Kamu bankası Ziraat Bankası’nın iştiraki olan Ziraat Portföy tarafından kurulan iki serbest fon, içeriden bilgi ticareti (insider trading) ve çıkar çatışması iddialarının odağına yerleşti. Konuyu gündeme taşıyan Prof. Dr. Ümit Özlale, başlangıçta Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu’na (TEFAS) kapalı olarak kurulan ZJI ve ZJB kodlu serbest fonların, neredeyse tamamen Ziraat GYO hissesi toplamak amacıyla hareket ettiğini ortaya koydu.
Özlale, gelecek hafta TBMM’de başlayacak bütçe görüşmelerinde bu fonlardaki para trafiğini ve karar süreçlerini ekonomi yönetimine soracaklarını açıkladı.
İLK YATIRIMCILAR ÜST DÜZEY YÖNETİCİLER Mİ?
Özlale’nin gündeme getirdiği iddiaların merkezinde, TEFAS’a kapalı tutulduğu ilk dönemde bu fonlara kimlerin yatırım yaptığı sorusu yer alıyor. ZJI ve ZJB fonlarının ilk yatırımcılarının Ziraat Bankası’nın üst düzey yöneticileri ve onların yakınları olduğuna dair ciddi şüpheler bulunduğunu belirten Özlale, her iki fonun portföyünde de Mayıs 2026 sonu itibarıyla %80’den fazla Ziraat GYO hissesi bulunduğuna dikkat çekti.
İki fonun birbiriyle tamamen aynı doğrultuda hareket ettiğini vurgulayan Özlale, "Sanki birileri bu fonların yatırımcılarına Ziraat GYO hisselerinin astronomik bir şekilde artacağını önceden fısıldamış gibi. Eğer ilk yatırımcılar arasında banka yöneticileri veya ilişkili kişiler varsa, görevlerinden kaynaklanan bilgi ve yetkileriyle kişisel yatırımları arasındaki çıkar çatışması nasıl önlendi?" sorusunu yöneltti.
YÜZDE 350'LİK YÜKSELİŞ VE ''TEMİNAT MEKTUBU'' ÇARKI
Ziraat GYO hisselerinin 2024 yılı ortasından 2025’in ilk aylarına kadar geçen kısa sürede %350’nin üzerinde değer kazandığını hatırlatan Özlale, serbest fonlardaki bu aşırı yoğunlaşmanın Türkiye’nin uluslararası MSCI endeksinde küme düşme tehlikesi yaşamasına dahi neden olduğunu belirtti.
Hisselerdeki olağanüstü yükselişin arkasındaki finansal mekanizmayı da sorgulayan Özlale, sürece TERA ve kamu şirketi Türkiye Sigorta A.Ş.’nin dahil olup olmadığını sordu. Özlale, piyasalarda konuşulan kritik iddiayı şu sözlerle aktardı:
"Ziraat GYO’nun, dolayısıyla da ZJI ve ZJB’nin fiyatı nasıl bir yıldan kısa bir süre içinde olağanüstü arttı? Acaba TERA ya da Türkiye Sigorta A.Ş. çok yüklü miktarda Ziraat GYO hissesi almış olabilir mi? Bu fon vurgununda TERA’nın portföyündeki hormonlu hisseler karşılığında Ziraat Bankası’ndan teminat mektubu aldığı ve bunu kullanarak likidite sağladığına dair önemli iddialar var."
KAZANÇLAR ALINIP ZARAR YENİ YATIRIMCIYA MI DEVREDİLDİ?
Haberin en dikkat çekici boyutunu ise fonların yükseliş sonrası TEFAS üzerinden daha geniş bir nitelikli yatırımcı kitlesine açılması oluşturuyor. 22 Ekim 2026 tarihli TEFAS verilerine göre, söz konusu iki fonun son bir yılda %30’a yakın değer kaybettiği görülüyor.
Bu tablo karşısında fona sonradan giren yatırımcıların mağdur edilmiş olabileceğine işaret eden Özlale, şu soruların yanıt beklediğini ifade etti:
ZJI ve ZJB fonları, %350'lik yükseliş tamamlandıktan sonra mı TEFAS üzerinden diğer yatırımcılara açıldı?
Fonun ilk yatırımcıları ne zaman çıkış yaptı ve son bir yıldaki %30’luk kaybı yaşadılar mı, yoksa zirvedeyken kazançlarını alıp çıktılar mı?
