Küresel deniz ticareti, son aylarda aynı anda birden fazla hatta artan güvenlik riskiyle karşı karşıya kaldı. Mart ayından bu yana Hürmüz Boğazı, Kızıldeniz ve Karadeniz’de 200’den fazla ticari geminin hedef alındığı, saldırılarda en az 42 denizcinin yaşamını yitirdiği bildirildi.
Tablo, deniz taşımacılığının yalnızca savaşların dolaylı etkilerinden zarar görmediğini; bazı bölgelerde doğrudan çatışmaların hedefi haline geldiğini gösteriyor. Enerji taşımacılığı, konteyner hatları ve bölgesel ticaret yolları bu süreçten birlikte etkileniyor.
ÜÇ KRİTİK BÖLGEDE RİSK ARTTI
En yoğun hareketliliğin Hürmüz Boğazı ve çevresinde yaşandığı belirtiliyor. ABD ve İsrail’in 1 Mart’ta İran’a yönelik bombardımanları başlatmasının ardından bölgede 137 ticari geminin vurulduğu aktarıldı. Hürmüz, günde yaklaşık 17,5 milyon varil petrol geçişiyle küresel enerji piyasaları açısından kritik önemde bulunuyor.
Bölgede ekim ayı en sert dönem olarak öne çıktı. Ay boyunca 35 geminin insansız hava aracı veya füzelerle vurulduğu kaydedildi. 13 Ekim’de Singapur bandıralı GFS PRIDE adlı konteyner gemisine füze isabet etti; gemi ertesi gün batarken 21 kişilik mürettebat kurtarıldı. ABD, saldırıdan İran Devrim Muhafızları’na ait bir füzeyi sorumlu tuttu.
Karadeniz’de de Rusya-Ukrayna savaşı deniz ticaretini etkileyen başlıca güvenlik başlıklarından biri oldu. Temmuz-eylül döneminde yaklaşık 86 ticari geminin hedef alındığı, 5-28 Ekim arasında Romanya ve Bulgaristan açıklarında en az 9 gemiye saldırı düzenlendiği ve bunlardan 5’inin battığı bildirildi.
Can kaybı bakımından en ağır bilançonun Karadeniz’de oluştuğu aktarılıyor. Saldırılarda 32 denizci hayatını kaybederken, yalnızca ekim ayındaki olaylarda 31 kişinin kaybolduğu belirtildi. Bu veriler, bölgedeki ticari deniz taşımacılığının insan kaybı açısından Hürmüz hattından daha ağır sonuçlarla karşılaştığını ortaya koyuyor.
Kızıldeniz ve Babu’l Mendeb hattında ise Yemen’deki Husilerin 20 Temmuz’da Suudi Arabistan bağlantılı gemilere abluka ilan etmesi risk algısını artırdı. İki gün sonra Suudi petrol tankeri ENCELIA’nın vurulduğu, bu yıl bölgede 11 geminin saldırıya uğradığı kaydedildi.
Denizlerdeki güvenlik sorununun niteliği de değişiyor. Ocak-eylül döneminde 51 korsanlık olayı kayda geçerken bu rakamın 1992’den bu yana en düşük seviyeye gerilediği belirtildi. Buna karşın ticaret gemileri için ana tehdit artık korsanlıktan çok, devletler arası çatışmalar ve bölgesel savaşların deniz yollarına taşan etkileri olarak öne çıkıyor.
Haber Kaynağı : 12punto
