ABD’deki Rusya yaptırım tasarısı, Trump’a AB’yi de hedef alabilecek yeni tarife yetkisi verebilir

ABD Senatosu’nda ilerleyen Rusya yaptırım tasarısı, Moskova’nın savaş gelirlerini hedef alma amacı taşısa da Avrupa’da yeni bir kaygı başlığı yarattı. Sözcü'nün haberine göre tasarı, Başkan Donald Trump’a Rus petrol ve gazı ticaretiyle bağlantılı görülen ülkelere yüzde 100’e varan gümrük vergisi uygulama yetkisi verebilir.

Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham ve Demokrat Senatör Richard Blumenthal tarafından hazırlanan metin, Rusya’ya karşı daha sert ekonomik baskı kurulmasını öngörüyor. Tasarının, Graham’ın geçen ayki ani ölümünün ardından Kongre’de yeniden ivme kazandığı belirtiliyor. Temsilciler Meclisi’nin yaz tatiline girmesi nedeniyle metnin nihai akıbeti ise belirsizliğini koruyor.

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy de Washington’da senatörlerin yanında yaptığı açıklamada tasarıya destek verdi. Zelenskiy, “Bu yasa tasarısı çok önemli” diyerek düzenlemenin Avrupa’ya, Ukrayna’ya ve Ukrayna halkına güçlü bir mesaj niteliği taşıdığını söyledi.

TASARININ EN TARTIŞMALI MADDESİ

Metin, Rusya’ya yönelik birincil yaptırımların yanı sıra bankalar, finans kuruluşları, devlet görevlileri, oligarklar ve “gölge filo” olarak anılan gemileri hedefleyen hükümler içeriyor. Ancak en fazla tartışma yaratan bölüm, 113. madde olarak öne çıkıyor.

Bu madde, ABD başkanına Rus petrol ve gazının en büyük beş ithalatçısı arasında yer alan ya da Rus petrolüne yönelik yaptırımların delinmesini “kolaylaştıran” ülkelerden yapılan tüm ithalata yüzde 100’e kadar gümrük vergisi koyma yetkisi tanıyor. Rus enerji ürünlerine yeni alım yapan ülkeler de kapsam içine girebiliyor.

Tasarıyı savunanlar, düzenlemenin asıl hedefinin Çin ve Hindistan olduğunu belirtiyor. Bu iki ülkenin Rus fosil yakıtlarına yönelik alımlarının Kremlin’e önemli gelir sağladığı vurgulanıyor. Ancak uzmanlara göre metindeki geniş ve muğlak ifadeler, uygulamada ABD’nin müttefiklerini de riskli alana sokabilir.

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nden Maria Shagina, tasarının Trump’ın ilgisini çekmek için yaptırım araçlarından çok gümrük vergileri etrafında kurgulandığını belirtti. Shagina’ya göre düzenleme, Rusya üzerinde kalıcı ekonomik baskı kurmaktan ziyade başkanın ticaret yetkilerini genişletebilir.

AB AÇISINDAN BELİRSİZLİK

Avrupa Birliği açısından riskin temelinde, blok ülkelerinin hâlâ Rus fosil yakıtlarından tamamen çıkamamış olması bulunuyor. Habere göre AB, Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi planlanan kalıcı yasak öncesinde Rus LNG’sinin büyük tüketicilerinden biri olmayı sürdürüyor. Bu yılın ilk yarısında ithalatın yaklaşık 10 milyon metrik tona çıktığı aktarılıyor.

Tasarıda Rus gazı alımlarını azaltmak için “kayda değer adımlar” atan ülkelere yönelik sınırlı bir istisna öngörülse de bu değerlendirmenin tamamen Beyaz Saray’ın takdirine bırakılması, Avrupa başkentlerinde endişe yaratıyor. ABD yönetiminin, ithalattaki artışı ya da yaptırımların delinmesine ilişkin geniş yorumları gerekçe göstererek AB ülkelerini hedef alabileceği değerlendiriliyor.

Stanford Üniversitesi’nden uluslararası hukuk profesörü Alan Sykes, metinde çok sayıda belirsizlik bulunduğunu belirterek, kimlerin en çok Rus petrolü ve gazı aldığına ya da yaptırımların delinmesini “başlıca” kolaylaştırdığına ilişkin yorumun kritik olacağını ifade etti.

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nden Nevada Joan Lee ise Beyaz Saray’ın Rusya’yı yaptırımlarla hedef almak için zaten geniş yetkilere sahip olduğunu savundu. Lee’ye göre tasarı, Kongre onaylı yeni ve takdirî bir gümrük vergisi silahı yaratıyor; bu nedenle Avrupalılar açısından kaygı verici bir tablo ortaya çıkarıyor.

Haber Kaynağı : 12punto