Prof. Dr. Yılmaz’dan akaryakıt uyarısı: Zamlar üretim maliyetlerini sert artıracak

Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, akaryakıt fiyatlarındaki artışın yalnızca pompa fiyatlarıyla sınırlı kalmayacağını, başta tarım ve imalat sanayi olmak üzere üretim maliyetleri üzerinden geniş bir alana yayılacağını belirtti.

Yılmaz, yılın ilk sekiz ayında enflasyonun yüzde 22,1 olduğunu hatırlatarak, eşelmobil uygulamasına rağmen motorinde fiyat artışının yüzde 82,4’e, benzinde ise yüzde 61,6’ya ulaştığını söyledi. Bu tablonun, enerji fiyatlarına ilişkin kamu politikalarının hane halkı ve reel ekonomi üzerindeki etkiler dikkate alınarak daha hassas biçimde hazırlanmasını gerektirdiğini ifade etti.

Akaryakıtta yılbaşından bu yana eşelmobil uygulaması, ÖTV desteğinin azaltılması ve motorin ile benzinde kademeli vergi artışına geçilmesi dahil bir dizi düzenleme yapıldığını belirten Yılmaz, 1 Ekim’de Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile benzinde de ÖTV için kademeli artış yaklaşımının benimsendiğini anımsattı.

Yılmaz’ın aktardığına göre 95 oktan benzinde litre başına ÖTV ekimde 7,90 TL, kasımda 11,36 TL, aralıkta ise 14,8277 TL olarak belirlendi. Motorinde ise daha önce alınan kararla ÖTV’nin eylülde 3 TL, ekimde 6 TL, kasımda 9 TL, aralıkta 12 TL ve Ocak 2027’de 13,9006 TL’ye yükseltilmesi öngörülmüştü.

ENFLASYON ETKİSİ BÜYÜYOR

Yılmaz, benzinin litre fiyatının 85 TL’yi, motorinin litre fiyatının ise 98 TL’yi aştığını belirterek, uluslararası fiyatlarda düşüş yaşanmaması halinde motorinin litre fiyatının bu ay içinde veya kasım başındaki ÖTV artışıyla yeniden 100 TL’nin üzerine çıkabileceğini söyledi. Yılmaz, özellikle bazı doğu illerinde fiyatların 100 TL sınırına yaklaştığını kaydetti.

Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin genel fiyat düzeyindeki artışın yaklaşık üç-dört katına ulaştığını belirten Yılmaz, eylül ayı enflasyonuna doğrudan katkının yaklaşık 0,35 puan, ağustos-eylül dönemi birikimli katkının yüzde 0,66, eylül sonu itibarıyla dokuz aylık birikimli katkının ise 1,58 puan olacağını hesapladıklarını ifade etti.

Yılmaz, ulaştırma, gıda ve üretim maliyetleri üzerinden ortaya çıkacak ikincil etkiler de hesaba katıldığında akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin toplam enflasyona katkısının 7 puanı aştığını söyledi. Akaryakıt fiyatlarının ekim ayında düşmemesi halinde bu etkinin 8,5 puana kadar çıkabileceğini belirtti.

Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde yıl sonu enflasyonunun yüzde 32 civarında oluşmasını beklediklerini dile getiren Yılmaz, asıl riskin akaryakıt zamlarının diğer mal ve hizmet fiyatlarına yansıması olduğunu vurguladı.

Bu, aynı zamanda, başta tarım ve imalat sanayi olmak üzere, buralarda girdi maliyetlerinin yükselmesi ve bunun mal ve hizmetlerin üretim maliyetlerine çarpıcı biçimde yansıması anlamına da gelmektedir.

Yılmaz, enerji fiyatlarındaki artışın düşük gelirli çalışanlar, emekliler ve yoksul haneler için geçim maliyetlerini yükselttiğini söyledi. Sorunun yalnızca akaryakıt fiyatlarındaki artış olmadığını belirten Yılmaz, yaşam maliyetleri, üretim maliyetleri ve genel fiyat düzeyi üzerindeki kırılganlığın da yaygınlaştığını ifade etti.

Çözüm için ÖTV oranlarının sıfıra indirilmesi, tarım sektörü ve reel sektörün girdi maliyetlerini destekleyecek teşvik politikalarının devreye alınması gerektiğini söyleyen Yılmaz, enerji maliyetlerinden etkilenen yoksul hanelere yönelik sosyal yardımların artırılması çağrısında bulundu.

Haber Kaynağı : 12punto