Türksat’ta büyük uydu aktarımı: TV kanalları neden yeniden ayar istedi?

Türkiye’de uydu üzerinden televizyon ve radyo yayını alan izleyicilerin bir bölümü, 15 Ağustos’u 16 Ağustos’a bağlayan gece yapılan kapsamlı aktarımın ardından kanallarını yeniden ayarlamak zorunda kaldı. Operasyonun nedeni, 2008’de fırlatılan ve 18 yıllık görev süresini geride bırakan Türksat 3A üzerindeki yayın yükünün daha yeni ve yüksek kapasiteli uydulara taşınmasıydı.

Aktarım kapsamında 573 televizyon ve 215 radyo yayını yeni nesil Türksat filosuna geçirildi. Yaklaşık 1000 frekans ve yayın parametresinin değiştiği işlem, Türksat Kanal Güncelleme Sistemi’ni (TKGS) destekleyen televizyon ve uydu alıcılarında otomatik olarak tamamlandı. Ancak TKGS desteği bulunmayan cihazlarda kullanıcıların kanal araması yapması veya frekans bilgilerini elle güncellemesi gerekti.

Türksat 3A, 13 Haziran 2008’de fırlatılmış ve 42 derece Doğu jeostasyoner yörünge konumunda hizmet vermeye başlamıştı. Jeostasyoner uydular, Dünya’nın dönüşüyle uyumlu hareket ettikleri için yeryüzünden bakıldığında gökyüzünde sabit bir noktadaymış gibi görünür. Bu sayede evlerdeki çanak antenler belirli bir yörünge konumuna yönlendirilerek yayın alabilir.

ÇANAK YÖNÜ DEĞİŞMEDİ

Geçişin izleyici açısından önemli noktalarından biri, çanak antenlerin yönünün değiştirilmesine gerek olmaması. Yayınların aktarıldığı yeni kapasite de 42 derece Doğu konumunda bulunduğu için mevcut antenler aynı noktaya bakmaya devam ediyor. Sorun, çanağın yönünden değil; frekans, polarizasyon ve sembol oranı gibi yayın parametrelerinin değişmesinden kaynaklandı.

Bu nedenle cihazların yalnızca “Türksat 42°E” bilgisini bilmesi yeterli olmadı. Uydu alıcısının kanalı bulabilmesi için yeni frekans ve teknik değerleri de tanıması gerekiyor. TKGS’li cihazlar bu bilgileri otomatik güncellerken, eski veya uyumsuz alıcılarda manuel kanal araması öne çıktı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ve Türksat, yeni uydularla daha güçlü ve yüksek kaliteli yayın altyapısı hedeflendiğini belirtiyor. Ancak uydu aktarımı tek başına bir SD yayını HD’ye ya da HD yayını 4K’ya dönüştürmüyor. Asıl avantaj, yayıncıların daha verimli kapasite kullanabilmesi ve ileride daha fazla HD/4K yayın ile yeni hizmetlere alan açılması.

Türksat’ın 42 derece Doğu’daki filosunda 4A, 5B ve 6A gibi daha yeni uydular da bulunuyor. Türksat 6A Temmuz 2024’te fırlatılmış, Nisan 2025’te resmen hizmete alınmıştı. Türksat 5B ise özellikle genişbant ve veri hizmetlerinde yüksek kapasitesiyle öne çıkıyor.

Resmi açıklamalarda Türksat 3A üzerindeki televizyon ve radyo yayınlarının taşındığı belirtiliyor. Bu, uydunun hemen kapatıldığı anlamına gelmiyor. Türksat’ın teknik bilgilerinde 3A için 20 yıllık manevra ömrü yer alırken, 3A’nın uzun vadede yerini alması beklenen Türksat 7A’nın 2029 sonunda hizmete alınması planlanıyor.

Haber Kaynağı : 12punto