Kıbrıs’ta ödün vermeyi kimler istiyor?
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), 15 Kasım 1983 tarihinde kurulmuştu. 12 Eylül 1980 darbesinin gözde ismi, 80 öncesinin yüksek bürokratı, Necmettin Erbakan’ın Milli Selamet Partisi’nin milletvekili adayı, TÜSİAD’ın en sevdiği isimlerden biri olan Turgut Özal liderliğindeki ANAP, 6 Kasım seçimlerini kazanmış, henüz yeni iktidar olmuştu. O nedenle, KKTC’nin ilanını, zamansız erken bulanlar vardı, Özal’ın çevresinde. KKTC kurucu cumhurbaşkanı, milli kahraman Rauf Denktaş’ın, hükümetle yeterince müzakere etmeden, kendi başına, adeta oldubittiye getirdiğini düşünüyorlardı.
Günümüzde de böyle düşünenler vardır. Ülkemizde sayıca az, ama etki alanı güçlü kimi çevreler, Kıbrıs konusunda ödün verilmesini isterler hep. Ödün verilmeden Türkiye’nin AB üyesi olamayacağını söylerler. Dahası, sadece AB’nin taleplerinin değil, Yunanistan ve Kıbrıs Rumlarının taleplerinin de karşılanmasını isterler. 2004 yılında, adanın her iki tarafında aynı gün oylanan Annan Planına destek verenler bu çevrelerdir. O dönem iktidar partisi de tüm gücüyle planı desteklemişti.
KIBRIS’IN ÖNEMİ
Vurgulayalım, Akdeniz; Akdeniz özelinde de Kıbrıs adası ve çevresi, sadece bu bölgedeki güçlerin değil, dünyanın büyük güçlerinin de rekabet ettiği bir yerdir. Üç büyük kıta açısından olsun, Ortadoğu petrollerinin dünya pazarlarına ulaştırılması açısından olsun, Akdeniz’in enerji zenginliği açısından olsun, önemlidir Kıbrıs. O nedenle Kıbrıs, tarihsel, siyasal, toplumsal yönleriyle, güvenlik boyutuyla, stratejik ve jeopolitik önemiyle, Türkiye’nin ödün vermeyeceği, geri adım atmayacağı ulusal bir davadır. İngiltere’nin adanın güneyinde iki üssü dururken, Türkiye’nin Kıbrıs’tan vazgeçmesini beklemek, akılla, mantıkla, dış politikayla değil,yalnız ve ancak ihanetle izah edilebilir. Güney’deki Rumlar, 1960’ta kurulan Kıbrıs Cumhuriyetini, ortak devleti, Rum devletine dönüştürmek için yıktıkları halde, bunu görmezden gelmek, en hafifinden tarih bilmemektir.
Anımsatalım, 1959 – 1960 Londra ve Zürih Anlaşmaları ile kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti, adadaki Rumlar ve Atina’nın bu durumu içine sindirememesi sonucu çökmüştü. O dönem, hem Ankara ve Atina hem de adadaki Türkler ve Rumlar arasında denge kurulmak istenmişti. Türkiye, Yunanistan ve İngiltere adada garantör devlet olmuşlardı. Bu durumu pekiştirmek, ayrıca Türkiye ve Yunanistan arasındaki dengeyi korumak için, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin, Türkiye ve Yunanistan’ın ikisinin birden üye olmadıkları bir uluslararası veya ulus üstü örgüte üye olamayacağı hükme bağlanmıştı. O devlette, Türk tarafının veto hakkı vardı. 1963 yılında Rumlar, iki halkın ortak cumhuriyetini fiilen bozdular. Türkleri katletmeye başladılar. Sonrasını biliyoruz…
KKTC HANGİ ŞARTLARDA KURULDU?
