etin yerini alan ucuz karbonhidratlar, yoksulluğun en somut ve biyolojik kanıtıdır. Üst gelir grubu fiziksel kapasitesini korurken, orta sınıf çocukları işlenmiş ürünlere yöneltiliyor. Beslenme bir tercihten çıkıp sınıfsal kader hâline geldiğinde, mesele artık ekonomik değil; biyopolitiktir.

Mühendislik ve veri perspektifinden bakıldığında, 2030-2033 yılları orta sınıfın gıda güvenliği açısından bir "devrilme noktası" (tipping point) olarak okunmalıdır. Gıda harcamalarının hane bütçesindeki payının kritik eşik olan yüzde 30’u geçmesi, eğitimden, sağlıktan ve gelecek planlamasından vazgeçmek demektir. Bu vazgeçiş, orta sınıfın toplumsal mobilite potansiyelini sıfırlamaktadır.

Gıda güvensizliği, zorunlu iç göçü tetikler; ardından gıda fiyatlarının yarattığı öfke, siyasal iklimleri manipüle eder. Orta sınıf sofradan tasfiye edildiğinde, toplumun yarını planlama ve yönetme kapasitesi de zayıflar.

Asıl tehlike yoksullaşmak değil, buna alışmaktır. Alışmak, sistemin en ucuz iktidar biçimidir.

Soframızı savunmak, geleceğimizi savunmaktır. Çünkü biliyoruz ki; Gıda, geleceğin en kritik güvenlik ve adalet meselesidir.Gıda geleceğin geleceğidir.