Son Dakika: İran’da can kaybı 2 bin 500’ü geçti, 18 bin 434 kişi tutuklandı! Üst düzey isimden çarpıcı iddia...

İran’da 28 Aralık’ta hayat pahalılığına yönelik tepkilerle başlayan ve kısa sürede yönetime karşı kitlesel eylemlere dönüşen protestoların yol açtığı can kaybı ve tutuklama sayıları artmaya devam ediyor. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri (HRA) tarafından paylaşılan güncel verilere göre, protestolar süresince yaşamını yitirenlerin sayısı 2 bin 571’e ulaştı.

Açıklamada, ölenlerin 2 bin 403’ünün protestolara katılan kişilerden oluştuğu, 18 yaş altındaki çocuk sayısının ise 12 olduğu belirtildi. Tarafsız konumda bulunan 9 sivilin de hayatını kaybettiği aktarılırken, hükümet yanlısı 5 sivil ile 142 güvenlik görevlisinin de yaşamını yitirdiği ifade edildi. HRA’nın ayrıca 779 şüpheli ölüm vakasına ilişkin incelemelerini sürdürdüğü, en az bin 134 kişinin ise ağır yaralandığı bilgisi paylaşıldı. Protestoların 31 eyalette, 187 şehirde gerçekleşen 614 ayrı gösteriye yayıldığı ve bu süreçte en az 18 bin 434 kişinin tutuklandığı bildirildi.

CAN KAYBI SAYISI ARTIYOR

HRA’nın bir gün önce yayımladığı raporda, protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısının en az 646, tutuklananların ise 10 bin 721 olduğu açıklanmıştı. Öte yandan Reuters’a konuşan ve kimliğinin gizli kalmasını isteyen İranlı bir yetkili, güvenlik güçleri de dahil olmak üzere gösterilerde en az 2 bin kişinin yaşamını yitirdiğini öne sürdü. Aynı yetkili, hem protestocuların hem de güvenlik personelinin ölümünden "teröristlerin" sorumlu olduğunu iddia etti.

İRAN YÖNETİMİNDEN BM'YE MEKTUP

Öte yandan İran yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkede süren protestolara açık destek vermesine sert tepki gösterdi. İran’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Emir Said İravani, BM Güvenlik Konseyi’ne gönderdiği mektupla Trump’ın açıklamalarını resmi olarak şikâyet konusu yaptı. İravani, mektubunda Trump’ın "İranlı vatanseverler protestolara devam edin. Kurumları ele geçirin. Yardım yolda" sözlerini hatırlatarak, bu açıklamaların İran’ın iç düzenini hedef aldığını vurguladı. Söz konusu ifadelerin siyasi istikrarsızlığı körüklediğini belirten İravani, açıklamanın şiddeti teşvik ettiğini, İran İslam Cumhuriyeti’nin egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve ulusal güvenliğini tehdit ettiğini ifade etti. İravani, bu söylemlerin aynı zamanda BM Şartı’nda yer alan uluslararası hukukun temel ilkelerine açık bir aykırılık oluşturduğunu kaydetti.

“REJİM DEĞİŞİKLİĞİ POLİTİKASININ PARÇASI”

Trump’ın son dönemde İran’a yönelik güç kullanma tehdidini içeren açıklamalarına dikkat çeken İravani, bu söylemlerin müdahaleci bir çizgi izlediğini belirtti. İravani, "ABD Başkanı Trump’ın açıkça dile getirdiği ‘kurumların ele geçirilmesi’ çağrısı, Haziran 2025’te İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı yürütülen ve başarısızlıkla sonuçlanan 12 günlük saldırı savaşı bağlamında değerlendirilmelidir. Bu çağrı aynı zamanda, sözde ‘azami baskı’ kampanyası yoluyla yürütülen daha geniş bir rejim değişikliği politikasının ayrılmaz bir parçasıdır" ifadelerini kullandı.

İRAN’DAN ÖLÜMLERLE İLGİLİ ABD VE İSRAİL’E SUÇLAMA

ABD’nin İran’a yönelik yaklaşımının, hukuka aykırı tek taraflı yaptırımların yanı sıra toplumsal ve ekonomik istikrarsızlığı bilinçli biçimde derinleştirmeyi hedeflediğini savunan İravani, bu sürecin güvensizliği yaymayı ve özellikle gençleri hükümete karşı kışkırtmayı amaçladığını öne sürdü. İravani, yaşanan can kayıplarına ilişkin olarak "ABD ve İsrail rejimleri, gençler başta olmak üzere meydana gelen masum sivil can kayıpları konusunda doğrudan ve yadsınamaz bir hukuki sorumluluk taşımaktadır" dedi.

BM GÜVENLİK KONSEYİ’NE ÇAĞRI

İravani, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e, BM Güvenlik Konseyi’ne ve konsey üyesi ülkelere hitaben yaptığı çağrıda, ABD’nin İran’ın iç işlerine müdahalesine ve güç kullanma tehdidine karşı açık tavır alınmasını istedi. Mektubunda, "Tüm üye devletler, İran İslam Cumhuriyeti’nin egemenliği, toprak bütünlüğü ve siyasi bağımsızlığı ilkeleri dahil BM Şartı’nı ihlal eden kışkırtıcı ve sorumsuz açıklamalardan veya eylemlerden kaçınmalıdır" ifadelerine yer verdi. İravani, söz konusu mektubun BM Güvenlik Konseyi üyelerine resmi belge olarak dağıtılmasını da talep etti.

Haber Kaynağı : İHA