Türkiye, 1974 yılında, adadaki üç garantör devletten biri olarak ve de Rumların saldırılarına, katliamlarına maruz kalan kuzeydeki Türklerin can güvenliğini sağlamak için adaya asker çıkardı. Bu adımı hem meşruydu hem antlaşmalara uygundu. Kaldı ki Türkiye; siyasi ve diplomatik olarak uzun süre sabretmişti ve başka bir seçenek de yoktu. Türkiye’nin bu adımıyla hem adaya barış geldi hem de Yunanistan’da iktidardaki Albaylar Cuntası iktidardan düştü. Yani Ankara’nın hamlesi, Atina’ya da demokrasi getirmişti.
KKTC; 1983’te kurulduğunda, Türk tarafının, hemen ABD ve Avrupa tarafından tanınmayacağı biliniyordu. Lakin Türkiye içinde bu kadar çok Avrupa ve ABD sevdalısının olduğu, Kıbrıs’a Ankara’dan, Anadolu’dan değil de, Brüksel’den, Londra’dan, Paris’ten bakan bu kadar çok gazetecinin, akademisyenin, bürokratın, siyasetçinin olduğu bilinmiyordu. Nitekim KKTC, aradan geçen sürede, Türkiye dışında hiçbir devlet tarafından tanınmadı. Bunda, ABD ve AB’nin baskıları da etkili oldu şüphesiz.
Dahası, BM’de yürütülen görüşmelere, 1990’lardan itibaren, Türkiye’nin AB aday üyeliği de etki etmeye başladı. AB; hem uluslararası hukuka, hem kendi kurallarına, hem de Türkiye ve Yunanistan arasındaki anlaşmalara aykırı biçimde, Rum tarafıyla üyelik görüşmelerine başladı. Zamanın BM Genel Sekreteri Perez de Guellar bile, “AB’nin bu kararı çok yanlış, uyuşmazlığı tamamen çıkmaza sokacak” dediği halde, AB’nin niyeti adadaki uyuşmazlığı çözmek değildi.
RUMLARIN, AB ÜYELİĞİYLE YAKALADIĞI AVANTAJ
Sonuçta, güneydeki Rumlar, 2004’te AB üyesi oldular. Bugün AB olsun, BM olsun, sanki adada tek bir devlet varmış, bu devlet de adanın tamamının temsilcisiymiş gibi, güneydeki Rumları, adanın tümünü temsilen ve Kıbrıs Cumhuriyeti olarak tanıyorlar. Türkiye’nin devlet olarak tanımadığı Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Yunanistan’la AB içinde buluştu. Bu da hem ellerini güçlendiriyor hem de Brüksel’i, Yunan – Rum tarafı lehine, Ankara karşısında taraf yapıyor. AB; Türkiye’nin üyelik şartlarından biri olarak Kıbrıs’ta ödün vermesini istiyor, aynen Ege Denizi’nde Yunanistan’la yaşanan sorunlarda, patrikhanenin statüsünde, ruhban okulunda, sözde soykırım iddiaları karşısında, ödün verilmesini istediği gibi.
Rum tarafı, samimi olarak değil, taktik icabı müzakereler yürütüyor. Zaman kazanmak, uzlaşmaz taraf olarak görünmemek, çözümden kaçmadıkları yönünde bir algı oluşturmak için elinden geleni yapıyor. Nitekim Türk tarafının evet dediğine hayır, hayır dediğine evet dediklerini, yıllar önce Rum lider Klerides itiraf etmişti.
Yunanistan, bu durumu kendince başarıyla kullanıyor. Atina’nın tezlerini, AB seslendiriyor. AB; bir taraftan Türk Türkiye’yi tek taraflı bağlayan Gümrük Birliği anlaşmasını imzalarken (1995), bir taraftan da Kıbrıs ve Ege konularında, Yunanistan ağzıyla, Türkiye’nin önüne şartlar koyuyor. Türkiye’ye adaylık statüsünün verildiği Aralık 1999’daki AB zirvesinden beri, müzakerelerin donduğu dönem dahil, süreç hep Yunanistan lehine işliyor.
TÜRKİYE’NİN HATASI NE?
