New York’tan büyük veri merkezlerine fren: Yapay zekâ yarışında enerji maliyeti öne çıktı

New York, yapay zekâ yatırımlarının hızla büyüttüğü elektrik talebine karşı veri merkezi projelerinde yeni bir dönemin kapısını araladı. New York Valisi Kathy Hochul’un 14 Temmuz 2026’da imzaladığı kararnameyle, büyük ölçekli yeni veri merkezlerine yönelik eyalet çapında geçici moratoryum başlatıldı.

Karar, 50 megavat ve üzeri elektrik kapasitesi gerektiren ve gerekli çevresel onayları henüz almamış yeni büyük veri merkezi projelerini kapsıyor. Eyalet yönetimi, yeni düzenleyici çerçeve hazırlanırken bu projelere ilişkin çevre izinlerini bir yıla kadar durdurabilecek.

New York yönetiminin hedefi, veri merkezlerinin elektrik şebekesi, tüketici faturaları, su kaynakları, çevre ve yerel toplumlar üzerindeki etkilerini değerlendirmek. Düzenleme, ABD’de hyperscale veri merkezlerine yönelik eyalet çapında moratoryum uygulayan ilk örnek olarak öne çıkıyor.

ENERJİ ALTYAPISI YARIŞIN MERKEZİNDE

Kararın arkasında hızla büyüyen elektrik talebi bulunuyor. Mayıs 2026 itibarıyla New York elektrik sistemine bağlanmak isteyen büyük ölçekli veri merkezi projelerinin toplam talebinin yaklaşık 12 gigavata ulaştığı belirtiliyor. Bu talebin 8 gigavattan fazlası yalnızca 2025 yılında bağlantı kuyruğuna girdi.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın 2026’da güncellediği tahminler de benzer bir tabloya işaret ediyor. Buna göre küresel veri merkezlerinin elektrik tüketimi 2025’te yaklaşık 485 TWh seviyesinden 2030’da yaklaşık 950 TWh’ye çıkabilir. Yapay zekâ odaklı veri merkezlerinin tüketiminin ise aynı dönemde üç katına ulaşması bekleniyor.

ABD’de veri merkezlerinin 2030’a kadar toplam elektrik talebi artışının yaklaşık yarısını oluşturabileceği öngörülüyor. Bu durum, yapay zekâ rekabetinin yalnızca çipler, yazılımlar ve büyük dil modelleri üzerinden değil; enerji üretimi, şebeke bağlantıları ve altyapı yatırımları üzerinden de şekillendiğini gösteriyor.

PwC’nin 2026 analizlerine göre 2030 sonuna kadar küresel veri merkezi yatırımlarının yaklaşık 5,1 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Ancak yatırım iştahı kadar elektriğe erişim, trafo ve türbin tedariki, izin süreçleri, su kullanımı ve yerel toplumların projelere yaklaşımı da belirleyici hale geliyor.

New York’un hazırlayacağı çerçevede, büyük veri merkezlerinin enerji sistemi üzerinde yaratacağı ek maliyetlerin sıradan tüketicilerin faturalarına yüklenmesini önleyecek mekanizmalar üzerinde duruluyor. Veri merkezi işletmecilerinin ihtiyaç duydukları şebeke ve enerji altyapısının maliyetinde daha fazla sorumluluk üstlenmesi de gündemde.

Benzer tartışmaların diğer eyaletlere yayılması bekleniyor. ABD’de 2026’nın ilk aylarında veri merkezlerini doğrudan veya dolaylı etkileyen çok sayıda yasa tasarısı gündeme gelirken, bazı yerel yönetimler de yeni projelere geçici sınırlamalar getirmeye başladı.

Buna karşın aşırı düzenleme ve uzayan izin süreçleri, yapay zekâ yatırımlarının enerjiye daha kolay erişilebilen bölgelere kaymasına yol açabilir. Bu nedenle New York’un adımı, teknoloji yatırımları ile enerji altyapısı arasındaki maliyet paylaşımının önümüzdeki dönemin başlıca tartışma alanlarından biri olacağını gösteriyor.

Haber Kaynağı : 12punto