Çankaya Belediyesi ev sahipliğinde düzenlenen Akın Atauz Konferansı, “Yerel Yönetimi İnsan Hakları için Örgütlenmek” temasıyla Ankara’da başladı. Doğan Taşdelen Çağdaş Sanatlar Merkezi’ndeki konferansta, eski Başbakan Yardımcısı Murat Karayalçın “Yerel Yönetimlerde Katılım ve Ortaklaşım” başlıklı bir sunum yaptı.
“Türkiye’de Yerel Yönetimler, İnsan Hakları ve Demokratikleşme” başlıklı ilk oturumda konuşan Karayalçın, Türkiye’de yerel yönetimlerin özellikle Covid-19 salgını ve 2023 depremleri sırasında önemli bir sınav verdiğini belirterek, bu deneyimin yerel yönetimlerin örgütlü kapasitesi açısından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Karayalçın, Türkiye’de güçlü bir devlet ve güçlü yerel yönetimler bulunduğunu, hemşehri örgütlenmesinin de formel ve informel biçimleriyle dikkat çektiğini söyledi. Buna karşın toplumun genel anlamda örgütlü olmadığını savunan Karayalçın, “Halk bir nedenle benim tanımlayamadığım bir eşik aşıldığında çok güçlü tepki verebiliyor. Bunu kimi zaman uzun bir süre sürdürebiliyor. Ama daha sonra bu tepkiyi, o eylemi bir örgütlenme şekline dönüştüremiyor” değerlendirmesinde bulundu.
GEZİ VE KİRACI ÖRGÜTLENMESİ ÖRNEĞİ
Karayalçın, Gezi Direnişi’ni Türkiye siyasi tarihinin en güçlü örneklerinden biri olarak nitelendirdi. Gezi’de “olağanüstü bir direniş” ve birliktelik ortaya konduğunu belirten Karayalçın, buna rağmen sürecin kalıcı bir örgütlenmeye dönüşmediğini söyledi.
Avrupa’da, özellikle İspanya ve Portekiz’de kiracı örgütlenmelerinin etkili eylem süreçleri yürüttüğünü ve yer yer sonuç aldığını anlatan Karayalçın, Türkiye’de kiracı örgütlenmesinin ise henüz yeni ve ses getirecek düzeyde olmadığını ifade etti. Karayalçın’a göre bu tablo, Türkiye’de toplumsal örgütlenmenin yetersizliğini gösteren çarpıcı örneklerden biri.
Karayalçın, görev yaptığı dönemlerde uyguladığı projelerden iki temel sonuç çıkardığını belirtti. Bunlardan ilkinin, insanların ancak somut kazanım elde edecekleri süreçlere kalıcı biçimde katılması olduğunu söyledi. İkinci sonucu ise “sahibi olan projelerin başarıya ulaşması” diye özetledi.
Yerel yönetimlerde yurttaş katılımının özellikle üç alanda önem taşıdığını vurgulayan Karayalçın, bunları “kentin planları, kentin bütçesi ve kentin projeleri” olarak sıraladı. 1989-1994 dönemindeki Ankara Büyükşehir Belediyesi deneyimine de değinen Karayalçın, Ankara Kurultayı aracılığıyla plan ve bütçe tartışmalarına sivil toplum örgütleri, meslek odaları, hemşehri dernekleri ve bireysel katılımcıların dahil edildiğini anlattı.
Karayalçın, “ortaklaşa” ya da “proje demokrasisi” olarak adlandırdığı yaklaşımda, toplumsal tabanı belirgin projelerin öne çıkarıldığını ifade etti. Batıkent projesini buna örnek gösteren Karayalçın, 55 bin konutluk projede kullanıcıların kooperatif üyeleri olarak belli olduğunu; buna karşılık metro ya da kanalizasyon gibi projelerin aynı nitelikte değerlendirilemeyeceğini söyledi.
Konferansın ilk oturumunda Prof. Dr. Alanur Çavlin “Kentte Yaşam Hakkı: Kent İçi Eşitsizlikleri Veriye Dayalı Bir İnsan Hakları Perspektifi ile Görmek”, Dr. Mehmet Onur Yılmaz ise “İnsan Hakları İçin Yerel Yönetim: Neden, Nasıl?” başlıklı sunum yaptı.
İlk oturumun ardından Prof. Dr. Feyzan Erkip moderatörlüğünde “İtirazdan İnşaya: Yerel Demokrasi, Özyönetim ve Kurucu Perspektif” başlıklı ikinci oturuma geçildi. Bu oturumda Ali Onat Çetin ve Prof. Dr. Ulaş Bakraktar sunum yaparken, yazar Cuma Çiçek de video mesajıyla programa katıldı.
Haber Kaynağı : 12punto