Dış politikada, diplomaside, müzakere masasında barışçı görünmek için, diz çökmeye, ödün vermeye gerek yoktur. Türkiye ısrarla şunu vurgulamalıdır: Kıbrıs adasında iki ayrı, iki farklı, iki bağımsız, iki eşit, iki egemen devlet vardır. Kıbrıs Türklerini azınlık toplumu olarak görmek, Rumları devletin sahibi ve adanın tek temsilcisi olarak göstermek yanlıştır. Kafası ve kalbi milli bir terbiyeden geçmeyenler, Kıbrıs’ı verip, kurtulmayı düşünebilirler ancak.
Hatırlayalım, Annan Planı, adanın kuzeyinde kabul edilsin diye, hiçbir diplomatik kural, teamül, nezaket tanımayan ABD ve Avrupa ülkeleri, Türkler arasında aktif olarak kampanya yürüttüler. KKTC’nin içişlerine karıştılar. KKTC kurucu cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’a karşı, açıktan ve küstahça tavır aldılar. Sonuçta adanın güneyinde Rumlar, plana yüzde 75 oranında hayır, kuzeyinde Türkler yüzde 65 oranında evet dediler. Böylelikle Annan Planı reddedildi. ABD ve AB; kuzeydeki Türklerin gönlünü almak, moral vermek için, ciddi vaatlerde bulundular. Mesela, KKTC’nin tanınması dışında, ambargonun kalkması dahil olmak üzere, ekonomik yardımlardan tutun da, adanın kuzeyine resmi temsilci yollamaya, adanın kuzeyiyle doğrudan ticaret yapmaktan tutun da turist göndermeye kadar pek çok söz verdiler. Aradan bunca yıl geçti. Sözlerini ne kadar tuttukları ortada...
Öte yandan, Türkiye’nin KKTC’nin tanınması konusunda ne kadar ısrarlı, istekli ve istikrarlı çabaladığı da meçhul. Hele de Orta Asya’daki Türk devletlerinin, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’yle kurdukları ilişki dikkate alındığında, Türkiye’nin KKTC’nin tanınması konusunda ne denli başarısız olduğu somut biçimde, açıkça görülüyor. AB temsilcileri Türkiye’nin bu konudaki başarısızlığını biliyorlar elbette. Dahası, Türkiye’ye, “AB üyesi olmak istiyorsan, bir AB üyesi olan Güney Kıbrıs’ı tanımak zorundasın” diyorlar.
Hiç aklımızdan çıkarmayalım, Türkiye; Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ni, AB’nin istediği doğrultuda, tüm adanın tek ve meşru temsilcisi ve de Kıbrıs Cumhuriyeti adıyla tanıdığı anda, KKTC’nin varlığı ve meşruiyeti fiilen ortadan kalkar. O zaman adadaki Türk askeri varlığı da, AB’nin istediği gibi, “işgalci” olarak tanımlanır. Çünkü Türkiye, resmen tanıdığı AB üyesi bir ülkenin topraklarında, Türk askeri bulunduramaz.
Türkiye’de, Hariciye koridorlarındaki bazıları, Türk’e Türk diyemeyenler, damarlarında Ali Kemal’in kanı dolaşanlar, Rauf Denktaş’ı “uzlaşmaz”, “her şeye karşı çıkan”, “çözümü tıkayan” biri olarak göstermek istediklerinden, ona “Mr. No”, “Bay Hayır” derlerdi. Zaman, Denktaş’ı haklı çıkardı. Yunanistan’ın ve adadaki Rumların, Kıbrıs’ın tamamına ve hemen sahip olmak istediklerini görmeyen, göremeyen, görmek istemeyenlere karşı, adada tek bir devlet çatısı altında iki halkın yaşamasının mümkün olduğunu söyleyenlere karşı, Denktaş’ın şu sözü çok ünlüdür: “Kıbrıs kültürüymüş, Kıbrıslı Türk’müş, Kıbrıslı Rum’muş, ortak cumhuriyetmiş, hepsi boş laflar. Onların Yunanistan’ı, bizim de Türkiyemiz varken, neden aynı cumhuriyet çatısı altında yaşayalım? Kıbrıs’ta yaşayan bir tek Kıbrıslı vardır, o da Kıbrıs eşeğidir” .