Fona sonradan giren yeni yatırımcıların parasıyla ilk yatırımcılara mı ödeme yapıldı?
'' SAHİBİ VATANDAŞTIR, SPK VE BANKA YÖNETİMİ AÇIKLAMA YAPMALI''
Ziraat Bankası’nın Türkiye Varlık Fonu bünyesinde yer aldığını ve asıl sahibinin vatandaşlar olduğunu hatırlatan Ümit Özlale, kamu kaynağının ve bilgisinin belirli grupların kazancı için kullanılıp kullanılmadığının aydınlatılması gerektiğini vurguladı.
Serbest olmayan iki fon: ZJI ve ZJB Ziraat Portföy’ün ilk başta TEFAS’a kapalı olarak kurulan ZJI ve ZJB diye iki serbest fonu var. Bu fonların ilk yatırımcılarının Ziraat Bankası üst düzey yöneticileri ya da onların yakınları olduğuna dair de ciddi iddialar var. Ancak bu fonlar o kadar da serbest değil! Aşağıda göreceğiniz gibi, tamamen aynı hareket ediyorlar. Peki nasıl oluyor? Ziraat Portföy’ün ZJI ve ZJB fonları adeta ve sadece Ziraat GYO hissesi almak üzere kurulmuş iki serbest fon. Sanki birileri bu fonların yatırımcılarına Ziraat GYO hisselerinin astronomik bir şekilde artacağını önceden fısıldamış gibi. Öyle ki, her iki fonun da Mayıs 2026 sonunda portföyünde Ziraat GYO hissesi %80’den fazlaydı. Dolayısıyla Ziraat GYO hisselerindeki bir artış da ZJI ve ZJB fonlarının neredeyse aynı oranda artması anlamına geliyordu. Hatırlayalım: Tam da bu serbest fonlardaki yoğunlaşma yüzünden MSCI endeksinde küme düşmemiz gündeme gelmişti. Ziraat GYO hissesi 2024 ortasından 2025’in ilk aylarına kadar %350’nin üstünde değer kazandı. Tabii bundan ZJI ve ZJB fonları da fazlasıyla nasibini aldı. Soralım: ZJI ve ZJB fonlarının ilk yatırımcıları arasında bankanın üst düzey yöneticileri ya da ilişkili olduğu kişiler varsa, bu yöneticiler görevlerinden kaynaklanan bilgi ve yetkileriyle kişisel yatırımları arasındaki çıkar çatışmasını nasıl önledi? Başka kritik bir konuya gelelim: Ziraat GYO’nun dolayısıyla da ZJI ve ZJB’nin fiyatı nasıl bir yıldan kısa bir süre içinde olağanüstü arttı? Acaba TERA ya da Türkiye Sigorta A.Ş. çok yüklü miktarda Ziraat GYO hissesi almış olabilir mi? Bu konu önemli zira bu fon vurgununda TERA’nın portföyündeki hormonlu hisseler karşılığında Ziraat Bankası’ndan teminat mektubu aldığı ve bunu kullanarak likidite sağladığına dair önemli iddialar var. Devam edelim: ZJI ve ZJB, bu yükselişten sonra mı TEFAS üzerinden daha geniş bir nitelikli yatırımcı kitlesine açıldı? İlk yatırımcılar ne zaman çıktı? Yeni gelen parayla kimlere ödeme yapıldı? Bu soru da önemli zira 22 Ekim’de görüntülenen TEFAS verilerine göre iki fon son bir yılda % 30’a yakın değer kaybettirdi. O zaman şu soruyu da sormamız lazım: ZJI ve ZJB fonlarının ilk yatırımcıları bu kaybı yaşadı mı, yoksa daha önceden kazançlarını alıp çıktılar mı? Hatırlayalım: Ziraat Bankası Türkiye Varlık Fonu bünyesinde yer alıyor. Yani bu ülkenin vatandaşları olarak sahibi biziz. Tam da bu yüzden Ziraat Bankası yönetiminin ve SPK’nın yukarıdaki soruların cevaplarını, yatırımcıların giriş ve çıkış tarihlerini, işlemleri ve karar süreçlerini inceleyip açıklaması daha da önem kazanıyor. Önümüzdeki hafta başlayacak bütçe görüşmelerinde bu soruları da muhataplarına soracağız.
— Prof Dr. Ümit Özlale (@UmitOzlale) October 24, 2026
Haber Kaynağı : 12punto
