Petrol piyasası çöktü: ABD-İran savaşında 50 milyar dolar buhar oldu!

İran’da başlayan savaşın ilk 50 günü içerisinde, küresel petrol piyasasına sunulamayan petrol miktarı ve buna bağlı ekonomik zarar dikkat çekiyor. Piyasalardan eksilen 500 milyon varil petrolün parasal karşılığı ise 50 milyar doları aştı. Bu miktar, ABD’nin bir aylık, Avrupa’nın ise bir aydan fazla süren toplam talebine denk düşüyor.

DW Türkçe'nin veri şirketi Kpler'den derlediği bilgilere göre böylesi bir arz kaybı, tüm araçların 11 gün boyunca yola çıkmamasına ya da dünya çapında havacılık sektörünün 10 hafta hizmet verememesine eşdeğer.

Ham petrol piyasasında görülen bu benzeri görülmemiş kesinti, aynı zamanda uluslararası deniz taşımacılığı sektörünün dört ay yetecek yakıtını da temsil ediyor. ABD ordusunun ise yaklaşık altı yıllık yakıt ihtiyacıyla kıyaslanabilecek büyüklükte.

Krizle beraber Körfez ülkeleri neredeyse tüm üretimini durdurdu; bölgeden çıkan petrol miktarı ise minimum seviyeye geriledi. Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn ve Umman gibi önemli petrol ihracatçıları, geçen ay toplamda 4,1 milyon varil jet yakıtı sevkiyatını gerçekleştirebildi—bu rakam, şubat ayında ulaşılan 19,6 milyon varilin oldukça altında.

Böyle bir kesinti, yalnızca New York ile Londra arasındaki 20 bin uçuşun yakıt ihtiyacını karşılayabilecek büyüklükte bir azalma anlamına geliyor.

KAYIPLAR EKONOMİLERİ SARSACAK

Petrolde yaşanan kayıp, sadece üretici ülkeleri değil, küresel ekonomiyi de derinden etkiliyor. 50 milyar dolarlık gelirin kaybolması, Almanya’nın yıllık milli gelirinin yüzde birine, Letonya ve Estonya gibi ülkelerin ise yıllık tüm ekonomisine yakın bir değer olarak gösteriliyor.

Krizle birlikte dünya genelinde petrol stokları hızla eriyor. Sadece nisan ayında ülke rezervlerinde yaklaşık 45 milyon varillik bir azalma kaydedildi. Mart ayından bugüne bakıldığında ise toplamda 12 milyon varillik üretim kesintisi meydana geldi.

Petrol piyasası uzmanları, özellikle Kuveyt ve Irak’taki sahaların tamamen toparlanmasının en az dört-beş ay alacağını, üretimin normale dönmesinin ise çok daha uzun sürebileceğini vurguluyor. Yaz aylarında stok erimesinin hızlanması bekleniyor.

ENERJİ ALTYAPISININ YENİDEN İNŞASI YILLAR SÜREBİLİR

Savaş ortamının ortasında, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin Lübnan’da ilan edilen ateşkesi takiben Cuma günü yaptığı, Hürmüz Boğazı’nın yeniden transit geçişlere açıldığı açıklaması, umut yaratsa da, bu sadece bir gün sürdü. Tahran yönetimi, “ABD’nin limanlara deniz ablukası uyguladığını” ileri sürerek yeniden boğazı kapattığını duyurdu.

Başta rafineri kapasitesi ve Katar’daki LNG tesisleri olmak üzere bölgede enerji altyapısında oluşan tahribat, tam onarım için uzun bir zamana ihtiyaç olacağını gösteriyor. Analizlere göre, yaşanan şokun etkileri önümüzdeki yıllarda da ekonomik göstergelerde hissedilecek.

Haber Kaynağı : 12punto