OVP'de milyonlarca çalışanı ilgilendiren ayrıntı: İşsizlik maaşında şartlar değişiyor

2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program’da (OVP), işgücü piyasasında “güvenceli esneklik” ve erişimi artırmaya dönük düzenlemeler öne çıktı. Programda, İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklı pasif işgücü programlarından yararlanma koşullarının kolaylaştırılacağı ifade edildi.

Habertürk'ten Ahmet Kıvanç'ın haberine göre, bu ifade, başta işsizlik ödeneği olmak üzere kısa çalışma ödeneği gibi fon kaynaklı desteklerde hak kazanma şartlarının yeniden ele alınabileceği şeklinde değerlendiriliyor. Düzenlemenin özellikle esnek çalışma modellerinin yaygınlaştığı işgücü piyasasında, çalışanların sosyal korumaya erişimini artırmayı hedeflemesi bekleniyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından açıklanan OVP’ye göre istihdamın 2027-2029 döneminde yıllık ortalama 711 bin kişi artması öngörülüyor. Hedefin gerçekleşmesi halinde üç yılda toplam istihdam artışı 2,1 milyon kişiye ulaşacak. Programda, bu yıl yüzde 8,1 olması beklenen işsizlik oranının 2029’da yüzde 7,6’ya gerileyeceği tahmin edildi.

MEVCUT KOŞULLAR NASIL İŞLİYOR?

Yürürlükteki düzenlemeye göre işsizlik ödeneği alabilmek için çalışanın hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olması gerekiyor. Ayrıca son 3 yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olması şartı aranıyor.

Prim gününe göre ödenek süresi de değişiyor. Son 3 yılda 600 gün sigortalı çalışanlara 180 gün, 900 gün çalışanlara 240 gün, 1080 gün çalışanlara ise 300 gün işsizlik ödeneği veriliyor. Ancak hak kazanmak için bu şartlar tek başına yeterli olmuyor; işten ayrılış nedeninin de SGK’ya işsizlik ödeneği alınabilecek şekilde bildirilmesi gerekiyor.

Mevcut sistemin esnek veya kesintili çalışanlar açısından erişimi zorlaştırdığı belirtiliyor. Tam zamanlı çalışanlar dahi prim günü, son 120 gün şartı veya işten çıkış kodu nedeniyle ödenekten yararlanamayabiliyor.

Uluslararası örneklerde ise işsizlik ödeneğine erişim için daha kısa çalışma sürelerinin yeterli olabildiği görülüyor. Örneğin Almanya’da son 2 yılda 12 ay çalışanlar 12 ay işsizlik ödeneği alabiliyor. Fransa’da son 28 ay içinde 4 ay çalışma, belirli koşullarda ödenekten yararlanmak için yeterli olabiliyor. Danimarka’da ise son 3 yılda 52 hafta çalışanlara 24 aya kadar destek sağlanabiliyor.

İŞTEN ÇIKIŞ KODU TARTIŞMASI

Türkiye’de işsizlik maaşına erişimde en kritik başlıklardan biri de işverenin SGK’ya bildirdiği işten çıkış kodu. İŞKUR, çalışanın ödeneğe hak kazanıp kazanmadığını bu bildirim üzerinden değerlendiriyor. İşten çıkışın işsizlik ödeneğine hak kazandırmayacak bir kodla bildirilmesi halinde, prim günleri tamam olsa bile ödeme yapılamıyor.

Bu nedenle yapılacak olası düzenlemede yalnızca prim ve çalışma süresi koşullarının değil, işten çıkış kodunun keyfi veya hatalı bildirilmesine karşı uygulanacak mekanizmaların da önem taşıdığı belirtiliyor. İşsizlik Sigortası Fonu’ndan ilk ödemenin yapıldığı Mart 2002’den 31 Temmuz 2026’ya kadar işsizlik ödeneğine 23 milyon 667 bin 740 kişi başvurdu; bu başvurulardan 12 milyon 604 bin 54’ü ödeme alabildi.

Haber Kaynağı : 12punto