Ceuta krizi Schengen’i sarstı: İspanya, İtalya’dan gelenlere sınır kontrolü başlattı

İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Ceuta’da yaşanan kitlesel göç hareketinin ardından Roma ile Madrid arasında başlayan Schengen gerilimi yeni bir aşamaya geçti. İtalya’nın, İspanya’dan gelenler için Schengen serbest dolaşım rejimini geçici olarak askıya almasının ardından İspanya da İtalya’dan gelen yolculara sınır kontrolü uygulamaya başladı.

İtalya, geçen ay sonunda Fas’tan Ceuta’ya on binlerce kişinin geçmesi üzerine 1 Ağustos itibarıyla İspanya’dan deniz ve hava yoluyla gelenlere yönelik kontrolleri devreye almıştı. Roma yönetimi kararına gerekçe olarak “ulusal güvenlik” endişelerini gösterirken, Madrid bu adımı Schengen sistemini tartışmaya açan siyasi bir hamle olarak değerlendiriyor.

MADRID’DEN KARŞI ADIM

İspanya hükümeti, İtalya’nın kontrolleri durdurmaması halinde karşı tedbir alacağını duyurmuştu. Madrid’in uyarısına Roma’dan sert yanıt geldi. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, “İtalya ultimatom kabul etmez” dedi ve İspanya’dan gelen üçüncü ülke vatandaşları için Schengen Anlaşması’nın uygulanmasının askıya alınması kararını en az 15 Ağustos’a kadar gözden geçirmeyeceklerini belirtti.

İtalya Başbakanlığı, 15 Ağustos’ta Ceuta’ya yeni bir göç dalgası beklendiğini ileri sürdü. Açıklamada, bu durumun İtalya açısından “güvenlik ve terör riski” yaratmadığından emin olunana kadar kontrollerin süreceği ifade edildi.

Bu yanıtın ardından İspanya, İtalya’dan gelen uçuşlarda sınır kontrolü başlattı. İspanya basınına göre uygulamanın 8 Ağustos gece yarısından 7 Eylül’e kadar sürmesi planlanıyor. Böylece Schengen bölgesinde serbest dolaşımı esas alan sistem, iki Avrupa Birliği ülkesi arasındaki siyasi gerilimin merkezine yerleşti.

CEUTA’NIN STATÜSÜ VE TARTIŞMA

İspanya, Afrika ile kara sınırı bulunan tek AB ülkesi olmasına rağmen dış sınırlarının güvenli olduğunu vurguluyor. Madrid yönetimi, Ceuta’nın zaten Schengen sistemi içinde farklı kurallara tabi olduğuna dikkat çekerek, kente ulaşan düzensiz göçmenlerin kontrolsüz biçimde kıta Avrupası’na geçemeyeceğini belirtiyor.

Ceuta’nın yöneticisi Juan Jesús Vivas’ın aktardığı bilgilere göre temmuz sonunda Fas’tan Ceuta’ya girenlerin sayısı 78 bine ulaştı. Vivas, bu kişilerin büyük bölümünün Fas’a döndüğünü, kentte 3 ila 5 bin kişinin kaldığını söyledi. İspanyol yetkililer, kalanlar arasında yaklaşık 1400 çocuğun bulunduğunu belirtiyor. Süreçte yaşamını yitirenlerin sayısının ise 100’ün üzerinde olduğu hesaplanıyor.

İtalya’da Meloni hükümetinin kararı, muhalefet ve bazı basın organları tarafından iç siyasetle de ilişkilendiriliyor. Göç karşıtı vaatlerle iktidara gelen hükümetin, gelecek yıl yapılacak genel seçimler öncesinde aşırı sağ seçmen tabanını korumaya çalıştığı yorumları yapılıyor.

İspanya Gençlik Bakanı Sira Rego da İtalya’nın tutumunu sert sözlerle eleştirdi. La Repubblica gazetesine konuşan Rego, Meloni’nin “Avrupa’nın çıkarlarını savunmaktan ziyade Trump’la yeniden fotoğraf çekilmekle ilgileniyor gibi” göründüğünü söyledi. Rego, Ceuta konusunda aşırı sağ aktörlerin “tehdit ve çöküş” anlatısında birleştiğini savundu.

Roma yönetimi ise kontrollerin AB vatandaşlarını hedeflemediğini, Schengen bölgesinde AB vatandaşı olmayan kişilerin denetlenmesini amaçladığını belirtiyor. Ancak kontrollerin “rastgele” yapılması ve hangi kriterlere göre yolcu seçildiği tartışma yarattı.

İtalya vatandaşı Leandro Tirreno’nun Barselona-Roma uçuşu sonrasında Roma Fiumicino Havalimanı’nda durdurulduğunu anlatması iki ülkede de gündem oldu. Annesi Filipinli, babası İtalyan olan Tirreno, “İtalyan vatandaşı olmama rağmen, fiziksel görünümüm nedeniyle durduruldum” diyerek uygulamadan duyduğu rahatsızlığı dile getirdi.

Ceuta kriziyle görünür hale gelen anlaşmazlık, AB içinde göç yönetimi ve serbest dolaşım konusunda farklı siyasi çizgiler arasındaki gerilimi de açığa çıkardı. İtalya güvenlik gerekçesini öne çıkarırken, İspanya uygulamanın orantısız olduğunu savunuyor.

Haber Kaynağı : 12punto