Rusya’da savaş dönemindeki ilk Duma seçimlerinde Birleşik Rusya oylarını artırdı

Rusya’da 9. dönem Devlet Duması’nı belirleyen seçimler 18-20 Eylül tarihlerinde yapıldı. Ukrayna savaşının başlamasından sonraki ilk parlamento seçimi niteliğindeki oylama, savaşın uzaması ve ekonomide büyümenin yavaşlaması nedeniyle 2021’e göre daha farklı bir siyasi atmosferde gerçekleşti.

Rusya Federasyonu Merkez Seçim Komisyonu’nun (CİK) 25 Eylül’de kesinleştirdiği sonuçlara göre iktidar partisi Birleşik Rusya, 450 sandalyeli Duma’da 349 milletvekilliği kazandı. Böylece parti, anayasa değişiklikleri için gerekli üçte iki çoğunluğun üzerinde kalmayı sürdürdü.

Sandalyelerin dağılımında Rusya Federasyonu Komünist Partisi (RFKP) 37, Rusya Liberal Demokrat Partisi (LDPR) 23, Yeni İnsanlar 19, Adil Rusya 17 milletvekilliği elde etti. Rodina bir sandalye kazanırken dört bağımsız aday da Duma’ya girdi.

Seçimin en dikkat çekici sonuçlarından biri, Birleşik Rusya’nın parti listesi oyunu artırması oldu. Parti, 2021’de yüzde 49,82 olan oy oranını bu seçimlerde yaklaşık yüzde 58’e çıkardı. Katılım da yüzde 51,72’den yüzde 59,8’e yükseldi.

EKONOMİK YAVAŞLAMA OYLARA YANSIMADI

Seçimler, savaşın dördüncü yılını geride bıraktığı ve ekonomik büyümenin belirgin biçimde yavaşladığı bir dönemde yapıldı. Ekonomik Kalkınma Bakanlığı’nın güncel tahminlerine göre Rusya ekonomisinin 2026’da yüzde 0,6 büyümesi, yıl sonu enflasyonunun ise yüzde 6,8’e ulaşması bekleniyor.

Buna karşın ekonomik yavaşlama, genel bir hanehalkı gelir ve tüketim krizine dönüşmüş görünmüyor. Ücretlerin ve iç talebin görece güçlü kalması, savaşın maliyetlerine rağmen iktidar partisinin oy desteğinin aşınmamasında öne çıkan etkenler arasında değerlendiriliyor.

Savaşın içeriye dönük etkileri ise daha görünür hale gelmiş durumda. Ukrayna’nın petrol rafinerileri ve ekonomik altyapıya yönelik İHA saldırıları bazı dönemlerde yakıt arzı ve fiyatlar üzerinde baskı yarattı. 2026 federal bütçe açığının da başlangıçta öngörülen GSYH’nin yüzde 1,6’sı yerine yüzde 3’e yaklaşması bekleniyor.

MUHALEFETTE DENGELER DEĞİŞTİ

Duma’daki muhalefet partileri arasında en belirgin kayıp RFKP’de yaşandı. Parti, 2021’de yüzde 18,93 olan oy oranını yaklaşık yüzde 13,8’e düşürdü; milletvekili sayısı da 48’den 37’ye geriledi. LDPR yaklaşık yüzde 9’a, Yeni İnsanlar ise yaklaşık yüzde 8’e yükselirken Adil Rusya’nın oy oranı yüzde 5 civarına indi.

RFKP’nin gerilemesinde, ekonomik hoşnutsuzluğu kendi etrafında toplayamamasının yanı sıra savaş konusundaki tutumunun da etkili olduğu yorumları yapılıyor. Parti, hükümetin ekonomi ve sosyal politikalarını eleştirse de Ukrayna’daki askeri operasyona temel bir itiraz geliştirmedi.

RFKP’nin kampanya süreci de hukuki ve idari engellerle şekillendi. Tanınmış isimlerden Nikolay Bondarenko’nun adaylığı iptal edildi. Mihail Matveyev’in adaylığı ise mahkeme kararıyla iptal edilmesinin ardından temyizde yeniden kabul edildi. En az 18 bölgesel RFKP örgütü benzer vakalara karşı ortak kampanya yürüttü.

Savaşa açık biçimde karşı çıkan Yabloko’nun federal listesi ise seçimlere katılamadı. Rodina’nın başvurusu üzerine Rusya Yüksek Mahkemesi 10 Ağustos’ta listenin kaydını iptal etti; Yabloko yönetimi kararın siyasi olduğunu savundu. Parti kampanyasında Rusya ile Ukrayna arasında ateşkes ve müzakere çağrısını öne çıkarıyordu.

Yeni Duma’da savaşın doğrudan temsili de dikkat çekti. CİK verilerine göre Ukrayna’daki savaşa katılmış 46 kişi milletvekili seçildi; bunların 41’i Birleşik Rusya listesinden Duma’ya girdi.

Katılım artışında oy verme işleminin üç güne yayılması, elektronik oylama ve seçim idaresinin yürüttüğü bilgilendirme kampanyaları etkili oldu. CİK’in “InformUİK” programı kapsamında yaklaşık 300 bin seçim görevlisinin 48 milyondan fazla haneyi ziyaret ederek 73 milyondan fazla seçmene ulaştığı bildirildi.

Sonuçlar, savaşın uzaması ve ekonomik ivmenin zayıflamasına rağmen bu koşulların iktidar partisi açısından oy kaybına dönüşmediğini gösterdi. Gelir ve tüketimde genel bir çöküş yaşanmaması, savaş karşıtı belirgin bir seçeneğin sandıkta bulunmaması ve artan katılım, Birleşik Rusya’nın oylarını artırmasını açıklayan başlıca başlıklar olarak öne çıkıyor.

Haber Kaynağı : 12punto